Chị Phùng Hà - biên tập viên Nhà xuất bản Kim Đồng - cho biết ông mất tại Trung tâm điều dưỡng Tuyết Thái, Đông Anh (Hà Nội). Ông bị bệnh tim nhiều năm. Năm ngoái, con trai ông qua đời vì Covid-19, vợ ông cũng mất sau đó một thời gian.
Nhà văn Vũ Hùng. Ảnh: Cao Xuân Sơn
Suốt cuộc đời, nhà văn viết hơn 40 tác phẩm cho thiếu nhi với đề tài rừng, thiên nhiên, muông thú. Cuốn sách đầu tay của Vũ Hùng là Mùa săn trên núi, ra đời năm 1961.
Năm 2014, Nhà xuất bản Kim Đồng mua độc quyền 18 tác phẩm truyện và ký viết cho thiếu nhi của ông. Trong số này, có nhiều cuốn được coi là kinh điển của văn học thiếu nhi Việt Nam như: Mùa săn trên núi, Giữ lấy bầu mật, Con Cu li của tôi, Sao Sao, Các bạn của Đam Đam, Sống giữa bầy voi, Chú ngựa đồng cỏ, Những kẻ lưu lạc, Con voi xa đàn, Vườn chim, Phượng hoàng đất, Biển bạc, Mái nhà xưa... Năm 2016, 12 cuốn trong bộ sách của ông được giải vàng "Sách Hay" do Hội Xuất bản trao tặng. Ông hai lần được Hội Nhà văn Việt Nam trao giải thưởng: Cuốn Sao Sao (1982) và Sống giữa bầy voi (1986). Nhiều tác phẩm được dịch ra tiếng Anh, Pháp, Nga và Trung Quốc.
Khi còn sống, ông chia sẻ quãng thời gian quân ngũ với những cuộc hành quân đã mang lại nhiều khám phá về thiên nhiên, đất nước, phong tục tập quán của các dân tộc Việt, Lào chung sống trên dải Trường Sơn. Ông nói: "Qua tác phẩm của mình, tôi muốn độc giả thiếu nhi hiểu về một thời chưa xa lắm, thiên nhiên đất nước ta tươi đẹp, trong lành như thế, muông thú phong phú như thế và con người hiền hòa như thế".
Nhà phê bình Vương Trí Nhàn từng nhận xét thiên nhiên trong tác phẩm Vũ Hùng mang vẻ đẹp nam tính, khỏe mạnh. Tiếp xúc với một thiên nhiên như vậy, con người ban đầu có thể hoảng sợ nhưng khi đã hiểu, gắn bó rồi, lại thấy như có thêm sức mạnh và muốn vươn lên sống ngang tầm với nó.
Nhà văn Văn Thành Lê nhận định: "Ông đã làm được điều vô cùng khó, có vẻ như hơi phi logic, là nhốt nhà văn và nhà nghiên cứu động vật vào cùng một chỗ, trên trang giấy. Cảm tưởng ông thuộc nằm lòng tất cả tập tính của các loài động vật, điều mà nhiều nhà nghiên cứu phải ăn dầm nằm dề, có khi quan sát cả đời người, mới rút ra được. Bởi vậy, trong các trang văn của Vũ Hùng, các loài vật trở nên gần gũi, thân thiện, lấp lánh như chính con người. Và nhiều khi, những kẻ ác, tàn sát thiên nhiên thì hiện nguyên hình như loài dã thú. Thú người, người thú là vậy".
Một số tác phẩm của nhà văn Vũ Hùng. Ảnh: Kim Đồng
Nhà văn Vũ Hùng sinh năm 1931 tại làng Láng, Cầu Giấy, Hà Nội, là cựu học sinh trường Bưởi (Chu Văn An) và Đại học Bách khoa Hà Nội. Ông nhập ngũ năm 1950, giữ vị trí Đài trưởng Đài Vô tuyến điện của Trung đoàn quân tình nguyện Việt Nam tại Lào. Ông từng là phóng viên Khoa học kỹ thuật của báo Quân đội Nhân dân, biên tập viên Nhà xuất bản Ngoại văn và Nhà xuất bản Văn học. Vũ Hùng nguyên là Vụ trưởng Hợp tác Quốc tế - Bộ Văn hóa. Năm 1989 ông định cư tại Pháp và tháng 5/2014, ông về nước sinh sống.
Đồng hành nhà văn ở nhiều dịp ra mắt sách, các sự kiện văn học, biên tập viên Phùng Hà nói: "Việc được trở lại với độc giả, nhận nhiều giải thưởng có lẽ ngoài sức tưởng tượng của ông khi về Việt Nam những năm tháng cuối đời. Ông hoàn toàn mãn nguyện khi nhắm mắt xuôi tay".
Hà Thu