Quá trình Thâm Quyến từ làng chài tới thành phố công nghệ
Trung QuốcTừ một làng chài, Thâm Quyến lột xác, trở thành thành phố hiện đại với taxi tự lái, drone giao hàng và các tòa nhà chọc trời.
"Ứng dụng báo còn một phút nữa xe sẽ tới điểm đón. Cách đó không xa, chiếc SUV màu xanh trắng in hình chú robot nhỏ bên hông lướt đến. Trông nó chẳng khác gì một chiếc ôtô bình thường, ngoại trừ việc không có ai ngồi sau vô lăng", phóng viên Chan Ho-him của AP kể lại trải nghiệm ngồi taxi không người lái ở Thâm Quyến trong bài viết đăng ngày 16/11.
Theo Chan, đây là hình ảnh quen thuộc tại Thâm Quyến, trung tâm phát triển công nghệ hàng đầu Trung Quốc, nơi hội tụ những bước tiến mới nhất từ trí tuệ nhân tạo, robot cho tới xe điện và xe tự hành của nước này.
Taxi không người lái của hãng Pony.ai tại Thâm Quyến ngày 10/11. Ảnh: AP
Dù nhiều công nghệ trong số này đã xuất hiện ở những đô thị khác, Thâm Quyến vẫn giữ vị thế đầu tàu và là đại bản doanh của những công ty công nghệ khổng lồ như tập đoàn viễn thông Huawei, nhà sản xuất xe điện BYD hay tập đoàn Internet và trò chơi điện tử Tencent.
Thành phố một lần nữa thu hút sự chú ý của thế giới khi đăng cai Tuần lễ Cấp cao APEC lần thứ 33 trong hai ngày 18-19/11. Quá trình "lột xác" của Thâm Quyến từ một khu vực thử nghiệm cải cách thị trường thành trung tâm công nghệ phản ánh sự trỗi dậy của Trung Quốc với tư cách một cường quốc kinh tế toàn cầu.
Quang cảnh Thâm Quyến trong thời gian đăng cai Tuần lễ Cấp cao APEC lần thứ 33. Video: X/Xinhua
"Thâm Quyến là một trong những biểu tượng quan trọng nhất của công cuộc cải cách và mở cửa ở Trung Quốc thông qua vai trò mạnh mẽ trên toàn cầu về thương mại, sản xuất và đổi mới sáng tạo", ông Gary Ng, chuyên gia kinh tế cấp cao phụ trách khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại ngân hàng Pháp Natixis, nhận định.
Từ làng chài thành đặc khu kinh tế
Quá trình chuyển mình của thành phố bắt đầu từ năm 1980, thời điểm Trung Quốc mở cửa nền kinh tế. Ông Đặng Tiểu Bình, lãnh đạo Trung Quốc thời điểm đó, tuyên bố làng chài này là một trong những đặc khu kinh tế đầu tiên của đất nước, nơi chính quyền cho phép kinh doanh tự do.
Quyết sách này mở toang cánh cửa thu hút đầu tư nước ngoài và sản xuất phục vụ xuất khẩu, trước khi biến nơi đây thành cái nôi để các doanh nghiệp tự phát triển công nghệ lõi.
Thâm Quyến ngày nay là siêu đô thị hơn 18 triệu dân. Từ đài quan sát của tháp Bình An cao 600 m, du khách có thể thu vào tầm mắt một thành phố đầy những tòa nhà chọc trời xen lẫn không gian xanh, với những dãy núi nhấp nhô vắt ngang qua đô thị.
Thâm Quyến sau gần 50 năm phát triển. Ảnh: X/RecordGBA
Năm 2020, nhân dịp kỷ niệm 40 năm thành lập đặc khu kinh tế Thâm Quyến, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã gọi thành phố này là "một kỳ tích trong lịch sử phát triển của thế giới". Sự hậu thuẫn từ chính quyền là một trong những yếu tố then chốt định hình đà tăng trưởng của thành phố, thu hút đông đảo người lao động nhập cư và giới doanh nhân từ khắp nơi đổ về.
"Các chính sách linh hoạt và cởi mở hơn của chính quyền đã cho phép Thâm Quyến thực hiện những thử nghiệm khác biệt so với phần còn lại của Trung Quốc. Đồng thời, vị trí tiếp giáp Hong Kong đóng vai trò rất quan trọng trong việc thu hút vốn, phát triển kỹ năng thương mại và tiếp cận thị trường toàn cầu", chuyên gia Gary Ng từ ngân hàng Natixis phân tích.
Quang cảnh thành phố Thâm Quyến, nơi đăng cai Tuần lễ Cấp cao APEC 2026. Ảnh: Xinhua
Cong Lin, đại diện phụ trách đối ngoại của dịch vụ taxi tự hành Pony.ai, nhận định Thâm Quyến mang lại "sự minh bạch về chính sách và sự hỗ trợ từ chính quyền" cho các doanh nghiệp.
"Điều đó tạo ra lộ trình rất rõ ràng cho các công ty xe tự hành như chúng tôi phát triển, từ giai đoạn thử nghiệm có nhân viên an toàn ngồi trên xe, tiến tới khai thác thương mại có nhân viên giám sát và cuối cùng là vận hành hoàn toàn không người lái", bà Cong nói.
Taxi không tài xế
Pony.ai sở hữu đội xe gần 2.000 chiếc SUV sơn màu xanh trắng, in hình chú robot nhỏ tên "Popo" ở hai bên sườn. Thành lập năm 2016, công ty hiện hoạt động tại Thâm Quyến cùng ba thành phố lớn khác là Bắc Kinh, Thượng Hải và Quảng Châu.
Tuy nhiên, robotaxi chưa thể chở khách tới bất cứ nơi đâu theo ý muốn. Các chuyến đi bị giới hạn trong những điểm đón và trả khách cố định thuộc khu vực được cấp phép. Một tuần trước APEC, trụ sở của Tencent, công ty đứng sau ứng dụng nhắn tin và thanh toán WeChat, là một trong số ít địa điểm hành khách có thể bắt được loại xe này.
Phóng viên của AP đã trải nghiệm chuyến taxi không người lái tới khách sạn cách đó 7,6 km. Ứng dụng cảnh báo hành khách có chưa đầy 60 giây để lên xe. Khi bước vào chiếc Arcfox, màn hình bên trong hiển thị hình ảnh "Popo" hướng dẫn an toàn và nhắc khách thắt dây an toàn.
Trong suốt 24 phút, chiếc xe đi qua nhiều tuyến phố, giảm tốc độ ở các góc cua và dừng hẳn để nhường đường cho người đi bộ cũng như tuân thủ đèn đỏ. Khi tới một ngã tư cần rẽ trái, xe bật đèn xi nhan và kiên nhẫn chờ đợi.
Robot phục vụ cà phê, kem, dọn rác tại trung tâm truyền thông APEC. Video: X/Robot Hub
Lúc đèn chuyển xanh và dòng xe bắt đầu di chuyển, một tài xế khác đã chủ động nhường đường cho chiếc xe tự hành đi qua. Chuyến đi diễn ra êm ái với mức cước 12,7 nhân dân tệ (khoảng 1,9 USD), rẻ hơn taxi truyền thống nhờ ưu đãi cho lần đầu trải nghiệm.
Bà Cong cho biết mỗi chiếc xe được trang bị 34 cảm biến, có khả năng quan sát 360 độ với tầm quét lên tới 650 m. Theo bà, trong tháng 2, mỗi chiếc robotaxi thực hiện trung bình 23-25 chuyến mỗi ngày.
Chính sách cởi mở và chuỗi cung ứng tại chỗ
Trợ lý cảnh sát robot ra mắt tại Thâm Quyến ngày 14/11. Video: Xinhua
Thâm Quyến cũng là quê hương của Pudu Robotics, hãng chế tạo robot dịch vụ chuyên phục vụ đồ ăn trong nhà hàng, lau sàn và dẫn đường cho khách tại các trung tâm thương mại. Thành lập năm 2016, công ty còn phát triển robot hình người và robot có bánh xe gắn cánh tay cơ khí, tập trung vào các tác vụ chuyên biệt như lấy và giao bưu phẩm trong tòa nhà văn phòng hay đóng gói hàng hóa trong kho bãi.
Ông Guo Cong, giám đốc công nghệ kiêm đồng sáng lập Pudu, cho biết thành phố đáp ứng trọn vẹn mọi thứ công ty cần, từ các nhà cung cấp phần cứng, linh kiện cơ khí cho tới phần mềm và những doanh nghiệp sẵn sàng ứng dụng robot vào thực tế.
Ông cho hay nguồn hàng từ chuỗi cung ứng có thể được chuyển tới chỉ trong nửa ngày, còn khách hàng thì ở ngay gần nên kỹ sư chỉ mất một đến hai giờ di chuyển là có mặt hỗ trợ.
"Thâm Quyến thể hiện tốc độ của Trung Quốc, đồng thời cho thế giới thấy chiến lược của Trung Quốc về tính hiệu quả và đổi mới sáng tạo", ông nói. "Thâm Quyến là vùng đất tiên phong thể hiện rõ nét nhất tinh thần này ra toàn cầu".
Người dân Trung Quốc chụp ảnh lưu niệm với biển hiệu APEC 2026 tại thành phố Thâm Quyến ngày 11/11. Ảnh: AP
Suốt nhiều thập kỷ qua, dòng người từ khắp mọi miền Trung Quốc vẫn không ngừng đổ về Thâm Quyến lập nghiệp. Dù một số khu phố mang dáng dấp tương tự các đô thị khác, nhiều cư dân vẫn cảm nhận được một nguồn năng lượng rất riêng tại đây.
"Ấn tượng của tôi về Thâm Quyến là một thành phố trẻ trung, năng động và người dân rất văn minh, lịch sự", Zhong Luqin, giáo viên mầm non chuyển từ thành phố Trạm Giang cùng tỉnh Quảng Đông tới đây sinh sống, chia sẻ.
"Có một câu nói rất phổ biến để miêu tả về Thâm Quyến là 'những người lao động mang tâm thế hối hả'", Zhong nói thêm sau khi chụp ảnh selfie bên tấm biển chào mừng hội nghị APEC. "Câu nói đó lột tả chính xác nhịp sống tất bật của thành phố này".
Hồng Hạnh (Theo AP, Xinhua)