Người Trung Quốc bớt 'săn sale' dịp 11/11

Một số người tiêu dùng Trung Quốc giảm chốt đơn dịp khuyến mãi Lễ Độc thân (ngày 11/11) do ưu đãi bớt hấp dẫn và tâm lý thận trọng chi tiêu.

Vào Lễ Độc thân năm ngoái, Gabby Liang, 24 tuổi, tại Phật Sơn, mua khá nhiều sản phẩm chăm sóc da. "Nhưng năm nay, tôi mua ít hơn", cô cho biết.

Không chỉ dịp 11/11, Liang đã giảm mua sắm trực tuyến đáng kể, đặc biệt với những mặt hàng không thiết yếu. "Chúng tôi đang cắt giảm mức chi tiêu vì thu nhập nhìn chung đi xuống", cô nói.

Một số người khác cũng cho biết giảm các khoản mua sắm lớn. "Tôi không còn hào hứng chạy theo những thương hiệu nổi tiếng hay cao cấp như trước", Kong Min, một cư dân Bắc Kinh, nói về Lễ Độc thân 2026.

Được xem là phong vũ biểu của sức khỏe tiêu dùng Trung Quốc, chương trình khuyến mãi Lễ Độc thân ban đầu diễn ra trong ngày 11/11. Nhưng vài năm gần đây, sự kiện được các nhà bán lẻ và thương hiệu kéo dài cả tháng.

Năm 2025, tổng doanh số cả mùa mua sắm này đạt kỷ lục gần 1.700 tỷ nhân dân tệ (254 tỷ USD), theo nền tảng dữ liệu bán lẻ Syntun. Năm nay, tính đến cuối tháng 10, doanh số không tăng so với cùng kỳ, ở mức hơn 1.000 tỷ nhân dân tệ (154 tỷ USD).

Có nhiều nguyên nhân khiến khách hàng giảm hào hứng với ngày mua sắm 11/11. Yaling Jiang, Nhà sáng lập công ty nghiên cứu thị trường ApertureChina, nhận định ngày càng nhiều người tiêu dùng rơi vào trạng thái "mệt mỏi vì khuyến mãi".

Các chương trình giảm giá diễn ra quanh năm, khiến sức hút và khả năng thúc đẩy doanh số của Lễ Độc thân suy giảm. Ban đầu, Ngày Độc thân từng là lễ hội mua sắm mà người tiêu dùng mong chờ những đợt giảm giá lớn nhất năm. "Nhưng điều đó không còn đúng nữa, sau khi chương trình mở rộng ra nhiều nền tảng rồi kéo cả tháng", bà Yaling Jiang nhận định.

Theo Shaun Rein, Giám đốc điều hành China Market Research Group tại Thượng Hải, nhiều chương trình giảm giá năm nay không còn hấp dẫn như trước. Niềm tin người tiêu dùng trung lưu đã suy giảm đáng kể.

Sức mua nhìn chung vẫn bị kìm hãm do khủng hoảng bất động sản kéo dài, cùng nhiều yếu tố khác. "Sự lạc quan về khả năng phục hồi nhu cầu nội địa đã phai nhạt", ông Max Zenglein, chuyên gia kinh tế cấp cao khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại tổ chức nghiên cứu The Conference Board nhận định.

Kinh tế Trung Quốc tăng trưởng 4,6% sau 9 tháng đầu năm, nhưng phần lớn động lực đến từ xuất khẩu bùng nổ. Trong khi đó, doanh số bán lẻ hàng tiêu dùng chỉ tăng 1,1% so với cùng kỳ 2025.

Tuy vậy, không phải tất cả nhóm hàng đều giảm sức tiêu thụ. Những sản phẩm, dịch vụ liên quan đến sức khỏe, phong cách sống và trải nghiệm vẫn được ưu chuộng.

Tính đến tháng 9, doanh số bán trực tuyến dầu cá nhập khẩu tăng gần 43% so với cùng kỳ. Các loại thực phẩm bổ sung hỗ trợ giấc ngủ, xương khớp cũng tăng trưởng từ 28% đến 37%, theo dữ liệu của công ty tư vấn WPIC Marketing + Technologies tại Bắc Kinh.

Các tập đoàn thương mại điện tử lớn, như Alibaba, đang tìm đến trí tuệ nhân tạo (AI) để kích cầu. Ngay trước khi chiến dịch Lễ Độc thân, Taobao và Tmall đã tích hợp mô hình AI Qwen để hỗ trợ người dùng đặt hàng và gợi ý sản phẩm.

Liu Xingliang, nhà phân tích công nghệ độc lập tại Bắc Kinh, ví dụ khách hàng có thể yêu cầu chatbot AI tìm máy giặt phù hợp với ban công hẹp và hoạt động yên tĩnh vào ban đêm, trong phạm vi ngân sách cụ thể. Hay Amanda Gao, nhân viên văn phòng 40 tuổi ở Bắc Kinh, dùng tính năng thử đồ ảo bằng AI của Taobao mỗi khi mua quần áo. "Tôi thấy chức năng này hữu ích và thú vị", cô nói.

JD cho biết trợ lý mua sắm AI Dongdong của họ đã thu hút gần 80 triệu người dùng tìm kiếm lời khuyên mua sắm Lễ Độc thân này, gấp hơn 3 lần năm ngoái.

Trên nền tảng Douyin, AI thúc đẩy khoảng 5% giao dịch thông qua các liên kết chatbot trong tháng 10, theo dữ liệu từ WPIC Marketing + Technologies. Với các đơn hàng thực phẩm chức năng, tỷ lệ này là trên 20%.

Và lần đầu tiên, các gói token AI - đơn vị điện toán được mua để sử dụng các mô hình trí tuệ nhân tạo - cũng được đưa vào chương trình khuyến mãi Lễ Độc thân và quảng bá rộng rãi. Một phiên livestream của "ông hoàng son môi" Li Jiaqi diễn ra hồi đầu tháng này ghi nhận doanh số 2.000 tỷ token chỉ trong nửa giờ.

Dù vậy, vẫn cần thêm thời gian để biết AI có đủ sức kích cầu chi tiêu của người dùng hay không. Theo Jacob Cooke, CEO WPIC, đây vẫn là kênh tiếp cận và khám phá rất mới. "Tôi kỳ vọng nó sẽ chiếm vai trò ngày càng tăng trong các giao dịch, tương đương với livestream hoặc thương mại điện tử trên mạng xã hội", ông nói.

Phiên An (theo AP, Reuters)