Những người khuyết tật vượt khó nhờ sinh kế

Gia LaiBị khuyết tật chân do di chứng chất độc da cam, chị Hồng Vi hàng chục năm may gia công, nay có thể may đồng phục trọn công đoạn nhờ khoản hỗ trợ 20 triệu đồng mua máy móc, nguyên liệu.

Chị Nguyễn Thị Hồng Vi, 50 tuổi, sống cùng mẹ già ở phường Tam Quan, bị khuyết tật chân từ nhỏ do di chứng chất độc da cam, đi lại khó khăn. Học hết lớp 9, chị theo nghề may từ năm 20 tuổi, chủ yếu nhận gia công từng công đoạn, thu nhập phụ thuộc vào lượng việc được giao.

Công việc không ổn định, phương tiện thiếu thốn khiến việc mưu sinh của chị nhiều khó khăn. Năm ngoái, thông qua chương trình hỗ trợ người khuyết tật, chị Vi được cấp 20 triệu đồng để mua máy cắt, bàn và vải, có điều kiện chuyển sang may đồng phục học sinh.

Từ đó, công việc của chị dần ổn định hơn, thu nhập khoảng 170.000-180.000 đồng mỗi ngày. Thỉnh thoảng, người phụ nữ khuyết tật nhận may đồng phục cho chùa; người em cũng làm cùng để hỗ trợ công việc. "Khoản hỗ trợ giúp tôi tự chủ công việc, có thu nhập để nuôi bản thân và chăm sóc mẹ già", chị Vi nói.

Cũng nhờ được hỗ trợ phát triển sinh kế, vợ chồng anh Nguyễn Văn Xuyên, 49 tuổi, và chị Nguyễn Thị Ngọc Giàu, 38 tuổi, ở phường Tam Quan, có điều kiện mở rộng cửa hàng sửa chữa điện cơ, kinh doanh thiết bị điện, nước.

Trước đây, anh Xuyên từng mặc cảm, tự ti vì những trở ngại do khuyết tật. Khi có điều kiện phát triển công việc, vợ chồng anh dần ổn định kinh tế, thu nhập khoảng 7-10 triệu đồng mỗi tháng, đủ trang trải sinh hoạt và lo cho hai con ăn học.

Theo anh Xuyên, có công việc và thu nhập giúp anh tự tin hơn, không chỉ chăm lo cho bản thân mà còn chia sẻ trách nhiệm với gia đình. Với chị Giàu, người khuyết tật nếu còn khả năng lao động và có cơ hội phù hợp vẫn có thể học nghề, làm việc, tạo thu nhập để tự lo cho mình.

Hai gia đình là những trường hợp được hỗ trợ trong dự án "Cải thiện chất lượng sống của người khuyết tật tại các tỉnh bị phun rải nặng chất da cam", do chính phủ Mỹ tài trợ, Trung tâm Hành động quốc gia khắc phục hậu quả chất độc hóa học và môi trường (NACCET, Bộ Quốc phòng) triển khai tại Gia Lai và Quảng Ngãi từ năm 2023.

Sau ba năm, dự án đã hỗ trợ 741 người cải thiện điều kiện, tiện nghi sinh hoạt và 147 người phát triển sinh kế tại hai địa phương. Bên cạnh chăm sóc y tế, phục hồi chức năng và cung cấp dụng cụ trợ giúp, chương trình còn tư vấn nghề nghiệp phù hợp với sức khỏe, nguyện vọng của từng người.

Theo đánh giá cuối kỳ, khoảng 77% người khuyết tật đạt mức sống độc lập hoặc độc lập một phần; hơn 98 % có thể tự quyết định mô hình sinh kế và hơn 90 % có khả năng tái đầu tư.

Thượng tá, tiến sĩ Trần Đức Hùng, Phó tổng giám đốc chuyên trách NACCET, Trưởng ban quản lý dự án, cho biết thay đổi đáng chú ý là người khuyết tật từng bước chuyển từ vị thế thụ hưởng hỗ trợ sang chủ động quyết định cuộc sống.

Tuy nhiên, các mô hình sinh kế vẫn đối mặt khó khăn về đầu ra, dịch bệnh, biến động giá cả và sức khỏe người tham gia. Để duy trì kết quả sau khi dự án kết thúc, cần tăng cường phối hợp giữa chính quyền, ngành y tế, đơn vị bảo trợ xã hội và tổ chức của người khuyết tật; đồng thời kết nối các mô hình với chương trình giảm nghèo, khuyến nông và nguồn vốn vay ưu đãi.

Ngọc Oanh