"Như mọi người đã biết, vài ngày trước khi xảy ra cuộc nổi loạn của Wagner, Bộ Quốc phòng yêu cầu tất cả đơn vị thực hiện nhiệm vụ chiến đấu phải ký hợp đồng với bộ. Mọi người bắt đầu thực hiện quyết định này, trừ Yevgeny Prigozhin", thượng tướng Andrey Kartapolov, chủ tịch ủy ban quốc phòng Hạ viện Nga, nói với phóng viên ngày 29/6.
![Trùm Wagner Yevgeny Prigozhin phát biểu tại sở chỉ huy Quân khu Miền Nam ở tỉnh Rostov, Nga ngày 24/6. Ảnh: AFP](https://vcdn1-vnexpress.vnecdn.net/2023/06/29/afp-com-20230624-partners-068-9528-1657-1688042184.jpg?w=0&h=0&q=100&dpr=1&fit=crop&s=xAj4VGKEhZFHAXfrDeT07w)
Trùm Wagner Yevgeny Prigozhin phát biểu tại sở chỉ huy Quân khu Miền Nam ở tỉnh Rostov, Nga ngày 24/6. Ảnh: AFP
Bộ Quốc phòng Nga hôm 10/6 cho biết Bộ trưởng Sergey Shoigu ra sắc lệnh yêu cầu tất cả "quân tình nguyện" ký hợp đồng vào cuối tháng này, động thái được cho là nhằm tăng hiệu quả tác chiến của lực lượng Nga.
Bộ không đề cập Wagner, tập đoàn quân sự tư nhân đang tham chiến ở Ukraine, song truyền thông Nga nhận định đây là nỗ lực của Bộ trưởng Quốc phòng Shoigu nhằm kiểm soát Wagner.
Một ngày sau đó, Prigozhin tuyên bố Wagner sẽ không ký bất cứ hợp đồng nào với Bộ Quốc phòng, đồng thời cáo buộc ông Shoigu không đủ năng lực quản lý các đơn vị quân đội.
Nghị sĩ Kartapolov nói sau khi từ chối ký hợp đồng, Prigozhin đã được thông báo rằng các thành viên Wagner sẽ không tiếp tục tham chiến ở Ukraine.
"Điều đó đồng nghĩa sẽ không còn nguồn tài chính hay vật chất nào được phân bổ cho họ nữa", Kartapolov cho hay. "Tiền bạc, tham vọng ngu ngốc thái quá và sự bốc đồng của ông ta đã dẫn đến kế hoạch phản quốc và lừa dối đồng đội".
Prigozhin cuối tuần trước dẫn theo hàng nghìn tay súng tiến vào miền nam Nga, sau khi cáo buộc Bộ Quốc phòng không kích doanh trại của lực lượng này, khiến nhiều người chết. Bộ Quốc phòng Nga bác bỏ cáo buộc.
Sau một ngày căng thẳng, trùm Wagner đạt thỏa thuận với Điện Kremlin nhờ vai trò trung gian của Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko. Prigozhin và các tay súng Wagner rời tỉnh Rostov tối 24/6 và được cho là đã đến Belarus ngày 27/6.
Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm 27/6 cho biết Wagner hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ từ nhà nước, và Moskva đã chi hơn một tỷ USD cho tập đoàn này trong một năm qua. Công ty Concord, cũng do Prigozhin sở hữu, còn nhận khoảng 940 triệu USD từ nhà nước mỗi năm để cung cấp thực phẩm cho quân đội Nga.
24 giờ nổi loạn của Wagner. Biên tập: Như Tâm - Nam Đỗ - Huyền Vũ
Huyền Lê (Theo TASS, Reuters)