Quy mô của cụm điện gió Savan do T&T Group đầu tư tại Lào

T&T Group đầu tư hai dự án Savan 1 và Savan 2, tổng công suất 990 MW, dự kiến đóng góp khoảng 10% mục tiêu nhập khẩu điện từ Lào vào Việt Nam.

Cuối năm 2025, dự án Savan 1 đưa vào vận hành tại tỉnh Savannakhet, Lào, với công suất 300 MW ở giai đoạn 1, dự kiến cung cấp khoảng 0,9 tỷ kWh điện mỗi năm về Việt Nam. Giai đoạn 2, công suất 195 MW, dự kiến khởi công vào cuối năm 2026. Khi hoàn thành, Savan 1 có tổng công suất 495 MW.

Song song, tập đoàn này đầu tư tuyến đường dây 220 kV dài gần 70 km từ dự án đến Trạm biến áp 220 kV Lao Bảo, kết nối với hệ thống điện Việt Nam. Quá trình hoàn thiện thủ tục, xây dựng nhà máy, đầu tư hạ tầng truyền tải và kết nối lưới điện được thực hiện trong khoảng 16 tháng.

Đến tháng 10 năm nay, T&T công bố đầu tư Savan 2 với công suất 495 MW, tổng vốn khoảng 768 triệu USD, dự kiến vận hành thương mại chậm nhất vào cuối năm 2028. Dự án được đề cập tại Hội nghị xúc tiến đầu tư Việt Nam - Lào chiều ngày 8/10 ở thủ đô Vientiane, dưới sự chứng kiến của Thủ tướng hai nước.

Trong 17 giấy chứng nhận đầu tư và thỏa thuận hợp tác được trao tại sự kiện, Savan 2 là một trong những hợp tác có quy mô lớn nhất. Theo thỏa thuận hợp tác liên Chính phủ Việt Nam - Lào năm 2026, dự án thuộc nhóm công trình năng lượng được tạo điều kiện triển khai xây dựng và vận hành thương mại theo pháp luật mỗi nước.

Đại diện T&T Group cho biết nhu cầu điện tăng nhanh đặt ra yêu cầu phát triển nguồn cung đi trước một bước. Quy hoạch điện VIII điều chỉnh cũng chỉ ra nhu cầu tiêu thụ điện của Việt Nam dự kiến tăng 10,5-12,9% mỗi năm trong giai đoạn 2026-2030. Thực tế vận hành năm 2026 cho thấy áp lực phụ tải gia tăng khi công suất cực đại của hệ thống điện quốc gia đạt khoảng 58.500 MW trong đợt nắng nóng cuối tháng 6.

Đến năm 2030, điện thương phẩm được dự báo đạt khoảng 500,4 - 557,8 tỷ kWh, trong khi công suất cực đại của hệ thống có thể lên 89.655 - 99.934 MW. Các chỉ tiêu này đặt ra yêu cầu phát triển đồng bộ nguồn điện và lưới truyền tải để đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng. Trong bối cảnh đó, nhập khẩu điện từ Lào là một trong những nguồn bổ sung cho hệ thống điện Việt Nam.

Tác động trực tiếp của cụm điện gió Savan là bổ sung nguồn cung cho hệ thống điện Việt Nam. Khi Savan 1 giai đoạn 2 và Savan 2 hoàn thành, hai dự án của T&T Group tại Lào sẽ đạt tổng công suất 990 MW. Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, Việt Nam dự kiến đạt quy mô công suất nhập khẩu điện khoảng 9.360-12.100 MW vào năm 2030, trong đó định hướng tăng khả năng nhập khẩu từ Lào theo thỏa thuận giữa hai Chính phủ. Lúc này, cụm Savan có thể cung cấp 8-10% mục tiêu công suất nhập khẩu điện theo Quy hoạch nêu trên.

Nguồn điện nhập khẩu giúp đa dạng hóa cơ cấu cung ứng, tăng khả năng đáp ứng phụ tải và giảm áp lực phát triển nguồn điện trong nước. Hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào tiến độ hoàn thành dự án, khả năng truyền tải, điều kiện vận hành và mức độ phù hợp với nhu cầu của hệ thống điện Việt Nam.

Bên cạnh đó, cụm dự án góp phần phản ánh tiềm năng hợp tác năng lượng xuyên biên giới giữa hai nước. Lào có điều kiện khai thác tài nguyên gió để phát điện, trong khi Việt Nam cần bổ sung nguồn cung để đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế. Việc kết nối hai thị trường có thể mở rộng cơ hội đầu tư và tăng cường hợp tác hạ tầng.

Quá trình xây dựng và vận hành các dự án có thể tạo thêm nhu cầu đối với lao động, vận tải, logistics, dịch vụ kỹ thuật và các ngành phụ trợ. Hoạt động giao thương dọc hành lang Việt Nam - Lào cũng có thêm cơ hội phát triển, đặc biệt tại tỉnh Savannakhet và các địa phương Bắc Trung Bộ kết nối qua cửa khẩu Lao Bảo.

Kinh nghiệm triển khai Savan 1 tạo cơ sở cho T&T Group phát triển Savan 2, đặc biệt trong tổ chức thi công, đầu tư hạ tầng và kết nối nguồn điện xuyên biên giới. Khả năng tận dụng một phần hạ tầng truyền tải đã được đầu tư cũng có thể hỗ trợ tiến độ và hiệu quả vốn, tăng tính đồng bộ giữa nhà máy, đường dây, hệ thống điện tiếp nhận tại Việt Nam.

Đại diện tập đoàn nói thêm, trong giai đoạn Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, bảo đảm nguồn điện là một trong những điều kiện phục vụ hoạt động của nhà máy, khu công nghiệp và đô thị. Khi được triển khai đúng tiến độ và khai thác hiệu quả, Savan 1 và Savan 2 có thể góp phần tăng khả năng chủ động về nguồn cung, hỗ trợ an ninh năng lượng và tạo thêm dư địa cho tăng trưởng kinh tế.

Nhật Lệ