- Tổng thanh tra nhận xét thế nào về kết quả giải quyết khiếu nại ở TP HCM?
- Nếu chỉ nghe báo cáo không thì chưa đủ. Lần này tôi đi cơ sở trước xem việc chấp hành của các quận, huyện với chủ trương của Đảng, Nhà nước thế nào. Trên cơ sở đó tổng hợp, đánh giá xem thành phố có chuyển biến gì không. Sáng nay (14/1), tôi có kết luận: Việc giải quyết khiếu kiện ở thành phố so với trước khá hơn nhiều; số đơn được giải quyết kịp thời và nhiều hơn, chất lượng, khách quan và chính xác hơn. Đối với các vụ khiếu kiện đông người, do thành phố thấy được cái sai của mình nên thái độ của dân có phần nào lắng dịu.
- Tuy nhiên, vẫn còn tồn đọng nhiều đơn và chưa dứt điểm được các vụ khiếu kiện đông người?
- Tôi được nghe mỗi năm thành phần nhận hơn 1.000 đơn khiếu kiện, nhưng chỉ giải quyết được hơn 50%. Khiếu kiện của dân tập trung vào các vấn đề đất đai, giá đền bù, chính sách tái định cư... Tôi thấy các khu tái định cư thiếu điều kiện tối thiểu cần thiết như điện, nước, giao thông... Chúng ta thu hồi hàng trăm ha đất ruộng vốn gắn bó với đời sống của dân, mà không đào tạo nghề và bố trí công ăn việc làm. Như vậy là làm không tốt. Các anh xin đất để tái định cư cho dân bị giải tỏa, nhưng tỷ lệ đất dùng để tái định cư nhỏ, chỉ khoảng 20%, còn lại dùng vào mục đích kinh doanh.
Trong buổi làm việc với Sở Địa chính thành phố, tôi nói việc quản lý đất đai ở đây còn rất lỏng lẻo: không biết chỗ nào còn, chỗ nào hết đất; chỗ nào là đất công, chỗ nào là đất của dân. Khi triển khai dự án, cứ nhìn trên bản đồ, bảo là đất công thì hỗ trợ dân công gìn giữ đất. Đến lúc dân khiếu kiện, đi thực tế mới biết mảnh đất đó họ đã ở từ lâu, có giấy tờ. Đến lúc đó phải điều chỉnh lại chính sách đền bù. Làm vậy, dân đâm ra nghi ngờ, không tin, và có tâm lý càng khiếu kiện càng được đền bù cao hơn. Chỉ riêng 5 vụ khiếu kiện đông người ở quận 2, 7, Bình Thành, Phú Nhuận, Bình Chánh, ngân sách đã phải chi thêm hơn 96 tỷ đồng để đảm bảo các quyền lợi chính đáng của người dân.
- Theo ông, trong thời gian tới, thành phố cần có biện pháp nào để giải quyết dứt điểm các khiếu kiện đông người, kéo dài?
- Trên cơ sở công điện của Thủ tướng, tôi yêu cầu trong vòng một tháng (từ nay đến Tết Nguyên đán), chính quyền các cấp của thành phố phải có kế hoạch thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Thủ tướng. Trước mắt là rà soát lại toàn bộ đơn thư tồn đọng; tập trung giải quyết gọn những vụ giải quyết được; những vụ không giải quyết được phải mời dân lên đối thoại, giải thích để dân hiểu mà không khiếu kiện nữa.
Kể từ nay trở đi, quản lý nhà nước về nhà, đất và tài chính phải nắm thật chắc. Khi có dự án triển khai phải làm chặt chẽ, dân chủ, khách quan ngay từ đầu. Giá đền bù phải được áp dụng đúng luật nhằm bảo đảm quyền lợi của Nhà nước và lợi ích của dân. Nếu chỉ bảo vệ quyền lợi của Nhà nước mà phương hại đến lợi ích của dân thì có thể bị kết vào tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng và xử lý hình sự. Ngược lại, những người lợi dụng “đục nước béo cò” mà vi phạm luật cũng phải bị xử lý.
Thành phố cũng cần chấn chỉnh tình trạng dân khiếu kiện vượt cấp (lên đến khoảng 70% vụ việc). Trụ sở tiếp dân cần khang trang, đàng hoàng, tôn nghiêm, có chiến sĩ bồng súng chào dân. Làm thế không những đề cao người dân mà còn đề cao vị trí của Nhà nước. Tôi cũng lưu ý vai trò lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy tạo điều kiện cho chính quyền giải quyết, nhất là trong lúc khó khăn. Sự tham gia tích cực của các đoàn thể quần chúng cũng rất quan trọng, vì dân vừa tuyên truyền, vừa giám sát và góp ý cho chính quyền chấn chỉnh ngay từ đầu. Làm được vậy, thành phố sẽ có những chuyển biến mới.
(Theo Tuổi Trẻ)