 |
|
Bộ trưởng Lê Huy Ngọ |
Giống như rất nhiều lần trả lời chất vấn trước Quốc hội, Bộ trưởng Lê Huy Ngọ không đọc bản nguyên văn bản giải trình mà tóm gọn thành 4 vấn đề chính với những minh chứng khá cụ thể: quy hoạch sản xuất nông nghiệp, phát triển giống cây trồng, vật nuôi; chống bão lũ; chương trình 5 triệu ha rừng. Theo ông thì đây là những vấn đề bức bách mà chính Bộ Nông nghiệp cũng hết sức quan tâm.
Thứ nhất, về vấn đề quy hoạch sản xuất nông nghiệp, Bộ trưởng đã nêu khá cụ thể những công việc mà Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn đã và đang làm. Cụ thể: trong quá trình chuyển đổi cơ cấu, Bộ đã xem xét lại phân bố đất đai, đất nông nghiệp, tiến hành rà soát quy hoạch 7 vùng lãnh thổ, 9 sản phẩm nông sản xuất khẩu chủ lực: 7 cây và 2 con . Trong điều kiện kinh tế thế giới và khu vực gặp nhiều khó khăn, nhưng những năm qua, tổng kim ngạch xuất khẩu nông sản trung bình đạt 2,6-2,9 tỷ USD/năm. Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng thừa nhận, những tồn tại trong vấn đề quy hoạch như nặng về quy hoạch tổ chức sản xuất, chưa dự đoán được dài hạn thị trường, gây khó khăn cho bà con nông dân. Nguyên nhân chính là do tính pháp lý trong quy hoạch rất thấp. "Người làm quy hoạch thì cứ quy hoạch, người đầu tư thì cứ đầu tư, nhiều khi người cầm tiền còn to hơn người đưa ra kế hoạch" - Bộ trưởng Ngọ nhấn mạnh. Ngoài ra, sự rời rạc, thiếu liên kết giữa nhà hoạch định chính sách, nhà khoa học, doanh nghiệp, nông dân cũng dẫn đến việc quy hoạch không đi vào thực tế.
Về chương trình phát triển giống cây trồng vật nuôi, với 3 mục tiêu Chính phủ đề ra (cung cấp giống tốt cho nông dân; xây dựng mạng lưới tiêu thụ tốt; chấn chỉnh lại quản lý nhà nước về giống), thời gian qua, Bộ Nông nghiệp đã tổ chức lực lượng làm giống trong nước để cung ứng 6 giống lúa chất lượng cao, 8 giống lúa thuần chủng cho bà con nông dân.
Chương trình giảm nhẹ thiên tai và chống lũ, Bộ trưởng Ngọ cho biết, Chính phủ hiện đã có 3 chương trình lũ: đồng bằng sông Cửu Long, xây dựng hệ thống các hồ đập ở miền Trung, nâng cấp kiên cố hóa đê sông Hồng. Có nhiều đại biểu quan tâm chương trình thoát lũ làm ra sao. Đây là chương trình rất lớn, đảm bảo an sinh, sản xuất ổn định và phát triển bền vững và hiện đang phát huy rất tốt. Để minh chứng cho điều này, Bộ trưởng đưa ra con số: năm 2000: 560 người thiệt mạng vì lũ, đến năm 2002 giảm còn 170 người. "Con số này chưa làm chúng ta yên lòng, nhưng đi nhiều nơi tôi thấy đồng bào ta chủ động và tự tin và bắt đầu nghĩ đến việc khai thác lợi thế từ lũ như nuôi cá chuồng, trồng rau trên bè" - ông Ngọ nói.
Vấn đề cuối cùng nhưng được các đại biểu đặt câu hỏi nhiều nhất chính là việc phát triển trồng rừng và bảo hộ rừng với những vấn đề bức xúc mà được nhiều kỳ họp nhắc tới. Hiện nay, cả nước có trên 9 triệu ha rừng, nhưng tiền đầu tư cho trồng mới và bảo hộ vẫn còn quá ít: 2,5 triệu đồng/ha trồng mới (trong khi thực tế các tỉnh phải chi trên 5 triệu đồng), suất đầu tư cho bảo hộ rừng 50.000 đồng/ha/năm. Đây chính là một trong nhiều lý do khiến cho những trận cháy rừng gây thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng xảy ra trong thời gian qua.
Bộ trưởng Lê Huy Ngọ đã thừa nhận những sai sót, trách nhiệm của Bộ Nông nghiệp trong các vụ cháy rừng. Song ông cũng đưa ra một thực tế là lực lượng kiểm lâm hiện có 8.000 người, trong đó có 4.000 người làm việc cả cho đội phòng cháy rừng - con số này quá ít so với diện tích rừng cả nước. Ngoài ra, trang thiết bị cho phòng hộ bảo vệ rừng vừa thiếu vừa yếu. Trong khi ngân sách mỗi năm chỉ cấp cho chương trình phát triển rừng 300 tỷ đồng, thì đã có 100 tỷ đồng dành cho trồng mới, số tiền còn lại quá ít để làm xử lý những vấn đề còn tồn tại.
 |
|
Bộ trưởng Công nghiệp Hoàng Trung Hải |
Trong phần trả lời chất vấn của Bộ trưởng Công nghiệp Hoàng Trung Hải, lần đầu tiên những tồn tại trong việc sản xuất, quy định giá bán điện và những yếu kém của ngành công nghiệp chế biến được nhìn nhận thẳng thắn.
Tính đến 30/9/2002, cùng với sự hợp tác giữa Nhà nước và nông dân, 100% số huyện cả nước đã có điện sử dụng. Tuy nhiên, mô hình quản lý điện vẫn còn manh mún thiếu tập trung dẫn đến việc quản lý tài chính không rõ ràng, nhiều chi phí không hợp lý. Có nhiều địa phương bán điện cho nông dân cao hơn giá trần quy định. Ngoài ra, có một thực tế là, cho đến giờ vẫn còn tới 11.130 xã không có điện, trong đó có 230 xã không thể cung cấp điện từ lưới điện quốc gia.
Đối với ngành công nghiệp chế biến, với đa dạng về chủng loại sản phẩm, hiện nay cả nước có 600.000 cơ sở sản xuất chế biến công nghiệp đạt tổng giá trị 211.000 tỷ đồng. Ngành công nghiệp chế biến xuất khẩu chiếm 62% tổng kim ngạch xuất khẩu trong cả nước. Tuy nhiên, nhìn chung chất lượng hàng chế biến đạt thấp, sức cạnh tranh yếu kém so với hàng ngoại nhập mà công nghệ lạc hậu là nguyên nhân chính. Chẳng hạn, trong số 5.211 cơ sở, xay xát gạo cả nước, chỉ có một số cơ sở ở Nam Bộ có được trang bị thiết của Tây Âu. Giấy Bãi Bằng, Tân Mai - hai đơn vị được xem là sản xuất giấy hiện đại trong cả nước, nhưng công nghệ thuộc về... những năm 70. Ông Hải đã thẳng thắn nhận trách nhiệm chính thuộc Bộ Công nghiệp. Cụ thể: công tác quản lý quy hoạch, thẩm định phê duyệt chưa quan tâm, thiếu sự định hướng nên một số tỉnh miền núi chưa có quy hoạch. Hệ số đổi mới thiết bị chỉ đạt 7%/năm, bằng 1/3 mức tối thiểu so với các nước. Chưa xác định được quyền lợi giữa người chế biến và nông dân...
Hơn 15 câu hỏi đã được đặt ra với Bộ trưởng Công nghiệp, trong đó tập trung vào giải pháp làm thế nào để có thể đưa điện lên vùng sâu, vùng xa; làm thế nào để giảm thủy lợi phí cho bà con nông dân; việc hoàn trả tiền cho lưới điện nông thôn đến bao giờ hoàn tất; làm thế nào để thúc đẩy ngành công nghiệp chế biến. Hầu hết các câu hỏi đều đề nghị Bộ trưởng nêu ra giải pháp cụ thể. Ông Hoàng Trung Hải cũng đã trả lời từng câu hỏi, không thể có ngay được những giải pháp cụ thể trước một khối công quá lớn đối với một vị đứng đầu ngành công nghiệp hiện nay.
Bình Yên
Ảnh: Xuân Thu