Nhân giống thành công 5 loài cây rừng ăn quả ở Lâm Đồng

Nhóm nghiên cứu Khu bảo tồn thiên nhiên Tà Cú nhân giống và trồng thử nghiệm thành công năm loài cây quả rừng bản địa gồm bứa, xoay, thanh trà, xoài và nhãn rừng sau ba năm triển khai đề tài.

Ngày 14/11, Sở Khoa học và Công nghệ Lâm Đồng cho biết đã nghiệm thu đề tài tuyển chọn và xây dựng mô hình trồng các loài cây ăn quả bản địa tại Khu bảo tồn thiên nhiên Tà Kóu (Tà Cú). Đề tài do ban quản lý khu bảo tồn chủ trì, thạc sĩ Hồ Thanh Tuyền, Phó giám đốc Khu bảo tồn thiên nhiên Tà Cú làm chủ nhiệm, triển khai từ năm 2023.

Ba năm trước, nhóm nghiên cứu đã tuyển chọn 5 loài gồm xoay, xoài rừng, bứa, thanh trà và nhãn rừng; gieo ươm cây giống và xây dựng mô hình trồng thử nghiệm trên diện tích 4 ha.

Đến nay, tỷ lệ cây sống bình quân đạt 72%. Trong số này, cây xoay có khả năng thích nghi tốt nhất với điều kiện khô hạn, tỷ lệ suy giảm thấp dù không được lắp hệ thống tưới. Xoài rừng có mức tăng trưởng chiều cao tốt nhất, bình quân gần 99 cm.

Mô hình ban đầu có tỷ lệ sống trên 90% sau 6 tháng. Tuy nhiên, mùa khô 2023-2024, ảnh hưởng của hiện tượng El Nino khiến nhiều cây chết do thiếu nước. Nhóm đã trồng dặm bổ sung 880 cây, tăng cường chăm sóc và lắp hệ thống tưới để phục hồi mô hình.

Khu bảo tồn thiên nhiên Tà Cú rộng hơn 10.447 ha, có hệ sinh thái rừng đặc trưng của khu vực ven biển cực Nam Trung Bộ với rừng lá rộng thường xanh nhiệt đới, rừng nửa rụng lá và hệ sinh thái rừng rụng lá cây họ dầu chiếm trên 50%.

Nhóm nghiên cứu đã điều tra 7 tuyến rừng, khảo sát 57 ô tiêu chuẩn và phỏng vấn 40 hộ dân ven rừng, ghi nhận 30 loài cây thân gỗ có quả ăn được. Qua điều tra thực tế và phỏng vấn người dân địa phương, năm loài được chọn dựa trên mức độ phổ biến, khả năng thích nghi và giá trị kinh tế, thường được người dân thu hái tự nhiên.

Theo thạc sĩ Hồ Thanh Tuyền, kết quả thử nghiệm có thể làm cơ sở mở rộng trồng cây ăn quả bản địa trên đất cát ven biển và những khu vực nương rẫy kém hiệu quả. Mô hình vừa góp phần phục hồi rừng, tạo nguồn thức ăn cho các loài động vật hoang dã, vừa tạo nguồn cây ăn quả đặc trưng, tăng thu nhập cho người dân và giảm áp lực khai thác rừng tự nhiên trong khu vực.

Ông cho biết, một số hộ dân địa phương đã đề nghị cung cấp cây giống mang về trồng, để sau này lấy quả bán ra thị trường, kiếm nguồn thu. "Khu bảo tồn đã tiến hành ươm thêm để trao cây giống miễn phí cho người dân", ông nói.

Theo đánh giá của Hội đồng khoa học, đề tài xuất phát từ yêu cầu thực tiễn về bảo tồn nguồn gene, đặc biệt tại Khu bảo tồn thiên nhiên Tà Cú, nên có ý nghĩa về khoa học, thực tiễn và phục vụ công tác bảo tồn, phát triển của địa phương. Cùng với việc xây dựng danh mục các loài cây ăn quả nguồn gốc rừng có giá trị kinh tế, đề tài còn góp phần nâng cao nhận thức người dân, hạn chế tác động tiêu cực đến tài nguyên rừng.

Việt Quốc