Người dùng kỳ vọng AI làm được nhiều việc hơn
Theo khảo sát trên VnExpress, các nền tảng AI hiện nay vẫn chưa đáp ứng hết nhu cầu người dùng, mở ra dư địa phát triển cho các sản phẩm 'Made in Vietnam'.
Khảo sát "Bạn đang dùng AI như thế nào?" diễn ra từ ngày 28/9 đến 17/10, thu hút 14.292 lượt tham gia. Trong số này, nam giới chiếm 76%, nhóm 35-54 tuổi chiếm tỷ lệ chủ đạo, trong khi người dưới 25 tuổi chiếm 2,7%. Người tham gia chủ yếu là nhân viên văn phòng, người kinh doanh, lao động tự do và làm việc trong lĩnh vực công nghệ thông tin.
Kết quả cho thấy AI đã trở thành công cụ quen thuộc với phần lớn người tham gia. Có 95% cho biết từng sử dụng AI, trong đó 69% sử dụng hàng ngày hoặc vài lần mỗi tuần. Mức độ sử dụng này cũng khiến 60% cho rằng nếu không thể tiếp tục sử dụng AI, công việc sẽ bị ảnh hưởng.
Tìm kiếm thông tin và giải đáp câu hỏi là mục đích phổ biến nhất, chiếm 30,9%. Người dùng cũng sử dụng AI cho học tập, nghiên cứu, viết và xử lý văn bản, dịch thuật, tạo hình ảnh, video. Khoảng 8% cho biết AI đã được sử dụng để hỗ trợ mọi vấn đề trong cuộc sống. Một số nhu cầu khác gồm lập trình, hỗ trợ kinh doanh, chăm sóc sức khỏe và giải trí.
Biểu đồ thể hiện vấn đề người dùng từng gặp phải khi sử dụng AI.
Tuy nhiên, mức độ phổ biến của AI cũng đi kèm những băn khoăn về chất lượng và khả năng đáp ứng. 90,2% người tham gia cho biết từng gặp vấn đề khi sử dụng AI. Các nhóm vấn đề được lựa chọn với tỷ lệ tương đối đồng đều, nổi bật là thông tin chưa chính xác hoặc chưa cập nhật (20,6%), khó kiểm chứng thông tin (18,6%), lo ngại dữ liệu cá nhân bị sử dụng (18,3%), chi phí (11%).
Hơn 10% người tham gia cho rằng AI chưa hiểu tốt một số thông tin, quy định hoặc đặc thù của Việt Nam. Khả năng xử lý tiếng Việt và cách diễn đạt cũng là một điểm hạn chế được người dùng đề cập. Chỉ khoảng 10% cho biết chưa gặp vấn đề đáng kể khi sử dụng AI.
Người dùng muốn AI hỗ trợ nhiều hơn
Khi được hỏi về những vấn đề muốn dùng AI hỗ trợ nhưng chưa tìm được công cụ phù hợp hoặc AI chưa giải quyết đủ tốt, nhu cầu nổi bật nhất nằm ở công việc và phát triển nghề nghiệp, chiếm 15,65%, tương đương 3.969 lượt trả lời.
Học tập, giáo dục đứng tiếp theo với khoảng 13%, sức khỏe và chăm sóc bản thân chiếm 10%. Các nhu cầu liên quan đến dịch vụ công, thủ tục hành chính đạt 8,8%; an toàn, phòng chống lừa đảo 7,82%. Bên cạnh đó là kinh doanh, bán hàng và quản lý doanh nghiệp; tài chính, gia đình và đời sống, giao thông và đi lại... Trong khi đó, 15,85% người tham gia cho biết chưa có nhu cầu cụ thể mà họ muốn AI hỗ trợ.
Các kết quả này cho thấy nhu cầu đối với AI đang mở rộng từ những tác vụ phổ biến như hỏi đáp, tìm kiếm và tạo nội dung sang các bài toán cụ thể hơn trong công việc, giáo dục, sức khỏe, dịch vụ công và đời sống. Đây cũng là những lĩnh vực đòi hỏi AI có khả năng hiểu ngữ cảnh, dữ liệu và nhu cầu của người dùng tại Việt Nam.
Dư địa cho AI Việt
Dù 95% người tham gia từng sử dụng AI, mức độ nhận biết các sản phẩm AI Việt Nam còn hạn chế. Gần 76% chưa biết đến sản phẩm AI Việt hoặc từng sử dụng nhưng không biết đó là sản phẩm được phát triển tại Việt Nam. Chỉ khoảng 15% cho biết từng sử dụng sản phẩm AI Việt.
Biểu đồ tần suất sử dụng AI và số người biết hoặc dùng sản phẩm AI do người Việt phát triển.
Khoảng cách về nhận biết không đồng nghĩa với sự thiếu quan tâm. 46% người tham gia cho biết sẵn sàng sử dụng các sản phẩm AI do người Việt phát triển nếu công cụ có thể giải quyết vấn đề họ đang gặp trong cuộc sống. Khoảng 16% sẵn sàng trả phí và giới thiệu sản phẩm cho người khác.
Với AI Việt, các yếu tố được người dùng ưu tiên gồm khả năng hiểu tiếng Việt và bối cảnh Việt Nam, độ chính xác, khả năng đáp ứng đúng nhu cầu trong nước, bảo vệ dữ liệu cá nhân, giao diện dễ sử dụng và mức chi phí phù hợp.
Những kết quả này cho thấy người dùng không chỉ quan tâm AI có thể làm được gì mà còn chú trọng mức độ phù hợp với ngôn ngữ, bối cảnh và nhu cầu thực tế. Đây có thể là khoảng trống để các sản phẩm AI Việt tập trung phát triển, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về độ chính xác, khả năng kiểm chứng và bảo vệ dữ liệu khi AI ngày càng được sử dụng trong công việc và đời sống.
Nguyễn Phượng
Trước khoảng cách giữa nhu cầu thực tế và khả năng đáp ứng của công nghệ, một số sân chơi trong nước bắt đầu chú trọng khả năng ứng dụng và hiệu quả thực tế của sản phẩm AI, trong đó có Giải thưởng Âu Lạc Grand Prize. Âu Lạc Grand Prize do Liên minh AI Âu Lạc khởi xướng, với sự bảo trợ của FPT, giải thưởng trị giá một triệu USD dành cho một sản phẩm hoặc giải pháp AI xuất sắc do người Việt phát triển, làm chủ và đã chứng minh hiệu quả ứng dụng. Ngoài tiền thưởng, đơn vị đoạt giải còn được cố vấn chuyên môn, hỗ trợ chiến lược và kết nối để mở rộng thị trường.