Những bài toán của Argentina thời hậu Messi

Đội tuyển Argentina hội quân ngày 9/11 để chuẩn bị cho các trận giao hữu trước Uruguay và Costa Rica, đánh dấu giai đoạn đầu tiên của kỷ nguyên vắng bóng Lionel Messi.

Argentina từng trải qua những quãng thời gian thi đấu và chiến thắng khi không có Messi trên sân. Suốt 8 năm Lionel Scaloni nắm đội tuyển, đấy đã luôn là một trong những bài toán được đặt ra với nhà cầm quân 48 tuổi này. Trong 8 năm đó, Messi vắng mặt 27 trận, và kết quả mà Argentina đạt được là 21 thắng, 3 hòa cùng 3 bại. Dù tỷ lệ thắng đạt 77,8%, cả 6 trận Argentina không thắng khi thiếu Messi đều là trước các đối thủ nặng ký gồm Brazil, Colombia (hai lần), Ecuador, Chile và Đức.

Từ đợt tập trung tháng 11 này, khác biệt không còn mang tính tạm thời. Messi đã chia tay đội tuyển, và Argentina sẽ phải học cách tự xoay xở khi thiếu đi nhân vật chủ chốt cả trong lẫn ngoài sân cỏ 20 năm qua. Do đó, trận giao hữu ngày 14/11 - tiếp Uruguay trên sân La Bombonera - sẽ là dịp để họ bắt đầu kiểm chứng cách Scaloni phân bổ vai trò cho nhiều cầu thủ, thay vì dồn cả vào số 10 như trước.

Alexis MacAllister, một trong những người sẽ lãnh xướng trọng trách quan trọng ở thời kỳ mới này, hiểu rõ thử thách đặt ra cho anh lẫn các đồng đội. "Từ bên trong, toàn đội hiểu phải tự khẳng định bản thân, bởi chúng tôi không còn cầu thủ có thể xoay chuyển cục diện trận đấu trong chớp mắt. Đó là sứ mệnh, là điều chúng tôi hướng tới", tiền vệ thuộc biên chế Liverpool nói khi lên đường về nước hội quân.

Ý tưởng để giải bài toán ấy là tất cả cùng nhau khỏa lấp những gì Messi từng mang lại. Không chỉ bàn thắng hay kiến tạo, mà còn là tầm ảnh hưởng trong lối chơi, những quả đá phạt cố định và trên hết là tố chất thủ lĩnh. Một vài nhiệm vụ đã bắt đầu được chuyển giao cho các cầu thủ khác trong những buổi tập hồi tháng 10 trước Bolivia và Burkina Faso. Nhưng giờ đây thử thách sẽ lớn hơn nhiều khi Argentina chuẩn bị chạm trán Uruguay của tân HLV Diego Forlan.

Hôm 9/11 vừa qua, Argentina kỷ nguyên hậu Messi đã bắt đầu hội quân, dù buổi tập đầu tiên chỉ thực sự diễn ra một ngày sau đó ở trung tâm huấn luyện quốc gia Ezeiza - nơi giờ mang tên siêu sao sinh năm 1987. Đợt tập trung kéo dài đến ngày 17/11, thời điểm thầy trò Scaloni khép lại năm 2026 bằng cuộc đối đầu Costa Rica cũng trên sân nhà ở Cordoba. So với Uruguay - đội tuyển xếp 20 thế giới, đại diện Trung Mỹ là một thử thách được đánh giá dễ dàng hơn, khi chỉ đang đứng thứ 54 trên bảng xếp hạng FIFA.

Trong số các giá trị Messi từng phủ bóng lên đội tuyển, bàn thắng có lẽ là thứ khó thay thế nhất. Xét trong năm 2026 đến nay, Argentina đã chơi 15 trận và Messi góp mặt 11 lần trong số đó. Anh kết thúc thời gian này với 9 bàn - nhiều nhất đội tuyển. Người kế sau, là Lautaro Martinez chỉ có 4 bàn.

Số bàn còn lại được chia đều cho nhiều cái tên: Nicolas Paz, Julian Alvarez và Cristian Romero mỗi người 3 bàn; Nicolas Otamendi (người cũng đã từ giã sự nghiệp ĐTQG), Valentin Barco và Giuliano Simeone mỗi người 2 bàn. Thiago Almada, Lisandro Martinez, MacAllister, Jose Lopez, Franco Mastantuono và Giovani Lo Celso cùng có 1 bàn.

Nhìn chung, xét ở mức độ dàn trải, Argentina có nhiều phương án để tìm đường vào khung thành đối phương. Nhưng cũng như hầu hết các đội tuyển trên thế giới, họ không còn một ngôi sao đủ sức nổ súng đều đặn như Messi trong đội hình.

Điểm tích cực cho Scaloni là ông có thời gian thử nghiệm các phương án mới. Argentina không phải lo đến áp lực tích lũy điểm số để giành vé dự World Cup 2030 - dù vẫn phải thi đấu vòng loại, bởi họ là một trong những đồng chủ nhà của giải đấu. Trong bối cảnh vẫn chưa có thông tin nào về kế hoạch tổ chức trận Finalissima, mục tiêu lớn tiếp theo của thầy trò Scaloni sẽ là Copa America 2028.

Vì đó, HLV sinh năm 1978 đã hé lộ những dấu hiệu cho thấy ông có thể thay đổi cả sơ đồ lẫn cách thức vận hành lối chơi. Trong các trận đầu tiên vắng Messi, Paz và Gianluca Prestianni đá dạt biên, gần như đóng vai trò tiền đạo cánh, trong khi Martinez và Alvarez sát cánh nhau trên đỉnh hàng công. Bấy giờ, cấu trúc là 4-4-2 hoặc 4-2-2-2.

Đây sẽ là công thức Scaloni bắt đầu khai phá, vì khi có Messi trong đội hình, ông thường ưu tiên sử dụng chỉ một trung phong duy nhất để duy trì sự cân bằng. Thủ quân của Inter Miami giữ vai trò tối quan trọng trong khâu sáng tạo nhưng được đặc cách ít tham gia hỗ trợ phòng ngự, do đó nếu bố trí thêm một số 9 có thể khiến đội bóng mất đi sự cân bằng cần thiết.

Ở khâu kiến thiết, Paz đã lĩnh xướng nhiệm vụ điều tiết nhịp độ, dù đá ở vị trí lùi sâu hơn so với trong màu áo Como. Xuất phát từ cánh phải và có xu hướng bó vào trung lộ, anh đã phần nào phô diễn được tài năng, dù chưa có nhiều thời gian chạm bóng và khắc sâu tầm ảnh hưởng như khi thi đấu ở cấp CLB.

Enzo Fernandez và MacAllister cũng được trao nhiều không gian tự do hơn để dâng cao tham gia tấn công và xâm nhập vùng cấm đối phương. Bên cạnh đó, Scaloni vẫn chưa trao chiếc áo số 10 cho cầu thủ nào ở đợt tập trung này. Do các trận giao hữu không bắt buộc số áo phải được đánh liền mạch, danh tính người kế thừa tấm áo huyền thoại này sẽ chỉ được định đoạt khi vòng loại World Cup 2030 khởi tranh.

Lautaro vốn là chân sút phạt đền số một, nhưng anh vắng mặt trong đợt FIFA Days này vì chấn thương. Trong bối cảnh Leandro Paredes vẫn phải thụ án treo giò, Alvarez nổi lên như một trong những phương án đầu tiên trên chấm 11 mét, dù Fernandez và MacAllister cũng là những lựa chọn đáng tin cậy.

Những quả đá phạt góc sẽ được phân bổ cho nhiều cái tên, như Paz, Fernandez, Mastantuono và Leonel Flores – người không thể hội quân lần này do CLB chủ quản Boca Juniors phải đá bán kết Copa Argentina gặp Banfield chỉ 24 tiếng sau trận đấu của ĐTQG trước Uruguay.

"Chìa khóa với Argentina không nằm ở việc phải tìm ra một bản sao của Messi, mà là tìm cách để sự vắng mặt của anh ít tạo ra ảnh hưởng nhất", báo Argentina La Nacion bình luận.

Hoàng Thông tổng hợp