"Tôi vui mừng thông báo rằng chính quyền lâm thời Venezuela sẽ giao 30-50 triệu thùng dầu chất lượng cao, vốn thuộc diện bị trừng phạt, cho Mỹ", Tổng thống Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth ngày 6/1. "Số dầu này sẽ được bán theo giá thị trường, số tiền thu được do tôi kiểm soát trên tư cách Tổng thống Mỹ để đảm bảo chúng được sử dụng vì lợi ích của người dân Venezuela và Mỹ".
Ông Trump cho biết đã yêu cầu Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright thực hiện kế hoạch ngay lập tức. Lô hàng nói trên sẽ được tàu dầu chuyển thẳng đến các cảng tại Mỹ. Giá thị trường của 50 triệu thùng dầu là khoảng 2,8 tỷ USD, theo Bloomberg.
Nhà Trắng sau đó đăng thông tin cụ thể hơn trên website chính thức, cho biết Mỹ và chính phủ lâm thời Venezuela "đạt được thỏa thuận năng lượng". Tuyên bố cho biết toàn bộ doanh thu từ việc bán dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Venezuela trước tiên sẽ được chuyển vào các tài khoản do Mỹ kiểm soát tại những ngân hàng được quốc tế công nhận, "nhằm đảm bảo tính hợp pháp và minh bạch của quy trình phân bổ nguồn tiền".
Số tiền này sẽ được giải ngân vì lợi ích của người dân Mỹ và người dân Venezuela theo quyết định của chính phủ Mỹ. "Hoạt động bán dầu bắt đầu ngay lập tức với lô hàng dự kiến khoảng 30-50 triệu thùng và sẽ kéo dài vô thời hạn", tuyên bố có đoạn.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tại dinh thự Mar-a-Lago, bang Florida ngày 29/12/2025. Ảnh: AP
Ông Trump trước đó nói muốn bà Rodriguez cho phép Mỹ và các công ty tiếp cận hoàn toàn ngành công nghiệp dầu mỏ của Venezuela. Nước này đang có hàng triệu thùng dầu trên tàu và các bể chứa, không thể chuyển chúng ra nước ngoài do lệnh cấm xuất khẩu mà Mỹ áp đặt từ giữa tháng 12/2025.
Lệnh cấm này là một phần trong nỗ lực gây áp lực của Mỹ đối với chính phủ Tổng thống Nicolas Maduro, đỉnh điểm là chiến dịch bắt lãnh đạo Venezuela cùng vợ vào ngày 3/1. Các quan chức Venezuela cấp cao gọi đây là "một vụ bắt cóc" và cáo buộc Mỹ "cố gắng đánh cắp lượng dầu mỏ khổng lồ của chúng tôi".
Một nguồn tin cho biết Caracas và Washington cũng thảo luận về khả năng cung cấp dầu của Venezuela cho kho dự trữ chiến lược của Mỹ trong tương lai.
Theo một nguồn tin khác, công ty dầu khí nhà nước Venezuela PDVSA đang phải cắt giảm sản lượng khai thác do không còn chỗ chứa dầu, nguy cơ phải giảm nhiều hơn nữa nếu không tìm được cách xuất khẩu sớm.
Chưa rõ PDVSA sẽ nhận tiền từ việc bán dầu cho Mỹ thế nào. PDVSA đang bị trừng phạt, đồng nghĩa với việc bị loại khỏi hệ thống tài chính toàn cầu, tài khoản của công ty này bị đóng băng và họ bị cấm thực hiện các giao dịch bằng USD.
Theo hai nguồn tin, các quan chức Mỹ và Venezuela đã thảo luận về cơ chế bán hàng khả thi, trong đó có đấu giá để cho phép bên mua từ Mỹ đấu thầu các lô hàng, cũng như cấp giấy phép cho đối tác kinh doanh của PDVSA để có thể thiết lập hợp đồng cung cấp.
Các giấy phép trước đây cho phép đối tác và khách hàng của PDVSA, trong đó có Chevron của Mỹ, Reliance từ Ấn Độ, Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc (CNPC) và các công ty châu Âu Eni và Repsol tiếp cận dầu mỏ của Venezuela để tinh chế hoặc bán lại cho bên thứ ba.
Nhà Trắng, giới chức Venezuela và PDVSA chưa bình luận về thông tin trên.
ABC News dẫn ba nguồn tin am hiểu kế hoạch nói rằng phía Mỹ yêu cầu Venezuela phải đồng ý hợp tác độc quyền với Mỹ về sản xuất dầu mỏ và ưu tiên nước này khi bán dầu thô. Mỹ yêu cầu Venezuela loại bỏ các công ty Cuba, Iran, Nga và Trung Quốc khỏi hoạt động trong ngành dầu khí, đồng thời cắt quan hệ kinh tế với các quốc gia này. Các nước chưa lên tiếng về thông tin này.
Venezuela có khoảng 303 tỷ thùng dầu thô, chiếm khoảng 17% trữ lượng dầu thế giới, song sản lượng khai thác chỉ chiếm 1%. Nguyên nhân là do lệnh trừng phạt từ Mỹ và nhiều thập kỷ quản lý không tốt, song một phần đến từ đặc tính của dầu mỏ Venezuela vốn khó tinh chế và đòi hỏi chi phí lớn.
Mỹ sử dụng khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày và tự sản xuất khoảng 13,4 triệu thùng dầu thô mỗi ngày, theo số liệu của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) và các hiệp hội ngành.
Nguyễn Tiến (Theo AFP, AP, Reuters)