 |
|
Cò vé xô cả xuống đường mời chào khách. |
Đại lý vé tàu là cửa hàng bán ba lô, túi xách 123 đường Lê Duẩn. Chị chủ hàng sau khi lật qua vài tờ giấy ghi nhằng nhịt những con số, trả lời: "Chỉ còn vé đi trước ngày 9/2. Nếu muốn mua thì ngoài số tiền quy định, phải chi thêm 50.000 đồng/vé, gọi là phí giao dịch, nếu đi khứ hồi là 100.000 đồng".
Thấy khách bỏ đi, Lượng tiếp tục đeo bám. Anh ta giảm phí giao dịch xuống còn 20.000 đồng/vé và khẳng định: "Tôi quen hết nhân viên bán vé từ cửa số 1 đến số 9. Không tin, tôi sẽ dẫn chị vào tận ga, trao tiền cho người ta và lấy vé luôn tại chỗ. Có mặt tôi làm đảm bảo thì họ mới xuất vé đi các ngày cận Tết, nếu không họ sẽ nói là hết rồi". Thực tế thì sáng 4/1, ở cửa bán vé số 7, ga Hà Nội, khi chúng tôi hỏi vé tàu đi ngày 9/2, nhân viên bán vé trả lời: "Còn, muốn mua 2-3 vé đều được".
Trước cửa ga Hà Nội có chừng 50 người môi giới như Lượng, họ kiêm luôn cả bán cuống vé (giấy tờ để thanh toán với cơ quan). Điểm tập kết của họ là số nhà 112 Trần Hưng Đạo, điểm đỗ xe khách sạn 30/4 và đối diện cửa phía bắc ga Hà Nội. Vào ngày lễ Tết, các tụ điểm này hoạt động khá rôm rả. Người dân quanh đó cho hay, muốn biết ga Hà Nội còn vé hay không, giờ tàu đón trả khách và làm thế nào để đi trong khi nhà ga đã hết vé thì cứ hỏi các đại lý. Chỉ cần có tiền, họ sẽ lo được hết. Một trong những cách có thể ăn tiền nhất là lo cho khách đi tàu chui. Tất nhiên, việc này phải có sự phối hợp ăn ý với nhân viên nhà ga.
Khách muốn đi TP HCM, song tàu đã hết chỗ, cò sẽ mua cho khách vé đi Nam Định. Cung đường từ Nam Định đến TP HCM sẽ do nhân viên trong ngành lo liệu. Tại cửa kiểm soát ở ga đỗ, cò dẫn khách xuống đã được bố trí sẵn. So với cánh cò vé dẫn khách lên tàu, nhóm này được trang bị hiện đại hơn, có cả điện thoại di động. Họ sẽ nhận được thông báo là ở ga đỗ có bao nhiêu người xuống, căn cứ vào đó để mua vé đón (1.000 đồng/vé). Hành khách rõ ràng đi từ Hà Nội vào Sài Gòn nhưng khi ra cửa kiểm soát lại cầm vé của người đi đón thân nhân.
Tại TP HCM, đám cò cũng hoạt động công khai trước cổng ga Sài Gòn. Mỗi vé đi Hà Nội, dân buôn nâng giá lên từ 150.000 đến 200.000 đồng tuỳ từng loại ghế. Anh Khanh, một khách mua, cho biết: "Công ty tôi đăng ký mua vé ra Hà Nội từ 5 tuần trước đã hết rồi. Trong khi đó, ngoài chợ đen thì ê hề, mua loại nào cũng có". Sau khi nhà ga cho tăng thêm tàu, thêm ghế, cá nhân vẫn rất khó mua vé vì theo như nhân viên nhà ga, các suất này được ưu tiên cho tập thể đăng ký từ trước.
Tại ga Đà Nẵng, vé đi Sài Gòn còn nhiều nhưng chiều đi Hà Nội trong những ngày Tết đã hết. Tuy nhiên, trước các quầy vé không có cảnh chen lấn. Hành khách không mua được vé đều được hẹn một tuần sau quay lại vì có thể các ga khác còn và chuyển sang.
Sự tồn tại của đội cò vé không chỉ gây thiệt hại cho khách mà còn ảnh hưởng đến an ninh trật tự và mỹ quan đô thị. Từng có những vụ ẩu đả giữa các cò vé do tranh giành mối. Anh Minh, người thường đi qua đoạn đường Lê Duẩn (Hà Nội), bức xúc: "Vào giờ cao điểm mà phải đi qua đây thật khó chịu. Có khi xui xẻo va ngay đám cò đang chèo kéo khách, cứ nghênh ngang giữa đường. Tai nạn là mình mất tiền oan bởi bọn chúng ghê gớm lắm".
10 năm nữa chưa chắc đã dẹp hết cò
Đó là nhận định của anh Nguyễn Văn Huynh, Phó công an phường Cửa Nam, quận Hoàn Kiếm. Anh giải thích, việc tồn tại người môi giới vé tàu một phần do nhu cầu hành khách. Nhiều người không đủ tiền đi máy bay, đến lúc công việc đòi hỏi, thời gian gấp gáp, họ sẵn sàng chịu chém đẹp, miễn là được đi ngay chuyến tàu mình cần. Mặt khác, ga Hà Nội cũng không ngăn chặn được sự thông đồng với cò vé. Anh nói: "Nếu cứ kiểm soát chặt ngay từ cửa ra vào, trên tàu thấy ai không có vé thì đuổi xuống, nhiều lần như thế khách sẽ sợ, không dám nhờ người môi giới nữa".
Hằng ngày, công an phường cử 2 cảnh sát trật tự cùng 2 nhân viên tự quản thay phiên nhau trực tại cửa ga Hà Nội. Đối tượng nào có hành vi lôi kéo khách, gây mất trật tự sẽ được mời về đồn, xử phạt hành chính. Nhiều đối tượng bị mời lên đến lần thứ 7-8 mà vẫn tái phạm, bởi ngoài việc môi giới dẫn khách lên tàu, họ chẳng có nghề nghiệp gì khác. Một số bị nghiện, có tiền án nên rất bất cần, đôi khi còn ăn vạ ở đồn.
Về phía ngành đường sắt, ông Phạm Văn Nhân, Trưởng ga Hà Nội, cho biết nhà ga có hệ thống phát thanh liên tục thông báo các thủ đoạn của cò vé, đồng thời hướng dẫn các thủ tục cho hành khách. Hiện tượng mồi chài khách chỉ xảy ra bên ngoài sân ga, địa bàn này lại do công an phường Cửa Nam quản lý. Trước đây, ga có dán ảnh của các đối tượng môi giới để khách hàng và nhân viên nhận diện, tránh bán vé cho họ. Tuy nhiên, đám cò mồi lại nhờ người khác vào mua hộ, sau đó chia nhau hoa hồng nên biện pháp này không mang lại hiệu quả.
Ông Nguyễn Quang Huy, Trưởng ban Vận chuyển, Liên hiệp đường sắt Việt Nam khẳng định, cò vé là hiện tượng phức tạp, luật pháp cũng không có điều luật nào cấm người buôn bán vé, ăn chênh lệch giá. Muốn giải quyết nạn này cần sự phối hợp của nhiều ngành. Về việc thông đồng giữa nhân viên trong ngành và cò vé, ông nói: "Nếu bảo không có hiện tượng này thì tôi không dám chắc, bởi đã có lần phát hiện trường hợp tiêu cực, song rất hiếm hoi. Thực tế, nhiều người phao tin nhà ga hết vé, chỉ còn ở chợ đen, nhưng không phải vậy. Ngành đường sắt đã có quy định, nhân viên nào tiếp tay cho cò, tổ chức cho khách đi tàu chui sẽ bị buộc thôi việc".
Như Trang - Mai Hương
Ảnh: Xuân Thu