Người đàn ông đằng sau nữ văn sĩ Virginia Woolf

Từ khi cưới Virginia Stephen (tên thời con gái của Virginia Woolf), Leonard Woolf đã từ bỏ sự nghiệp riêng của mình để làm một người đàn ông lặng lẽ sau cái bóng của nữ văn sĩ nổi tiếng. “Leonard Woolf: A Biography” - cuốn tiểu sử xuất bản gần đây của Victoria Glendinning - đã đưa Leonard ra ánh sáng. Dưới đây là cuộc trò chuyện với Glendinning.

Mundow, Anna

- Điều gì khiến bà quyết định viết về Leonard Woolf?

Victoria Glendinning - tác giả cuốn "Leonard Woolf: A Biography".

- Trong quá trình tìm hiểu tư liệu ở Bloomsbury, tôi nhận thấy đây là một người đàn ông quan trọng nhưng còn bị khuất bóng. Ông thường được xuất hiện kèm trong các cụm từ như "Leonard và Virginia" hoặc "Virginia và Leonard"... nên người ta không được biết một cách rành rọt về cá nhân ông. Cưới một người phụ nữ tài hoa nhưng thường xuyên trầm cảm như Virginia, Leonard hoặc được đánh giá như là người chăm sóc, bảo vệ một tài năng hoặc bị coi là kẻ tàn bạo, rẻ rúng, thậm chí là lạnh lùng trước cái chết của vợ. Tôi nghĩ, ông không phải là thánh nhân nhưng cũng không phải là quỷ dữ. Và tôi bắt đầu tìm hiểu về ông.

- Trong quá trình tìm hiểu, điều gì khiến bà phải ngạc nhiên?

Cuộc đời bi kịch của Virginia Woolf

- Trước hết là sự đồ sộ về mặt số lượng trong bộ sưu tập tư liệu của ông. Woolf dường như đã giữ lại mọi thứ, kể cả hóa đơn sửa chữa chiếc máy xén cỏ từ cách đây mấy thập kỷ. Nhưng có rất ít trang viết kể về những khó khăn, rắc rối của gia đình ông. Cháu gái của ông khi gặp tôi đã kể lại rằng, gia đình ông bị chứng trầm cảm và thói quen tự tử di truyền. 2 người anh của ông chết vì tự tử, một em gái của ông cũng từng có ý định này. Những cái chết này một phần xuất phát từ những khó khăn trong cuộc sống mà họ không thể vượt qua. Theo tôi, chúng ít nhiều có tác động đến cái chết - cũng bằng con đường tự tử - của Virginia.

- Cuốn sách được viết khá dè dặt và không chứa đựng một sự đánh giá chủ quan nào. Đó là phong cách của bà hay là do tính cách nhân vật quyết định?

- Tôi cố gắng không đưa ra phán xét. Ví như, tôi có thể đễ dàng phác họa nên một bức chân dung không mấy tốt đẹp về Virginia. Sự coi thường của bà đối với nguồn gốc, tác phẩm, gia đình và tất cả những gì quý giá mà ông chồng có được, biểu hiện bằng thái độ khó chịu và đầy tính phủ nhận. Nhưng tôi nghĩ tốt nhất là cứ miêu tả mà không đưa ra nhận xét gì để người đọc tự thấy rằng Leonard "là một người đàn ông tử tế".

Virginia và Leonard Woolf.

- Tư tưởng bài Do Thái của Virginia biểu hiện như thế nào và điều đó có ảnh hưởng gì đến Leonard?

- Bà có quan điểm phân biệt chủng tộc và bài Do Thái một cách không ý thức do ảnh hưởng từ tư tưởng của đất nước và tầng lớp xã hội mà bà được sinh ra. Thái độ đó cũng được bà thể hiện với cả bạn và những người thân của Leonard ở Ceylon. Tôi không thể chịu đựng được khi chép lại những điều bà đã viết trong nhật ký. Bà đã rất thành công trong việc tách Leonard ra khỏi gia đình ông. Điều khiến tôi sốc về Leonard là ông đã không mời mẹ mình đến dự đám cưới của họ. Sau mỗi lần phải đến nhà chồng dự tiệc, Virginia thường chép lại trong nhật ký những lời lẽ đầy miệt thị của bà đối với nội thất, phục trang và giọng nói của gia đình họ.

- Bà có thấy mỉa mai không khi Virginia chứ không phải là Leonard Woolf được coi là biểu tượng bình đẳng giới?

- Đúng vậy, bởi ông là một người theo chủ nghĩa bình đẳng giới một cách thành thực, tự nhiên và nhiệt tình. Ông tôn trọng phụ nữ. Không ai bảo ông phải làm như thế. Đó là bản chất con người ông.

Leonard Sidney Woolf sinh ra tại London năm 1880, là con thứ ba trong một gia đình có 10 anh chị em. Trong quá trình theo học tại trường Trinity College, ông là một trong những thành viên tích cực của nhóm trí thức trẻ ở Cambridge.

Vào những năm 1910, Woolf gặp gỡ và đem lòng yêu Virginia Stephen. Sau hai lần bị từ chối, Woofl đã thành công ở lần cầu hôn thứ ba. Năm 1912, họ làm lễ cưới. Trong gần 30 năm chung sống với Virginia, ông đã trở thành điểm tựa vững chắc cho bà trong sự nghiệp, là bờ vai cho bà vượt qua những cơn trầm cảm triền miên trong cuộc sống. Hai vợ chồng bà đã cùng nhau lập nên NXB Hogarth Press - nơi đỡ đầu tác phẩm của các nhà văn như T.S. Eliot, Maxim Gorky, E.M. Forster, Katherine Mansfield, Sigmund Freud...

Năm 1941, Virginia tự tử. Leonard sống lặng lẽ (họ không có con). Vài năm sau, trong thế chiến II, ông bắt đầu cuộc tình mới với một người phụ nữ đã có chồng tên là Trekkie. Ông muốn Trekkie ly dị chồng và cưới ông nhưng bà không đồng ý. Bà thuyết phục ông đến làm hàng xóm nhà bà và cứ mỗi cuối tuần, bà lại đến sống cùng ông (lúc này, chồng Trekki đang ở ngoài mặt trận).

Khi chồng Trekkie trở về, bà thực hiện lịch trình ngược lại. Cuối tuần sống với chồng còn các ngày còn lại thì ở với Leonard. Mối quan hệ tay ba này kéo dài suốt 25 năm.

Ngày 14/8/1969 ông Leonard qua đời.

Anna Mundow thực hiện

Thanh Huyền dịch

(Nguồn: Boston)

Trở lại Giải tríTrở lại Giải trí