 |
|
Đại biểu Lê Doãn Hợp (Nghệ An) Ảnh: V.A. |
Số liệu của Bộ Tài chính công bố, nợ thuế nội địa năm 2003 gần 3.000 tỷ đồng, trong đó số thuế không có khả năng thu hồi hơn 900 tỷ; nợ đọng thuế xuất nhập khẩu hơn 3.000 tỷ. Nhiều đại biểu cho rằng, đã đến lúc không thể xem nhẹ những vi phạm chính sách thuế. Chính phủ cần phân loại làm rõ thành phần doanh nghiệp nào nợ nhiều nhất để có biện pháp thu hồi, thậm chí cần nêu tên một số doanh nghiệp lớn điển hình có vi phạm.
Dưới cái nhìn của một giám đốc doanh nghiệp, đại biểu Đặng Văn Thanh lại bộc lộ sự lo ngại trước tỷ lệ thu ngân sách năm 2003 trên GDP đạt tới 23,6%. Ông cho rằng, mặt trái của vấn đề là thuế quá cao sẽ khiến nguồn vốn dành cho tái đầu tư của doanh nghiệp giảm đi. Trong khi đó, cách tính thu chi ngân sách lại có điểm chưa hợp lý. Chẳng hạn, hơn 6.000 tỷ đồng dành cho cắt giảm biên chế của năm 2002 không chi hết được chuyển sang năm 2003 và tính như một nguồn thu nhưng thực chất chỉ là luân chuyển tiền. Cách tính này ảnh hưởng không nhỏ đến đánh giá tình hình kinh tế xã hội.
Ông Thanh đề nghị, một số khoản chi lớn liên quan đến chính sách xã hội như chương trình 5 triệu ha rừng, chương trình 135 xoá đói giảm nghèo, có thể phải để sau 3-5 năm theo dõi mới biết hiệu quả vốn ngân sách bỏ ra.
Một điển hình của tình trạng chi vượt ngân sách được nhiều đại biểu đề cập đến bên hành lang quốc hội là chuyện xe công mua vượt tiêu chuẩn. Trong 2 năm (2002-2003) Nhà nước phải chi hơn 2.000 tỉ đồng từ ngân sách để mua 6.000 ôtô công, vượt quá tiêu chuẩn đến 2.000 xe. Tổng cộng, cả nước hiện có 20.000 xe công.
Số liệu kiểm toán hoạt động của 9 bộ ngành, 13 cơ quan trung ương, 5 dự án và 21 tỉnh thành cho thấy, vi phạm ngân sách lên tới hơn 3.300 tỷ đồng. Trong khi đó, thanh tra của Bộ Tài chính chỉ phát hiện được gần 500 tỷ đồng vi phạm. Điều này cho thấy công tác và năng lực thanh tra tài chính còn quá yếu kém. Theo đại biểu Nguyễn Ngọc Trân, nếu thực hiện kiểm toán ở tất cả các bộ, tỉnh thành thì con số vi phạm chắc chắn sẽ lớn hơn nhiều.
Theo quy định, tổng chi của địa phương chỉ được tăng 10%/năm, nhưng có khá nhiều tỉnh, thành chi vượt từ trên 30%, 100%, thậm chí tới 150%. "Nghị quyết của Quốc hội về ngân sách được coi tương đương với luật, vì thế cần giới hạn mức độ vi phạm chứ không thể lan tràn như hiện nay. Nếu cần thiết chi nhiều hơn Chính phủ có thể đề nghị Quốc hội điều chỉnh dự toán, còn chi vượt ngân sách quá cao cần kỷ luật", đại biểu Đặng Văn Thanh nhấn mạnh.
Đại biểu Nguyễn Văn Nhượng cũng cho rằng, báo cáo của Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Sinh Hùng còn nặng về khuyến khích tinh thần tự giác chấp hành thu chi ngân sách; còn chế tài xử lý các cá nhân, tổ chức có các khoản chi vượt quy định lại không đề cập đến.
Ông Nguyễn Lân Dũng ví von, ngân sách như một chiếc bánh phải chia cho nhiều người nên mỗi người chỉ được một ít. Ông Dũng đề nghị cần sử dụng ngân sách hữu hiệu hơn bằng những biện pháp chống thất thoát, xử lý tham nhũng thu tiền trả lại cho dân.
Phong Lan