Nhân kỷ niệm Ngày truyền thống Quân khu 7 (10/12) và Ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam, triển lãm "Ký ức thời hoa lửa" giới thiệu 200 hiện vật, hình ảnh, kỷ vật đặc biệt là những lá thư, nhật ký, lưu bút của người lính miền Đông Nam Bộ trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.
Những lá thư, nhật ký chiến trường hầu hết mang nội dung nỗi nhớ quê hương, gia đình, người yêu cùng niềm tin vào chiến thắng được viết giữa chiến trường khốc liệt.
Trong ảnh là những lá thư cùng chiếc radio của của Thượng tướng Hoàng Cầm (1920 - 2013) viết gửi đồng đội ở đơn vị Quân đoàn 4. Ông tên thật là Đỗ Văn Cầm, tham gia cách mạng từ năm 1945, là chiến sĩ Giải phóng quân Hà Nội. Ông từng giữ các chức Tổng Thanh tra Quân đội, Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban Quân quản Sài Gòn - Gia Định, Tư lệnh Quân đoàn 4.
Bức thư của liệt sĩ Trần Quang Đắp viết từ Thái Nguyên gửi cho gia đình ngày 12/2/1966 khi anh đang huấn luyện tại đây và chuẩn bị hành quân vào miền Nam.
Trong thư có đoạn viết: "Ngày mai con cùng các anh trong đơn vị bắt đầu hành quân vào chiến trường miền Nam. Nhiệm vụ của đơn vị trinh sát anh em chúng con là vậy, trong chiến đấu bom đạn ác liệt có thể còn có thể mất không biết đâu trước được".
Bức thư không còn nguyên vẹn, mực viết đã phai mờ theo thời gian. Vài năm trước, bức thư này được gia đình liệt sĩ gửi tặng cho bảo tàng Quân khu 7 (Bảo tàng Lực lượng vũ trang nhân dân miền Đông Nam Bộ).
Bức thư cùng giấy chứng nhận danh hiệu dũng sĩ, giấy khen của liệt sĩ Nguyễn Văn Thái. Nội dung thư là của người bạn Trần Văn Bưu gửi chiến sĩ Nguyễn Văn Thái, viết từ chiến trường Tây Ninh, chúc mừng anh được đi bộ đội.
"Thái thân mến, không gì vui mừng hơn là được tin bạn vừa thoát ly gia đình làm cách mạng. Thái có gặp bạn bè đồng hương của chúng mình không. Nếu có gặp hãy biên thư báo cho mình biết với nha", thư viết.
Quyển nhật ký cùng giấy tờ và các tấm ảnh gia đình, người thân của chiến sĩ Nguyễn Văn Quyền. Một trang của nhật ký viết: "Chị ơi, 6 tháng đã trôi đi, giờ ngắn ngủi là ngày sum họp. Trôi nhanh là những phút này đây. Xa chị em biết nói gì. Đây chỉ là dòng chữ khi xa chị. Chúc chị khoẻ, trẻ, mau tiến bộ".
Bút tích bằng máu của chiến sĩ Hà Văn Hãn, chiến sĩ thông tin đại đội 7, tiểu đoàn 42. Anh đã chiến đấu tiêu diệt 6 tên biệt kích trong một trận chống càn và hy sinh.
Những giờ phút cuối cùng của cuộc đời, người chiến sĩ đã lấy máu mình viết lời nhắn gửi đồng đội: "Chúc các đồng chí tiếp tục chiến đấu, vĩnh biệt".
Lá thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh khen ngợi đồng bào và chiến sĩ miền Nam ngày 19/3/1968.
Quyết tâm thư của 17 chiến sĩ thuộc Trung đội 5, Đại đội 32, Tiểu đoàn 270 thể hiện tinh thần bảo vệ chủ quyền Tổ quốc trên đảo Cồn Cỏ (Quảng Trị), viết năm 1965.
Triển lãm còn in lá thư của thư liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi gửi vợ trước ngày cưới. Cạnh đó là thư của Thiếu tướng Nguyễn Thị Định gửi Bộ chỉ huy Sư đoàn 7 (Bộ chỉ huy F7). Sư đoàn 7 hay Sư đoàn Chiến thắng trực thuộc Quân đoàn 4, thành lập ngày 13/6/1966 tại Phước Long, tỉnh Bình Phước.
Trong thư gửi vợ, liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi viết: "Quyên mến! Hôm nay anh lại viết thư này để gửi cho em. Qua hai ngày đi đường mệt mỏi nhưng khi về đến nhà anh vẫn thấy vui. Nhưng cái vui chỉ đến với anh trong cái buồn vì trong lòng đang nặng trĩu một tình thương và hình bóng của em, tuy rằng tình quê hương vẫn đầm ấm với tất cả tình thương nhưng anh vẫn thấy thiếu một cái gì ở giữa tim anh nên không thể bằng lòng để hưởng những cái vui bên ngoài được".
Trang nhật ký của của Thiếu tướng Hoàng Thế Thiện, nguyên chính uỷ quân đoàn 4 viết vào ngày 30/4 tại Dinh Độc Lập.
Nội dung nhật ký viết: "30/4/1975, ngày lịch sử vẻ vang. Tôi ghi lại những dòng chữ này ở ngay trong Dinh Độc Lập, tức dinh tổng thống Sài Gòn. Dưới ánh đèn điện sáng và trong buồng làm việc của chúng, tôi ghi lại những cảm xúc vô cùng đẹp và kỳ lạ. Cả chiều nay tôi và anh Năm Thạch cùng anh em hành quân từ Trảng Bom qua Biên Hoà vào Sài Gòn đến 7 giờ tối tới Dinh Độc Lập. Dân chúng vui mừng chào đón chúng tôi. Lúc này Dương Văn Minh và chính phủ của Minh đang lầu trên buồng tôi ngồi đây".
Sổ nhật ký cùng ấm trà của đồng chí Nguyễn Văn Chú, cựu chiến binh trung đoàn 148, sư đoàn 316 viết trong thời gian tham gia chiến đấu tại mặt trận phía Tây Lào từ năm 1969 đến 1971.
Triển lãm còn trưng bày các bài viết của báo Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Đây là tờ báo hoạt động từ năm 1963 đến năm 1975, các kỷ vật của Covid với những lá đơn tình nguyện, trang nhật ký, lưu bút của cán bộ, chiến sĩ và học viên trong quân đội giúp đỡ dân giữa tâm dịch.
Quỳnh Trần