Quyền Anh tay trần có thể bùng nổ như MMA?

Từ thế giới ngầm, quyền Anh tay trần đang theo bước MMA để thu hút khán giả và mở rộng cơ hội kiếm tiền bằng những trận đấu ngắn, quyết liệt, bất chấp tranh luận về sức khỏe võ sĩ.

Khi bước lên võ đài tại nhà thi đấu O2 ở London cuối tuần này, Aaron McCallum sẽ không đeo đôi găng quen thuộc của các võ sĩ quyền Anh truyền thống. Anh chỉ quấn băng bảo vệ một phần bàn tay, để lộ các khớp ngón dùng ra đòn trong trận tái đấu Simey Doherty ở hạng bán trung.

Sự kiện do công ty tổ chức quyền Anh tay trần BKB quảng bá tổ chức, quy tụ một số võ sĩ hàng đầu của Anh, đánh dấu bước tiến tiếp theo của quyền Anh tay trần vào thị trường thể thao đại chúng. Với McCallum, đây là cơ hội phát triển sự nghiệp trong một môn đối kháng anh tin sắp bùng nổ.

"Nhìn tốc độ phát triển hiện nay, tôi tin chỉ tối đa hai năm nữa, môn này sẽ bùng nổ", võ sĩ 40 tuổi nói với Reuters. Anh hình dung những trận đấu lớn của BKB sẽ xuất hiện trên các biển quảng cáo và truyền hình, giống những màn so tài giữa các ngôi sao quyền Anh truyền thống.

Đằng sau sự tự tin ấy là bài toán kinh doanh. Những hình ảnh dữ dội có thể giúp một cuộc đấu gây chú ý, nhưng để tổ chức sự kiện thường xuyên, nhà quảng bá cần khán giả ổn định, đối tác phát sóng và nhà tài trợ. Tiến vào thị trường chính thống là cơ hội biến sự tò mò thành nguồn thu lâu dài.

BKB cho biết mạng lưới phân phối nội dung của họ đã có VICE TV, talkSPORT và Telemundo. Việc xuất hiện trên những nền tảng này giúp các trận đấu có cơ hội tiếp cận người xem bên ngoài cộng đồng vốn theo dõi quyền Anh tay trần.

Môn này cũng có những đặc điểm thuận lợi khi cạnh tranh sự chú ý. Người mới xem có thể nhanh chóng hiểu hai võ sĩ đang tranh thắng bằng các cú đấm. Trận đấu ngắn, những pha trao đổi đòn gần và khả năng kết thúc đột ngột tạo ra chất liệu phù hợp cho video nổi bật trên mạng xã hội.

McCallum cho rằng nhiều trận quyền Anh truyền thống hiện kéo dài và thiếu bất ngờ. "Còn ở quyền Anh tay trần, bạn không thể biết điều gì sẽ xảy ra trong bất cứ trận nào", anh nói.

Đây là góc nhìn của một võ sĩ đang thi đấu cho BKB. Phòng thủ, di chuyển và kiểm soát cự ly vẫn là những kỹ năng làm nên giá trị chuyên môn của quyền Anh truyền thống. Tuy nhiên, nhận xét ấy cũng cho thấy cách quyền Anh tay trần muốn định vị sản phẩm: giao tranh trực diện, nhịp độ dồn dập và ít thời gian chờ đợi.

Khác biệt giữa hai môn không chỉ nằm ở đôi găng. Trong quyền Anh chuyên nghiệp, các trận tranh đai nam hàng đầu có thể kéo dài 12 hiệp, mỗi hiệp ba phút. Võ sĩ phải phân phối sức lực, tích lũy lợi thế qua từng hiệp và tìm cơ hội tung đòn quyết định.

Ở BKB, thời lượng tối đa là 6 hiệp và tổng cộng 18 phút thi đấu. Luật cho phép đấm khi ghì giữ đối thủ trong những tư thế nhất định, nhưng cấm đá, vật, quật ngã và đánh người đã ngã. Võ đài tam giác được sử dụng tại sự kiện ở London còn hạn chế khoảng trống lùi tránh, khuyến khích giao tranh gần. Đó là đặc điểm của BKB, không phải khuôn mẫu chung cho mọi giải quyền Anh tay trần.

MMA mở rộng cuộc đấu sang nhiều dạng kỹ thuật hơn, từ đấm, đá đến vật, kiểm soát dưới sàn, khóa khớp và siết buộc đối thủ bỏ cuộc. Một võ sĩ chiếm ưu thế khi đánh đứng vẫn có thể thất bại nếu bị kéo xuống sàn. Theo bộ luật MMA thống nhất, mỗi hiệp chuyên nghiệp dài 5 phút, trận đấu tối đa 5 hiệp.

Vì thế, ba môn đòi hỏi những cách phân bổ sức lực và xử lý nguy cơ khác nhau. Võ sĩ quyền Anh phải chuẩn bị cho cuộc đấu đấm kéo dài; người thi đấu BKB cần đặc biệt chú ý đến bàn tay trần và những pha trao đổi đòn gần; còn võ sĩ MMA phải liên tục tính đến việc chuyển từ đánh đứng sang địa chiến.

Nhưng chính hình ảnh tạo sức hút cho quyền Anh tay trần cũng là rào cản khi môn này muốn được chấp nhận rộng rãi. Những vết rách trên mặt và máu xuất hiện sớm dễ khiến khán giả cảm nhận mức độ bạo lực cao hơn. Câu hỏi về an toàn, tuy nhiên, không thể được giải đáp chỉ bằng những gì nhìn thấy trên truyền hình.

McCallum thừa nhận các vết rách gần như khó tránh khỏi, nhưng cho rằng nguy cơ chấn động não thấp hơn quyền Anh đeo găng. Nghiên cứu công bố năm 2021 về chấn thương trong quyền Anh tay trần ghi nhận rách da và gãy xương bàn tay là những tổn thương thường gặp, còn chấn động não được ghi nhận ít hơn so với các loại chấn thương khác.

Kết quả ấy chưa đủ để kết luận môn này an toàn hơn quyền Anh truyền thống hay MMA. Muốn so sánh cần xét cùng cách chẩn đoán, trình độ võ sĩ, thời lượng thi đấu và thời gian theo dõi. Số ca chấn động não được phát hiện ngay sau trận cũng không trả lời đầy đủ câu hỏi về ảnh hưởng của những cú đánh lặp lại trong cả sự nghiệp.

Một lập luận thường được phía ủng hộ đưa ra là bàn tay không có găng dễ bị đau hoặc tổn thương, khiến võ sĩ phải lựa chọn cú đấm thận trọng hơn. Trận đấu ngắn hơn cũng có thể giảm thời gian chịu đòn. Tuy nhiên, đây vẫn là những cơ chế cần được kiểm chứng khi đánh giá mức độ an toàn tổng thể, đặc biệt về sức khỏe não lâu dài.

Quan điểm của giới y học thể thao đặt trọng tâm vào việc nhận diện và xử lý tổn thương. Hiệp hội Bác sĩ bên võ đài (ARP) cho rằng quản lý chấn động não trong các môn đối kháng phải nghiêm ngặt hơn những môn khác, bởi đánh vào đầu là một phần của cuộc đấu. Tổ chức này khuyến nghị dừng trận khi võ sĩ có dấu hiệu chấn động não, kiểm tra cả người thắng lẫn người thua và chỉ cho trở lại sau quá trình hồi phục, đánh giá phù hợp.

BKB cũng quy định trận đấu không được bắt đầu hoặc tiếp tục nếu thiếu bác sĩ bên võ đài. Khi có vết rách hay chấn thương nghiêm trọng, trọng tài phải tham khảo ý kiến y tế để quyết định khả năng tiếp tục thi đấu. Những quy định ấy là nền tảng bảo vệ võ sĩ, nhưng hiệu quả còn phụ thuộc cách thực thi tại từng sự kiện.

Với quyền Anh tay trần, bài toán tiến vào thị trường chính thống vì thế có hai mặt. Những màn đối đầu quyết liệt có thể giúp bán vé và thu hút lượt xem. Nhưng để giữ được vị trí lâu dài, các nhà tổ chức còn phải chứng minh rằng việc bảo vệ võ sĩ theo kịp tốc độ mở rộng của môn thể thao này.

Hồng Duy (theo Reuters)