Phát hiện 30 cá thể mang được coi là tuyệt chủng
Các nhà khoa học vừa phát hiện một bầy mang Muntiacus rooseveltorum sinh sống trong rừng già ở Thanh Hóa. Loài vật này vốn được cho là tuyệt chủng trên thế giới từ năm 1929.
Ngày 7/10, Chi cục Kiểm lâm Thanh Hóa cho biết, sau một thời gian theo dõi, đến nay các nhà khoa học đã xác định được một quần thể mang Muntiacus rooseveltorum với khoảng 30 cá thể sinh sống trong Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên (huyện Thường Xuân, Thanh Hóa).
Phương pháp bẫy ảnh giúp các nhà khoa học phát hiện sự tồn tại của loài mang quý hiếm ở Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên. Ảnh: Khu BTTN Xuân Liên cung cấp.
Loài mang Muntiacus rooseveltorum thuộc họ hươu nai (Cervidae) từng sinh sống tại tỉnh Hủa Phăn (Lào) và được các nhà khoa học coi là tuyệt chủng từ 85 năm trước. Mẫu sọ về loài mang này hiện chỉ còn lưu giữ tại Bảo tàng lịch sử tự nhiên Mỹ.
Để xác định số lượng cá thể loài vật quý hiếm này, các nhà khoa học đã sử dụng phương pháp đặt bẫy ảnh tại khu vực mà chúng thường xuất hiện. Theo đó, loài móng guốc này thường sinh sống tại các điểm gần sông, suối, nơi có nguồn thức ăn thuận lợi.
Theo ông Nguyễn Đình Hải, Giám đốc Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên, việc phát hiện loài mang Muntiacus rooseveltorum có ý nghĩa rất lớn cho công tác nghiên cứu khoa học và bảo tồn nguồn gien động vật quý hiếm ở Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên.
Lực lượng kiểm lâm Khu bảo tồn đang đẩy mạnh công tác tuyên truyền đến người dân sinh sống ở bìa rừng và vùng lõi về việc nâng cao ý thức bảo vệ động vật quý hiếm. Trước đó, một số hộ dân do không biết đã săn bắt loài động vật này làm thực phẩm.
Trong thời gian từ 2012 đến nay, Trung tâm Cress (thuộc ĐH Quốc gia Hà Nội) phối hợp với cán bộ khu bảo tồn Xuân Liên thực hiện dự án điều tra, bảo tồn các loài mang tại đây.
Quá trình khảo sát, đoàn chuyên gia đã chụp được một số bức ảnh của loài mang Muntiacus rooseveltorum. Ngoài ra, nhóm nghiên cứu còn phát hiện được mẫu phân của những cá thể mang thải ra và mẫu sừng, da trong nhà dân săn bắn được.
Một phần chiếc sọ loài mang Muntiacus rooseveltorum được người dân địa phương lưu giữ. Ảnh: Khu BTTN Xuân Liên cung cấp.
Qua xét nghiệm AND tại Viện sinh thái tài nguyên sinh vật (Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam) từ mẫu phân và da của loài mang kể trên, đem so sánh với mẫu AND của loài mang được coi là tuyệt chủng từ năm 1929 đang lưu giữ tại Bảo tàng lịch sử tự nhiên Mỹ, các nhà khoa học xác định, các mẫu gien di truyền hoàn toàn trùng khớp. Từ đó, họ đi đến kết luận loài mang Muntiacus rooseveltorum được coi là tuyệt chủng cách đây 85 năm đã xuất hiện trở lại.
Cũng theo Chi cục Kiểm lâm Thanh Hóa, sau hai năm triển khai Dự án điều tra, lập danh mục khu hệ động, thực vật rừng tại các khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, Pù Hu, Xuân Liên và vườn quốc gia Bến En, đến tháng 9/2014, các nhà khoa học đã phát hiện thêm gần 1.000 loài động, thực vật quý hiếm. Trong đó có hàng chục loài động, thực vật thuộc danh lục sách đỏ thế giới như tắc kè chân vịt, rắn hổ đất nâu, thằn lằn tai lõm, dẻ tùng sọc trắng...
Lê Hoàng