Đảng Dân chủ kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện

Cử tri Mỹ ngày 3/11 đi bỏ phiếu bầu lại toàn bộ 435 ghế ở Hạ viện và 35 trong 100 ghế ở Thượng viện. Trước khi sự kiện này diễn ra, đảng Cộng hòa đang nắm thế đa số sít sao ở lưỡng viện quốc hội.

Cuộc bầu cử không chỉ quyết định đảng nào sẽ kiểm soát lưỡng viện quốc hội, mà còn được xem là phép thử đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump sau gần hai năm trở lại Nhà Trắng.

Đến nửa đêm, hãng thông tấn AP và đài CNN xác định đảng Dân chủ đã kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện, dù kết quả bỏ phiếu vẫn chưa được công bố hết.

Đột phá mang tính quyết định đối với đảng Dân chủ trong cuộc chạy đua ở Thượng viện đến từ hai bang Kansas và Iowa.

Tại Kansas, mục sư Adam Hamilton vượt qua thượng nghị sĩ Cộng hòa đương nhiệm Roger Marshall, qua đó trở thành đảng viên Dân chủ đầu tiên được bầu vào Thượng viện từ bang vốn có quan điểm bảo thủ này kể từ năm 1932.

Iowa cũng không bầu thượng nghị sĩ thuộc đảng Dân chủ nào kể từ năm 2008. Chiến thắng mới cho thấy đảng này đã mở rộng tầm ảnh hưởng ở các thành trì của đối thủ.

Cú sốc chính trị xảy ra tại bang Texas, khi thành viên đảng Dân chủ James Talarico đánh bại ứng viên được Tổng thống Trump ủng hộ trong cuộc đua vào ghế thượng nghị sĩ. Ứng viên Dân chủ Gina Hinojosa cũng vượt qua Thống đốc đương nhiệm Greg Abbott, chấm dứt hàng thập kỷ phe Cộng hòa nắm giữ chức vụ cao nhất của bang này.

Đảng Dân chủ còn bảo vệ được các ghế quan trọng ở Thượng viện, trong đó có ghế của thượng nghị sĩ Jon Ossoff ở bang Georgia.

Tại Hạ viện, đảng Dân chủ kiểm soát cơ quan này sau khi lật được ghế tại các khu vực bầu cử do phe Cộng hòa nắm giữ ở nhiều bang, trải dài từ Pennsylvania và New Jersey cho tới Kentucky, Arizona và Bắc Carolina.

Một số thắng lợi đến từ những khu vực mà ông Trump từng chiến thắng dễ dàng vào năm 2024, bất chấp những nỗ lực của đảng Cộng hòa nhằm vẽ lại bản đồ bầu cử.

Giáo sư Todd Belt tại Đại học George Washington gọi bước tiến của đảng Dân chủ là "thất bại nặng nề và sự bác bỏ mạnh mẽ" đối với Tổng thống Trump cũng như các chính sách của ông, viện dẫn lo ngại của cử tri về tình hình kinh tế, nạn tham nhũng và cuộc chiến với Iran.

Ông Trump quay trở lại nắm quyền vào năm ngoái với lời hứa sẽ giảm giá cả, nhưng lạm phát, thuế quan và giá nhiên liệu tăng cao do xung đột ở Trung Đông đang khiến người dân Mỹ gặp nhiều khó khăn.

Dù nhiều lần bày tỏ nghi ngờ về kết quả bầu cử trong quá khứ, Tổng thống Trump nói với New York Times rằng "sẵn sàng chấp nhận kết quả đó" và cam kết hợp tác với đảng Dân chủ.

Nhưng không lâu sau đó, ông đăng trên mạng xã hội ảnh chiếc mũ bóng chày màu đỏ có dòng chữ "Phủ quyết", dường như phát đi tín hiệu về cách mà ông sẽ phản ứng trước những nỗ lực của đảng Dân chủ nhằm thông qua các dự luật.

Phạm Giang, Huyền Lê (Theo AP, CNN, Reuters, AFP)