Khác với bản mà các nhà văn hóa Pháp phát hiện, toàn bộ bằng văn xuôi, ở dị bản này, câu chuyện được thể hiện bằng ngôn ngữ thơ là chính, trong khi văn xuôi chỉ phụ họa trong những đoạn dẫn chuyện. Dị bản dựng lại đến 9 cuộc chiến hoành tráng giữa chàng Đam San với các tù trưởng; và cuộc chiến cuối cùng cũng là đánh nhau với thần Mặt trời. Điều lạ là không hề có hình ảnh lộng lẫy của nữ thần Mặt trời (hình ảnh tượng trưng cho chế độ mẫu hệ vô biên, theo tộc người Êđê) và chuyện chàng Đam San đi bắt nữ thần này về làm vợ, như bản thành văn phổ biến lâu nay.
Các nhà khoa học bước đầu đặt ra giả thuyết: phải chăng đây mới là nguyên bản của trường ca cổ Đam San, vì nó phù hợp với văn hóa, tín ngưỡng của tộc người Êđê xưa nay (mẫu hệ), còn bản đã thành văn lâu nay mới là dị bản (?). Theo PGS-TS Ngô Đức Thịnh, Viện trưởng Nghiên cứu văn hóa dân gian quốc gia, phát hiện nay khá quan trọng, cho thấy giá trị tuyệt diệu của bộ sử thi Đam San vì nó gần với dân gian nhất, trong khi bản đang lưu hành rất có thể đã được nhào nặn, sửa sang hoặc cấu trúc lại... PGS Thịnh cho biết, hiện viện đang tập trung chuyển ngữ, hiệu đính...để năm tới tiến hành in và xuất bản (chung cả hai bản cũ và mới phát hiện), với dung lượng dự kiến lên đến cả nghìn trang sách.
Bản trường ca Đam San thành văn đang phổ biến lâu nay trên thế giới vốn được một công sứ người Pháp có tên Sabatier sưu tầm ở Đăk Lăk vào những năm 1920, và xuất bản bằng Pháp ngữ lần đầu tiên vào năm 1927.
(Theo Tuổi Trẻ)