





Từ không gian nhỏ chứa đủ mặt hàng thiết yếu, cọng rau - con cá bản địa,
SATRA dần mở rộng hệ sinh thái qua hàng chục năm,
tạo “bến cảng” cho nhiều doanh nghiệp tiếp cận thị trường.
14 năm nay, chị Thanh Hà (phường An Hội Tây) mua thực phẩm hàng ngày tại cửa hàng Satrafoods - chuỗi bán lẻ thuộc Tổng công ty Thương mại Sài Gòn - TNHH Một thành viên (SATRA), doanh nghiệp nhà nước tiêu biểu của TP HCM. Cửa hàng nằm trên đường Quang Trung, phường Gò Vấp, thuộc tuyến đi làm mỗi ngày của chị. "Thực phẩm tươi ngon, giá bình dân, nhân viên niềm nở, và hay có thêm quà khuyến mại", chị nêu lý do gắn bó từ khi cửa hàng khai trương (tháng 4/2012).
Với Tiến Đạt (phường Phú Thuận), sức hút của hệ thống bán lẻ SATRA lại nằm ở các combo thực phẩm. Cậu đi nhiều siêu thị, mua gói nấu canh chua chỉ có rau, còn ở Satrafoods, gói hàng có cả rau lẫn cá, tiện lợi cho một người trẻ thiếu thời gian và chưa rành nội trợ như cậu. Từ ngày ra trường, Đạt chuyển nhà vài lần, tới mỗi nơi ở mới, Đạt đều tìm đến cửa hàng Satrafoods gần nhất. Gần đây, cậu đặc biệt để ý những sản phẩm gắn nhãn "tích xanh trách nhiệm", với nơi xuất xứ, hạn sử dụng và các chỉ tiêu chất lượng đều được công bố minh bạch.
Cũng là một khách hàng quen thuộc của hệ thống bán lẻ SATRA, Phương Chi (phường Vườn Lài) lại nhớ nhất những nhân viên đã gắn bó với cửa hàng cả chục năm. Các cô, các chị sẵn lòng tư vấn Chi nên mua gì để nấu một món chuẩn vị, từ gia vị, rau thơm đến thịt cá. "Ở các cô, các chị, luôn toát lên lòng yêu nghề và niềm tự hào khi được là nhiên viên của một doanh nghiệp nhà nước", Phương Chi nhận xét.



Năm 2001, Satramart Siêu thị Sài Gòn, siêu thị tự chọn đầu tiên thuộc hệ thống bán lẻ SATRA đi vào hoạt động tại số 460 đường 3 tháng 2. Để phục vụ sát nhu cầu của người dân thành phố, SATRA tiếp tục xây dựng chuỗi cửa hàng thực phẩm tiện lợi Satrafoods từ năm 2011. Tính đến nay, hệ thống bán lẻ SATRA đạt 4 Satramart và gần 140 cửa hàng Satrafood, phủ sóng trên toàn địa bàn TP HCM (cũ) và đang vươn sang địa bàn Bình Dương (cũ).
Với nhiều người tiêu dùng TP HCM, hệ thống bán lẻ là hình ảnh quen thuộc nhất của SATRA. Tuy nhiên, ở tuổi 31, chiến lược bán lẻ của SATRA không còn đặt trọng tâm vào việc tăng số điểm bán bằng mọi giá. Hướng chính là tái cấu trúc mạng lưới, cải thiện hiệu quả tài chính và chuyển sang quản trị bán lẻ tập trung.
Thời gian qua, Tổng công ty cho dừng hoạt động các cửa hàng Satrafoods kém hiệu quả. Song song đó, việc mở điểm mới được tính toán theo nhu cầu cụ thể: gần khu nhà ở xã hội, cơ sở y tế, khu công nghiệp, những nơi có lượng khách ổn định. Cửa hàng Satrafoods tại Bệnh viện Quân y 175 là một ví dụ về cách tiếp cận điểm bán theo nhóm khách hàng chuyên biệt.
Bước thứ hai là tìm thêm nguồn khách ngoài quầy hàng. Kênh bán sỉ và khách hàng tổ chức như nhóm Horeca (khách sạn, nhà hàng), trường học, bệnh viện, doanh nghiệp lớn được SATRA xem là động lực tăng trưởng mới. Theo thống kê của đơn vị, 9 tháng đầu năm, doanh thu bán sỉ tăng 150,1%, doanh thu từ khách hàng ngoài hệ thống tăng 86,3%. Đáng chú ý, doanh thu phân phối sản phẩm của các đơn vị thành viên SATRA qua hệ thống bán lẻ tăng 3,8%, trong đó riêng sản phẩm Cofidec tăng 68,2%, cho thấy sợi dây nội bộ đang bắt đầu phát huy tác dụng.


Bước kế tiếp là trải nghiệm mua sắm. SATRA đã làm mới nhận diện 30 cửa hàng Satrafoods, thay 81 tủ mát tại 31 điểm bán, đẩy mạnh hàng nhãn riêng và đưa thêm sản phẩm mới vào kinh doanh.
"Một quầy hàng chất lượng khi phía sau nó là nguồn hàng đáng tin cậy", Hà và Đạt tiếp tục chia sẻ về những điều níu chân mình ở SATRA. Vì thế, bên cạnh bán lẻ, Tổng công ty định hướng các đơn vị sản xuất chủ lực củng cố chuỗi cung ứng khép kín, kiểm soát an toàn thực phẩm, phát triển vùng nguyên liệu và tăng tỷ trọng sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng thay vì phụ thuộc vào hàng sơ chế hay nguyên liệu thô.
Mỗi đơn vị lại có một trọng tâm riêng. Với Công ty Cổ phần Việt Nam Kỹ nghệ Súc sản Vissan, đó là tháo gỡ thủ tục cho dự án di dời và đổi mới công nghệ nhà máy chế biến thực phẩm, chủ động nguyên liệu, tăng tự động hóa, kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Công ty Phát triển Kinh tế Duyên hải Cofidec duy trì các thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ, phát triển sản phẩm chế biến sâu; dự án nhà máy chế biến nông, thủy sản mới đang hoàn thiện báo cáo nghiên cứu tiền khả thi để trình chủ trương đầu tư, nhằm nâng công suất, công nghệ và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu.



Sợi dây nối các đơn vị là cung ứng hai chiều. Hệ thống bán lẻ vừa là kênh tiêu thụ, vừa là nơi thử nghiệm sản phẩm và thu thập dữ liệu thị trường; phản hồi từ điểm bán quay lại giúp nhà máy điều chỉnh sản xuất, còn thông tin về mùa vụ và chất lượng nguồn hàng giúp khâu phân phối chủ động hơn.


Năm 1995, Tổng công ty Thương mại Sài Gòn - TNHH Một thành viên (SATRA) - trực thuộc UBND TP HCM ra đời, với 27 doanh nghiệp thành viên và 893,5 tỷ đồng vốn điều lệ. Sau 31 năm, con số này tăng lên 40 đơn vị thành viên, 8.660 tỷ đồng vốn điều lệ và hơn 14.000 người lao động. Hệ thống trải dài từ sản xuất đến phân phối, từ lĩnh vực nông, thủy sản, thực phẩm đến xăng dầu, với loạt cái tên như Cofidec, Vissan, Cầu Tre, Cagico, Chợ đầu mối Nông sản Thực phẩm Bình Điền, mạng lưới bán lẻ Satramart và Satrafoods…
SATRA bước vào tuổi 31 cũng là lúc TP HCM đã trải qua 16 tháng sáp nhập cùng Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu, từ dân số khoảng 9,9 triệu người lên hơn 14 triệu người. Thị trường mở rộng hơn với nhu cầu nguồn cung ổn định, thực phẩm an toàn, chi phí lưu thông hợp lý và khả năng tiếp cận hàng hóa công bằng ở mọi khu vực. Bên cạnh đó, Luật Đô thị đặc biệt có hiệu lực từ ngày 1/10 mở thêm dư địa, đồng thời đòi hỏi doanh nghiệp nhà nước gánh thêm trách nhiệm.





"Quy mô lớn hơn đồng nghĩa trách nhiệm lớn hơn. Câu hỏi của SATRA ở tuổi 31 không phải là làm sao to hơn, mà là làm sao hiệu quả hơn, hiện đại hơn và lan tỏa mạnh hơn", đại diện SATRA chia sẻ.
Theo ông Lâm Quốc Thanh, Tổng giám đốc SATRA, một doanh nghiệp nhà nước hiện đại trước hết phải kinh doanh hiệu quả, bảo toàn và phát triển vốn nhà nước. Tuy nhiên, giá trị của doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ đo bằng doanh thu hay lợi nhuận. Hiệu quả kinh doanh và hiệu quả xã hội phải được đánh giá song song, và doanh nghiệp nhà nước cần tiên phong ở những lĩnh vực thiết yếu, vừa giữ ổn định thị trường, vừa mở đường cho các thành phần kinh tế khác cùng phát triển.
Ông Lâm Quốc Thanh cho biết thêm, tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết 68-NQ/TW (về phát triển kinh tế tư nhân) và Nghị quyết 79-NQ/TW (về phát triển kinh tế nhà nước) là doanh nghiệp nhà nước tạo nền tảng và sức dẫn dắt, doanh nghiệp tư nhân đóng góp sự năng động, sáng tạo.
Theo các chuyên gia, vai trò tiên phong, dẫn dắt của doanh nghiệp nhà nước không có nghĩa là tự làm mọi khâu. SATRA có thể được hình dung như một "bến cảng thương mại" của TP HCM, nơi giá trị không chỉ nằm ở quy mô cơ sở vật chất mà ở khả năng kết nối các luồng hàng và tạo điều kiện để nhiều doanh nghiệp cùng tiếp cận thị trường. Đơn vị mang hạ tầng đầu mối, kho vận, hệ thống phân phối và năng lực tổ chức thị trường.




Đó cũng lý do Tổng công ty định hướng đưa logistics từ kho vận phục vụ nội bộ thành nền tảng dùng chung, liên kết sản xuất, kho, vận chuyển và điểm bán. Trọng tâm không chỉ là giảm chi phí vận chuyển mà còn tăng độ sẵn có của hàng hóa, rút ngắn thời gian giao nhận, giảm tồn kho và hỗ trợ bình ổn thị trường.
Song song đó, Tổng công ty đẩy mạnh số hóa trên toàn hệ thống. Mục tiêu là chuyển từ những ứng dụng riêng lẻ sang hệ thống dữ liệu dùng chung, liên kết bán lẻ, tài chính, nhân sự, tài sản, kho vận và khách hàng.
Trong vai trò kết nối các doanh nghiệp Việt, năm 2025, SATRA triển khai chương trình đưa hàng Việt vào chuỗi siêu thị, ghi nhận hơn 150 doanh nghiệp đăng ký. Năm nay, “Tuần lễ kết nối giao thương và không gian giới thiệu sản phẩm Việt Nam tại hệ thống phân phối hiện đại SATRA năm 2026” nhận hơn 100 hồ sơ, chọn 41 đơn vị trưng bày.
Đơn vị cũng chủ động tham gia các chương trình kết nối cung cầu, đưa nông thủy sản, sản phẩm địa phương và sản phẩm OCOP vào hệ thống phân phối; đồng thời hỗ trợ người sản xuất, hợp tác xã và doanh nghiệp nhỏ nâng chuẩn chất lượng, hoàn thiện bao bì, nhãn mác và truy xuất nguồn gốc.






Ông Lâm Quốc Thanh nhấn mạnh, con đường sau 31 năm không chỉ tập trung ở mục tiêu: trở thành một doanh nghiệp lớn hơn, mà phải là một doanh nghiệp hiệu quả hơn, hiện đại hơn và có sức lan tỏa mạnh mẽ hơn, cùng cộng đồng doanh nghiệp đóng góp tích cực cho sự phát triển của TP HCM và cả nước. Trên hành trình ấy, những người tiêu dùng gắn bó như chị Hà, Đạt hay Chi vừa là thước đo, vừa là lý do để đơn vị đi tiếp.


Nội dung: Bích Thục
Thiết kế: Thái Hưng - Quốc Tuấn