Nội dung này được đại diện các bệnh viện chia sẻ tại hội nghị giao ban trực tuyến công tác thu dung, điều trị các bệnh truyền nhiễm khu vực phía Nam, do Sở Y tế TP HCM vừa tổ chức.
Việc thiếu các thuốc thiết yếu như gamma globulin, phenobarbital, milrinone..., đồng thời một số nơi chưa triển khai được kỹ thuật lọc máu khiến nhiều bệnh nhi nặng phải chuyển viện. Từ đó dẫn đến hậu quả một số trẻ không được điều trị kịp thời, biến chứng nặng, thậm chí tử vong.
Phenobarbital là thuốc điều trị co giật ở người lớn và trẻ em, nhất là trẻ sơ sinh. Thuốc có hai dạng là viên uống và dung dịch tiêm truyền qua đường tĩnh mạch. Phenobarbital thuộc phác đồ điều trị tay chân miệng của Bộ Y tế và nằm trong danh mục được Bảo hiểm y tế chi trả.
Với trẻ em, có một số loại thuốc chống co giật khác tốt hơn. Song phenobarbital có ưu điểm vượt trội là an toàn, hiếm khi gây tác dụng phụ ngưng thở, hiệu quả kéo dài. Do đó thuốc này được ưu tiên dùng đối với các bệnh có co giật ở trẻ như tay chân miệng, viêm màng não, động kinh, rối loạn tiêu hóa, tăng - hạ canxi máu...
Còn gamma globulin tác dụng tăng cường khả năng miễn dịch của cơ thể để chống lại bệnh tật. Lý do thiếu các thuốc trên do vướng mắc trong mua sắm, đấu thầu trong khi số ca mắc và chuyển nặng tăng nhanh, không đáp ứng kịp thời.
Trẻ mắc tay chân miệng nặng điều trị tại Bệnh viện Nhi đồng 1. Ảnh: Lê Phương
Từ đầu năm đến nay, số ca tay chân miệng tại khu vực phía Nam tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái, chủ yếu tại các tỉnh miền Đông Nam Bộ. Tuy nhiên, các trường hợp nặng và tử vong của miền Tây Nam Bộ lại chiếm phần lớn, với tỷ lệ 81%. Bệnh nặng tập trung ở trẻ em dưới 3 tuổi, chiếm 77%. Phía Nam đã ghi nhận 23 trường hợp tử vong (TP HCM chưa có trường hợp tử vong).
Số ca mắc đạt đỉnh lần thứ nhất vào cuối tháng 7, đầu tháng 8, sau đó giảm dần đến đầu tháng 9 bắt đầu tăng trở lại và tăng mạnh liên tục cho đến nay. Tuần qua, số ca mắc đã vượt đỉnh thứ nhất của năm và vẫn đang tiếp tục tăng.
Tác nhân chủ yếu gây tay chân miệng năm nay là EV71. Chủng virus này khiến người nhiễm bị bệnh nặng, nguy cơ tử vong nhiều hơn so với các tác nhân khác, từng gây các vụ dịch lớn vào các năm 2011 và 2018. Đặc điểm chung của dịch tay chân miệng do chủng này là thường kéo dài 4-5 tháng. Trong khi đó, khó khăn trong điều trị tay chân miệng là bệnh diễn tiến nhanh. Nhiều trẻ mắc tay chân miệng đang tỉnh táo vui chơi thì đột ngột giật mình chới với rồi nhanh chóng diễn tiến suy hô hấp, ngưng thở.
Trong bối cảnh đó, các chuyên gia điều trị bệnh truyền nhiễm phía Nam đề nghị các bệnh viện tuyến cuối khẩn trương mua sắm đầy đủ thuốc và vật tư trang thiết bị y tế thiết yếu để điều trị tay chân miệng, đảm bảo việc chẩn đoán, điều trị, chăm sóc người bệnh ngay tại chỗ.
Chủ động hội chẩn từ xa các ca bệnh khó với các bệnh viện tuyến cuối hạn chế tình trạng chuyển viện không an toàn. Sở Y tế các địa phương hỗ trợ, đôn đốc và giám sát các bệnh viện trong việc cung ứng thuốc và vật tư trang thiết bị.
Với người bệnh nặng, nguy kịch, quá khả năng điều trị và phải chuyển viện TP HCM, các bệnh viện cần hội chẩn trước khi chuyển cũng như bố trí đầy đủ về phương tiện, trang thiết bị y tế, theo dõi sát tình trạng người bệnh, đảm bảo được chuyển viện an toàn và hạn chế thấp nhất tử vong. Hạn chế tình trạng để bệnh nhân di chuyển tự túc.
Sở Y tế TP HCM yêu cầu 3 bệnh viện nhi đồng và Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới tăng cường chỉ đạo tuyến, hỗ trợ chuyên môn cho các tỉnh, đặc biệt là địa phương có số ca mắc và ca nặng tăng cao. Tổ chuyên gia từ TP HCM sẽ đến bệnh viện chuyên khoa sản nhi An Giang, Kiên Giang để hỗ trợ chuyên môn về điều trị bệnh tay chân miệng, đào tạo về lọc máu, giúp nâng cao năng lực, đáp ứng nhu cầu điều trị cho người dân ngay tại địa phương.
Lê Phương