Sân bay Gia Bình nâng cấp hạ tầng cho APEC 2027

Để chuẩn bị cho APEC 2027, sân bay Gia Bình đẩy nhanh xây dựng hạ tầng, ứng dụng công nghệ, AI, tuyển dụng, đào tạo nhân sự, hợp tác quốc tế, nhằm xây dựng hệ sinh thái hàng không hiện đại.

Tại Cảng Hàng không Quốc tế Gia Bình, nhiều hạng mục trọng điểm đang được triển khai nhằm chuẩn bị phục vụ APEC 2027. Đến cuối tháng 8, tháp kiểm soát không lưu đã hoàn thành phần kết cấu chính ở độ cao thiết kế 127 m. Nhà ga VIP, đường băng cùng các hệ thống thông tin, dẫn đường và giám sát hàng không cũng đang được đẩy nhanh tiến độ.

Các công việc xây dựng được triển khai song song với mua sắm, lắp đặt và chuẩn bị vận hành. Song song với hạ tầng sân bay, tuyến kết nối Gia Bình - Hà Nội cũng đang được hình thành, mở rộng khả năng liên thông giữa sân bay với Hà Nội và khu vực trọng điểm.

Bên cạnh xây dựng hạ tầng, sân bay đã hoàn thành gần 90% tuyển dụng các vị trí vận hành cùng các chương trình đào tạo và chứng chỉ cần thiết, đặt mục tiêu hoàn tất 100% vào cuối năm 2026. Đội ngũ được định hướng đáp ứng các yêu cầu của một cảng hàng không quốc tế thế hệ mới, từ vận hành, công nghệ, AI, an ninh mạng đến trải nghiệm hành khách.

Song song, chủ đầu tư cũng ưu tiên việc phát triển công nghệ. Các hệ thống phần mềm lõi phục vụ nhà ga VIP đang được đội ngũ công nghệ của sân bay Gia Bình phối hợp cùng One Mount phát triển. Trong đó, "Amanda" - Hệ thống quản lý và điều hành sân bay cung cấp thông tin chuyến bay và vận hành theo thời gian thực, tích hợp AI hỗ trợ phân tích và điều phối. Các ứng dụng dành cho nhân viên, cùng các hệ thống an ninh mạng, giám sát và kiểm soát ra vào, cũng được phát triển đồng bộ để hỗ trợ vận hành.

Theo MAI, việc đồng thời chuẩn bị hạ tầng, công nghệ và nhân sự nhằm đáp ứng yêu cầu phục vụ APEC 2027, đồng thời tạo nền tảng cho giai đoạn khai thác thương mại. Đây cũng là bước chuẩn bị cho định hướng phát triển sân bay Gia Bình từ một cảng hàng không quốc tế thành trung tâm kinh tế hàng không, kết nối vận tải với logistics, thương mại và các dịch vụ giá trị cao.

Tại nhiều quốc gia như Singapore, Amsterdam, Seoul hay Trung Quốc, các sân bay quốc tế đang phát triển theo mô hình Airport City hoặc Aerotropolis, kết hợp vận tải hàng không với logistics, sản xuất, thương mại và dịch vụ. Thay vì chỉ phục vụ hành khách, sân bay trở thành đầu mối kết nối, góp phần thúc đẩy hoạt động kinh tế tại các khu vực lân cận.

Xu hướng này gắn với nhu cầu vận chuyển hàng hóa giá trị cao ngày càng lớn. Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), hàng không đảm nhiệm chưa tới 1% khối lượng thương mại toàn cầu nhưng chiếm hơn 33% giá trị thương mại hàng hóa toàn cầu, tương đương khoảng 8.300 tỷ USD. Các ngành điện tử, bán dẫn, dược phẩm hay thiết bị y tế đặc biệt phụ thuộc vào tốc độ và khả năng kết nối của mạng lưới vận tải hàng không.

Đây cũng là một trong những cơ sở cho định hướng phát triển Cảng Hàng không Quốc tế Gia Bình. Nằm tại Bắc Ninh, địa phương có tổng kim ngạch xuất nhập khẩu khoảng 182 tỷ USD năm 2025, sân bay có lợi thế kết nối với các trung tâm sản xuất điện tử, công nghiệp công nghệ cao và chuỗi cung ứng tại miền Bắc.

Theo chủ trương đầu tư được Quốc hội thông qua, sân bay quốc tế Gia Bình được quy hoạch đạt cấp 4F, với công suất dự kiến 30 triệu hành khách và 1,6 triệu tấn hàng hóa mỗi năm vào năm 2030. Đến năm 2050, các chỉ tiêu này lần lượt tăng lên 50 triệu hành khách và 2,5 triệu tấn hàng hóa. Quy mô này cho thấy vận tải hàng hóa là một trong những định hướng phát triển quan trọng của sân bay, bên cạnh phục vụ hành khách.

Cùng với dự án sân bay, Bắc Ninh đang xây dựng đề án khu thương mại tự do gắn với Gia Bình, tích hợp các hoạt động sản xuất, logistics, thương mại, dịch vụ và kinh tế số. Hệ thống giao thông kết nối sân bay với Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh và các trung tâm công nghiệp phía Bắc cũng được định hướng phát triển, tạo điều kiện hình thành mạng lưới logistics liên vùng.

Trên cơ sở đó, Công ty Cổ phần Hạ tầng Hàng không Masterise (MAI) định hướng phát triển Gia Bình theo mô hình "Trung tâm Kinh tế Hàng không thế hệ mới 2.0", lấy sân bay làm hạt nhân, xung quanh là hệ sinh thái tích hợp giữa hàng không, logistics, thương mại, công nghệ, dịch vụ cùng hệ sinh thái đô thị và cộng đồng quốc tế.

Để hiện thực hóa định hướng này, doanh nghiệp đang mở rộng hợp tác với các đối tác trong và ngoài nước. Bên cạnh One Mount trong lĩnh vực công nghệ, ngày 8/10, MAI ký biên bản ghi nhớ với Yamato Transport của Nhật Bản nhằm nghiên cứu các mô hình logistics hàng không tích hợp, vận tải đa phương thức và dịch vụ giá trị gia tăng tại Gia Bình.

Việc chuẩn bị đồng thời hạ tầng, công nghệ, nhân sự và mạng lưới đối tác nhằm đáp ứng yêu cầu phục vụ APEC 2027, đồng thời tạo nền tảng cho giai đoạn khai thác thương mại. Về dài hạn, Gia Bình được kỳ vọng trở thành đầu mối kết nối hàng không và logistics, hỗ trợ hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu và phát triển kinh tế khu vực phía Bắc.

Minh Ngọc