"Chính phủ Trung Quốc phải tôn trọng luật hàng hải quốc tế nếu muốn giành được sự tôn trọng của cộng đồng quốc tế", Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana khẳng định trong tuyên bố ra ngày 3/11.
Tuyên bố được ông Lorenzana đưa ra sau khi một tàu chiến Trung Quốc bị cáo buộc chặn tàu chở dầu Green Aura treo cờ Liberia đi gần bãi cạn Scarborough hôm 30/9.

Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana phát biểu tại Manila ngày 25/7. Ảnh: AP.
Con tàu chở dầu thuộc sở hữu của Hy Lạp do thủy thủ đoàn Philippines điều khiển được cho là bị tàu chiến Trung Quốc cản trở khi đang trên hành trình từ Thái Lan, qua khu vực bãi cạn Scarborough để đến Trung Quốc. Scarborough là bãi cạn tranh chấp giữa Philippines và Trung Quốc nhiều năm qua.
Truyền thông Philippines dẫn lời Manolo Ebora, thuyền trưởng của Green Aura, cho biết khi con tàu đi vào khu vực 12 hải lý gần bãi cạn Scarborough lúc 19h30 ngày 30/9, họ nhận được tín hiệu radio từ một phương tiện gần đó tự giới thiệu là "tàu chiến Trung Quốc".
Tàu này ra lệnh cho Green Aura di chuyển cách bãi cạn 10 hải lý và còn tìm cách chặn hướng đi của tàu dầu. Green Aura sau đó rời bãi cạn Scarborough an toàn.
Lorenzana khẳng định bãi cạn Scarborough nằm trong Vùng Đặc quyền Kinh tế (EEZ) của Philippines và Tòa trọng tài Thường trực trong phán quyết năm 2016 tuyên bố đây là khu vực đánh bắt chung.
Bộ trưởng Quốc phòng Philippines cho hay tàu Green Aura đã cập cảng an toàn và cho rằng không nên "nghiêm trọng hóa" hay "kích động" sự việc, đồng thời nhấn mạnh các quốc gia cần "thận trọng và tôn trọng quyền tự do hàng hải ở Biển Đông".
"Báo cáo về sự việc đã được chuyển tới Lực lượng đặc nhiệm quốc gia Philippines trên Biển Đông, nhằm có hành động thích hợp", Lorenzana nói. Bộ Ngoại giao Philippines trong khi đó cho hay vẫn đang xác minh thông tin về sự cố.
Trong cuộc họp báo hôm qua, người phát ngôn Tổng thống Philippines Salvador Panelo cho rằng Green Aura "không phải tàu Philippines" nên sự cố này "không phải là vấn đề đáng lo ngại" của Manila, mà là của quốc gia sở hữu tàu.
Panelo khẳng định sự cố không ảnh hưởng đến các cuộc đàm phán về Bộ quy tắc ứng xử trên Biển Đông (COC) đang diễn ra, tuy nhiên ông bày tỏ đồng tình với lời kêu gọi của Bộ trưởng Quốc phòng Lorenzana rằng Trung Quốc cần tôn trọng luật hàng hải quốc tế.
"Tôi nhất trí và cho rằng Trung Quốc cũng nên làm vậy, bởi Trung Quốc cũng tuyên bố rằng chúng ta cần tôn trọng luật pháp quốc tế", Panelo nói.
Mai Lâm (Theo Inquirer)