Hiện ưu tiên số một của các tỉnh là nước cho sinh hoạt và chăn nuôi. Các hồ thủy lợi dù đang dưới mực nước chết, song vẫn phải xả. Hồ Sông Quao 2 tuần xả một lần với 500.000 m3 nhằm làm dịu đi cơn khát của cư dân huyện Hàm Thuận Bắc, thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận. Hồ Tân Giang, Đơn Dương, tỉnh Ninh Thuận xả 15 ngày một lần, dù lượng nước hồ hiện thua xa so với dung tích thiết kế, trong khi nước bổ sung không còn. Thậm chí, tại Ninh Thuận, hồ thủy điện Đa Nhim trong các ngày 8-10/2 phải xả với lưu lượng 5-6 m3/s và từ 11/2 tới nay phải tăng mức xả 13,3 m3/s.
Bên cạnh việc xả nước hồ thủy lợi, chưa bao giờ người dân và chính quyền các tỉnh nỗ lực nạo vét kênh, đào ao, khoan giếng như hiện nay. Theo Sở NN&PTNT Ninh Thuận, từ trước Tết, Công ty khai thác công trình thủy lợi của tỉnh đã nạo vét các đầu mối cung cấp nước, dọn lòng kênh Bắc, Nam, Tây, Đông và hệ thống kênh cấp 2 để khơi thông dòng chảy. Toàn tỉnh đã nạo vét 55 ao, đào mới 365 giếng nước, tập trung tại các huyện khô hạn nhất là Ninh Hải, Ninh Phước.
 |
|
Hồ Cam Ranh cạn trơ đáy. |
Tại Bình Thuận, nơi cả năm 2004 mưa chỉ 350 mm, bằng một nửa so với trung bình nhiều năm, người dân khăn áo quả mướp đi vào vùng cát trắng xóa với hy vọng mong manh tìm được nước ngầm. Thật may, bà con đã tìm ra một bàu nước ở huyện Tuy Phong. "Trữ lượng nước khoảng vài trăm nghìn m3 và nếu bơm thì mạch ngầm tiếp tục bổ sung. Điều này cực kỳ có giá trị đối với bà con Tuy Phong, huyện được ghi nhận là khô hạn nhất tỉnh", Cục phó Thủy lợi Nguyễn Đình Ninh, người vừa có chuyến khảo sát ở Bình Thuận, kể lại.
Với khu vực mà nguồn nước mặt và nước ngầm đều khan hiếm, giải pháp được các tỉnh áp dụng là dùng xe stec chở nước sinh hoạt cho bà con. Ninh Thuận đã cấp 24 téc đựng nước và chuyên chở nước uống cho nhân dân ở 4 huyện và thị xã Phan Rang - Tháp Chàm. Riêng với đàn bò đang khát nước và thiếu thức ăn, tỉnh Bình Thuận đã và sẽ di dời 80.000 con sang Đồng Nai, Phú Yên. Thậm chí, tỉnh phải mua máy ép rơm (giá mỗi chiếc 53 triệu đồng), rồi đi sâu vào các tỉnh phía nam mua thức ăn về cho đàn bò 80.000 con còn lại.
Hạn hán, nước chỉ ưu tiên cho sinh hoạt và chăn nuôi nên các tỉnh Nam Trung Bộ đành cắt giảm 30-40% diện tích trồng trọt. Theo Sở NN&PTNT Bình Thuận, tỉnh đã bỏ hoang 16.152 ha đất canh tác vụ đông xuân (giảm 46% so với kế hoạch). Trong đó, diện tích lúa là 9.500 ha tập trung ở Tánh Linh, Đức Linh; ngô là 1.600 ha, cây thực phẩm 2.210 ha. Còn tại Ninh Thuận, theo Phó giám đốc Sở NN&PTNT Trần Văn Mỹ, nếu trời không mưa, kế hoạch sản xuất vụ hè thu phải lùi lại. Trường hợp xấu nhất không đủ nước, tỉnh có thể phải ngừng sản xuất vụ hè thu năm 2005. Khi ấy, số hộ đói sẽ còn gia tăng.
Sau gần 3 tháng chống trọi với hạn, các tỉnh Nam Trung Bộ đang rất cần được tiếp sức. Bình Thuận đề nghị trung ương hỗ trợ 17 tỷ đồng cùng 1.500 tấn gạo cứu đói. Trong đó, 5 tỷ đồng bù đắp chi phí chở nước sinh hoạt; 6 tỷ đồng cho tu sửa, nâng cấp các hồ thủy lợi để trữ nước chống hạn và sinh hoạt; 6 tỷ hỗ trợ giống cho vùng bị thiệt hại nặng để sản xuất vụ hè thu. Tỉnh Ninh Thuận đề nghị được hỗ trợ 12 tỷ đồng, trong đó dành cho các xã miền núi, vùng đặc biệt khó khăn 6,2 tỷ đồng; hỗ trợ kinh phí đào ao, giếng phục vụ sinh hoạt, chăn nuôi là 2,6 tỷ; hỗ trợ nạo vét kênh, hồ 2,9 tỷ.
|
Theo Cục phó Thủy lợi Nguyễn Đình Ninh, Tây Nguyên và đồng bằng sông Cửu Long cũng đang khan hiếm nước. Mất mùa do hạn hán từ vụ hè thu năm 2004, năm nay Tây Nguyên tiếp tục khát. Cây cà phê mới tưới được 2 đợt, còn 2-3 đợt nữa, nhưng nguồn đã hết. Dự báo, Tây Nguyên sẽ có khoảng 38.000 ha cà phê lâm hạn. Nước sinh hoạt đã bắt đầu thiếu. Tại đồng bằng sông Cửu Long, vụ đông xuân cơ bản đủ nước tưới. Nhưng vụ hè thu sắp tới (từ tháng 5 đến 8) sẽ rất khó khăn vì nguồn nước hiện rất thấp. Bí nhất là vùng ngập lũ như An Giang, Đồng Tháp, một phần Long An, Kiên Giang, Tiền Giang, Vĩnh Long do bị giới hạn về mùa vụ. Nếu thu hoạch không xong trước 15/8, khi lũ chính vụ về, thì coi như mất trắng. |
Như Trang