Nguy cơ cúm gà lan truyền sang người ở Hà Lan

Tổ chức Y tế Thế giới vừa cảnh báo rằng, lần đầu tiên trong lịch sử, chủng cúm gà H7N7 đã vượt qua rào cản của loài để tấn công con người. 83 công dân Hà Lan đã nhiễm bệnh và 1 trong số họ đã tử vong. Có dấu hiệu cho thấy, bệnh có thể truyền từ người sang người: 3 nạn nhân đã nhiễm cúm gà từ người thân trong khi không hề tiếp xúc với gia cầm.

Kiểm tra những con gà nghi nhiễm virus cúm.

Tuy cúm gà không khủng khiếp như SARS, nhưng các chuyên gia y tế thế giới vẫn hết sức lo lắng về tình hình dịch bệnh tại Hà Lan. Kể từ cuối tháng 2, khi những trường hợp đầu tiên được ghi nhận ở gia cầm, tới nay đã có 243 trang trại bị tấn công. Bất chấp các biện pháp cứng rắn của chính quyền (cấm vận chuyển gia cầm và trứng từ những vùng nhiễm bệnh, giết 18 triệu gia cầm...), virus vẫn không ngừng lan xa. Ngày càng có thêm nhiều trang trại bị nhiễm hoặc nghi nhiễm bệnh. Kẻ thù lần này có độ lây nhiễm rất cao đối với gà, gà tây, ngỗng và các gia cầm khác. Đã hai tháng trôi qua nhưng người ta vẫn chưa rõ cúm gà tới Hà Lan bằng cách nào và lan truyền ra sao. Giới chức nước này cũng chưa thể nói khi nào dịch sẽ được khống chế. Theo nhận định của Bộ trưởng Nông nghiệp, bệnh sẽ không kéo dài quá một năm.

"Nỗi kinh hoàng" mới đây đã vượt qua biên giới Hà Lan, tấn công 6 trang trại của Bỉ, khiến chính quyền nước này phải ra lệnh giết 1,8 triệu con gà. Bệnh cũng đã bắt đầu xuất hiện ở Đức, cách biên giới với Hà Lan khoảng 1,5 km.

Ngoài thiệt hại về kinh tế (có thể lên tới vài trăm triệu euro), còn phải kể đến thiệt hại về sức khỏe. Trong số 83 trường hợp được khẳng định là nhiễm H7N7 (tất cả đều ở Hà Lan), 79 người có biểu hiện viêm kết mạc, và 13 người có biểu hiện cúm. Trong số những người có biểu hiện ở đường hô hấp, 3 bệnh nhân không hề tiếp xúc trực tiếp với gia cầm mà chỉ có người thân làm công việc này. Như vậy, có khả năng bệnh đã lây từ người sang người. Một bác sĩ thú y 57 tuổi đã nhiễm bệnh vài ngày sau khi tới làm việc ở một ổ dịch. Ông bị viêm phổi nặng ở cả hai bên và đã tử vong ngày 17/4 do suy hô hấp cấp.

Trong thông báo của mình, WHO khuyến cáo các nhân viên y tế tại những nước có dịch cúm gà thắt chặt các biện pháp kiểm soát và chẩn đoán bệnh ở người và những súc vật bị nghi vấn. Công nhân tiếp xúc trực tiếp với gia cầm bị bệnh cần dùng thuốc chống cúm theo khuyến cáo của cơ quan y tế sở tại, và đi khám bác sĩ ngay nếu thấy có biểu hiện đường hô hấp.

Virus cúm - kẻ thù nguy hiểm

Các nhà khoa học đã nhanh chóng xác định được rằng H7N7 là thủ phạm gây dịch cúm gà lần này. Đây không phải lần đầu tiên cúm gà truyền từ vật sang người. Năm 1997, tại Hong Kong, một chủng cúm gà khác là H5N1 đã lần đầu tiên vượt qua rào cản loài để gây bệnh ở người. Có 18 trường hợp nhiễm virus và 6 người tử vong. Tuy nhiên, bệnh đã được chặn đứng sau khi chính quyền ra lệnh giết 1 triệu con gà. Vào giữa tháng hai năm nay, cũng tại đặc khu hành chính này, H5N5 làm 2 người nhiễm bệnh, một trong số họ đã tử vong.

Về vụ dịch ở châu Âu, ông Arnon Shimshony, cựu bác sĩ thú y của Israel, cho biết, hiện vẫn chưa giải thích được tại sao lại có nhiều người nhiễm bệnh đến thế. Theo ông, bệnh xuất hiện một cách rất bất thường, ngay cả biểu hiện viêm kết mạc do cúm gà cũng là điều chưa từng gặp. Điều khiến các nhà khoa học đặc biệt lo ngại là virus cúm hết sức tinh quái. Nếu con người bị nhiễm cùng lúc 2 loại virus (cúm gà và cúm người), các tác nhân gây bệnh có thể hoán đổi gene và khi đó, virus gà có thể trở thành tác nhân gây bệnh ở người. Theo đánh giá của các nhà khoa học, tuy đợt cúm gà lần này xuất hiện vào đúng lúc dịch cúm ở người đạt đỉnh điểm, nhưng rất may là hiện tượng trao đổi gene vẫn chưa xảy ra. Thủ phạm gây bệnh tìm thấy ở trường hợp tử vong duy nhất vẫn hoàn toàn là virus cúm gà, không bị đột biến và chưa lấy cắp gene của các virus cúm người. Tuy nhiên, cũng có dấu hiệu đáng lo ngại là cúm gà đã lây sang lợn ở một số trang trại tại Hà Lan. Lợn là môi trường lý tưởng để các virus cúm pha trộn với nhau.

Để ngăn chặn nguy cơ tiềm ẩn nói trên, Hà Lan và Bỉ đã khuyến cáo tiêm phòng cúm và dùng thuốc chống cúm Tamiflu cho tất cả những người thường xuyên tiếp xúc với gà. Đức cũng yêu cầu tất cả các nhân viên tiếp xúc với gia cầm ở khu vực biên giới với Hà Lan phải tiêm chủng phòng cúm.

Thu Thủy