Những đôi bàn tay biết cách xua đi bóng tối
Cũng có quầy tiếp tân nhận khách, cũng ghi giấy xếp giường, cũng cung cách phục vụ tận tình, khách hàng đến cơ sở massage Toàn Thắng (đường Ngô Gia Tự, quận 10, TP HCM) khó tưởng tượng đây lại là cơ sở hoàn toàn do người khiếm thị phụ trách.
![]() |
|
Một nhân viên khuyết tật đang massage phục vụ khách. Ảnh: Hải Minh |
TP HCM hiện có 4 cơ sở massage được mở với mục đích hỗ trợ việc làm cho người khiếm thị. So với 2 cơ sở do Hội người mù TP HCM quản lý đặt tại đường Cống Quỳnh và Trần Hưng Đạo, cơ sở massage kiêm dạy nghề của Trường mù Nguyễn Đình Chiểu, Toàn Thắng là cơ sở duy nhất ở thành phố do người khiếm thị thành lập và hoạt động như một đơn vị kinh doanh tư nhân.
Được thành lập cách đây 2 năm với 6 nhân viên ban đầu, Toàn Thắng đang dần dần vượt qua định kiến xã hội về người khuyết tật. Anh Nguyễn Văn Bảnh, quản lý cơ sở Toàn Thắng tâm sự: "Ban đầu nhóm gặp nhiều khó khăn lắm, nhất là khâu xin giấy phép. Dịch vụ mình đăng ký là massage, một nghề "nhạy cảm" hiện nay nên rất khó được duyệt. Hơn nữa người ta cũng e ngại toàn là người mù mà tính chuyện làm ăn nỗi gì nên cứ dây dưa không chịu cấp phép". Không nản, anh Bảnh kiên nhẫn đi đi về về không biết bao nhiêu lượt, giải thích muốn "rã họng", UBND quận 10 mới đồng ý cho cơ sở massage Toàn Thắng được phép hoạt động.
Anh Bảnh nói: "Mình cũng là người khiếm thị nên mình biết! Sống kiếp đui mù khổ lắm! Cả đời không được thấy đường thấy sá, không thấy ánh mặt trời. Khó khăn lắm mới được học và đủ sức học hành đến nơi đến chốn. Đã vậy còn đi xin việc thì cũng chẳng ai nhận cho!". Bởi thế anh cùng với nhóm bạn học chung trường ngày xưa (trường mù Nguyễn Đình Chiểu) bảo nhau cố gắng gây dựng nên một nơi tạo công ăn việc làm cho người khiếm thị, "mở lối" cho lớp đàn em có điều kiện được đi làm, được sống bằng chính sức lao động của mình, không phải vất vả mưu sinh như các anh trước kia.
Nằm trong một con hẻm nhỏ trên đường Ngô Gia Tự, thoạt nhìn Toàn Thắng cũng không khác so với những cơ sở massage khác. Một dòng chữ nhỏ ghi: "Cơ sở massage hỗ trợ người khiếm thị" nằm ngay ngắn trên bảng hiệu mà nếu không chú ý khách qua đường cũng chẳng nhận ra. Bước vào trong, cũng bàn, cũng ghế, cũng những chiếc giường được xếp ngay ngắn dọc theo hai bên lối đi để phục vụ khách đến massage. Những nhân viên phục vụ khiếm thị vẫn ngày ngày gồng mình truyền lực xuống đôi bàn tay để giúp khách hàng có những giây phút thư giãn sau thời gian làm việc căng thẳng. Mọi người tập trung vào công việc của mình. Trên những đôi mắt đục nhờ ấy, khó đoán biết rằng họ đang nghĩ gì, buồn hay vui...
Sau hai năm hoạt động, số nhân viên của cơ sở đã được nhân lên gấp đôi. Trong đó có 7 nam và 5 nữ. Mỗi ngày làm việc là một ngày hạnh phúc đối với Hưng, Nương, Hậu, Loan... Khi được hỏi, họ đều nói, rất cám ơn cơ sở đã cho mình một nơi để làm việc. Ở đây không chỉ là chỗ làm mà còn là "chỗ dựa" đúng nghĩa về vật chất lẫn tinh thần đối với họ. Mọi người cư xử với nhau như anh em ruột thịt. Lớn nói thì nhỏ nghe, không hề nghe tiếng cãi vã trong nhà.
Cơ sở còn truyền nghề cho nhiều người khiếm thị, giúp họ có thể tự mưu sinh. Để vào làm việc, người khiếm thị chỉ cần 2 điều kiện là tốt nghiệp tiểu học trở lên, sức khỏe tốt. Đến đây, bước đầu tiên những người học nghề sẽ được hướng dẫn "đường đi nước bước" trong nhà, phòng ngủ ở đâu, giường massage ở đâu, toilet ở đâu... Sau đó là bước vào giai đoạn học việc, tất cả hoàn toàn miễn phí.
Mở tiệm massage, một dịch vụ "nhạy cảm", nên dù là cơ sở dành của người khuyết tật nhưng Toàn Thắng cũng gặp phải những chuyện "khó nói". Nhiều khách hàng khi đến massage yêu cầu phục vụ thêm khoản "đặc biệt", nhưng đều bị các nhân viên thẳng thừng từ chối với lý do: "Ở đây chỉ bán nghề chứ không bán người!". Có khách hàng bước lên lầu mới nhận ra toàn những nhân viên khiếm thị phục vụ thì giận dữ xuống quầy tiếp tân đòi trả tiền lại. Có người vừa mới dừng xe xuống đã nhanh chân chạy đến hỏi nhỏ về "khoản" đó. Anh Bảnh bảo, ban đầu thì mọi người rất bực mình, nhưng mãi rồi cũng quen vì xã hội bây giờ vẫn còn nhiều định kiến về nghề massage.
Vốn là sinh viên khoa Sử ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP HCM, chặng đường đi tìm ánh sáng tri thức chính anh Bảnh cũng gặp không ít khó khăn. Ngay cả khi nộp đơn thi vào đại học, anh phải nhờ các thày cô ở trường cấp 3 can thiệp vì Ban tuyển sinh ngại tuyển thí sinh khiếm thị. Anh Bảnh bảo, người khuyết tật ở Việt Nam còn gặp không ít khó khăn trong việc hòa nhập với cộng đồng. Tháng 12 này, có thể anh sẽ mở thêm một cơ sở massage mới dành cho người khiếm thị. Một cách cửa khác mặc dù còn rất hẹp sẽ được mở ra giúp người khiếm thị thêm tự tin để bước vào đời.
Hải Minh
