Miền Trung nắng hạn gay gắt

Đồng ruộng Phú Yên khô hạn.

Tại Thừa Thiên - Huế, nắng nóng suốt một tháng nay kèm theo gió tây nam cấp 4-5 liên tục khiến nhiệt độ ban ngày luôn ở mức 37-38 độ C. Toàn bộ nước sông Hương từ hạ lưu lên đến ngã ba Tuần đã bị nhiễm mặn. Tại vị trí Nhà máy nước Dã Viên ở độ sâu 5 m, nồng độ muối đã lên đến 11.000 mg/lít, bằng 1/3 độ mặn nước biển. Tiếp đó, nước mặn cũng đã xâm nhập lên hướng thượng nguồn sông Bồ 15 km. Cả thành phố Huế phải dùng nước lợ từ hơn 10 ngày qua.

Sở NN&PTNT tỉnh cho biết, toàn bộ diện tích lúa hè thu của tỉnh (khoảng 25.000 ha) đang bị khô hạn nặng nề. Trong đó có 2.700 ha lúa của hai huyện hạ lưu sông Hương là Phú Vang và Hương Trà đang trong tình trạng cấp cứu. Ngay cả những đồng ruộng ở xã Vinh Thái, Phú Đa (huyện Phú Vang) thấp hơn mặt nước biển cũng bị cạn nước. 5/7 hồ chứa nước toàn tỉnh đã ở mức chết, hồ Hòa Mỹ và Truồi chỉ còn được hơn 25 triệu m3, trong khi nhu cầu nước tưới cho vụ lúa hè thu này là 200 triệu m3.

Ông Dương Văn Khánh, Trưởng phòng quản lý thủy lợi (Sở NN&PTNT) đề xuất giải pháp chống hạn: Trước mắt khẩn trương nạo vét hệ thống kênh mương để dẫn nguồn nước còn lại ở các hồ chứa về; ở những nơi cao thì bơm chuyền 2-3 bậc để đưa nước lên. Tuy nhiên, ông Khánh cho rằng nguy cơ mất trắng vụ hè thu đã nhìn thấy rõ bởi lúc này lúa đang đồng loạt trổ đòng.

Theo tin từ Đài khí tượng thủy văn khu vực Trung Trung Bộ, do chịu ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới, trong hai ngày 28-29/7, khu vực các tỉnh duyên hải miền Trung từ Quảng Bình đến Quảng Ngãi có mưa nhiều nơi. Lượng mưa đo được tại Quảng Bình sáng 29/7 là 30 mm, Quảng Trị 40 mm, Đà Nẵng 8-15 mm, Quảng Nam dưới 10 mm và Quảng Ngãi 50 mm.

Do lượng mưa phân bố quá ít lại không đều, các vùng rừng núi và đầu nguồn không có mưa nên không thể bổ sung được lượng nước cho các hồ, không đủ giải hạn cho các diện tích đất canh tác. Các trận mưa chỉ có tác dụng hạ nhiệt, giảm bớt áp lực của nắng nóng.

Chị Nguyễn Thị Linh, chủ một trang trại ở xã Bình Phú, huyện Thăng Bình, xót xa nhìn vườn tiêu trên 700 cọc của gia đình héo rũ: "Hơn một tuần nay, cả làng tôi không còn nước uống. Hai vợ chồng đã đi hết núi này đến núi khác mà không tìm ra nguồn nước để bắc ống đưa về sinh hoạt và tưới cho vườn tiêu. Cả vốn liếng hai vợ chồng tích cóp và vay ngân hàng coi như mất trắng, biết lấy chi trả nợ". Còn bà Nguyễn Thị Anh, xã Bình Trị, huyện Thăng Bình thì than thở: "Hạn nặng như năm 1998 nhưng giếng cũng còn nước để uống, còn năm nay phải ra suối đào giếng mà vẫn không có nước. Người còn chết khát nói chi đến ruộng đồng".

Hồ chứa nước Phước Hà cũng lâm vào tình trạng cạn kiệt trơ đáy. Ông Đặng Xuân Hội, Chủ tịch UBND xã Bình Phú nói: "Xã đã thành lập ngay một tổ chuyên trách bao gồm công an, xã đội, dân quân cùng các ngành khác để lo chuyện điều phối những giọt nước hiếm hoi cứu lúa. Không có lực lượng này thì sẽ xảy ra án mạng như chơi vì tranh giành nước trong nội bộ nhân dân".

Tại Quảng Ngãi, theo ông Phạm Tân, Giám đốc Công ty quản lý và khai thác các công trình thủy lợi tỉnh, từ ngày 22 đến 27/7, nhiệt độ ban ngày trong tỉnh lên đến 37 độ C, riêng hai ngày 24 và 26/7, nhiệt độ xấp xỉ 39 độ C, khô hạn diễn ra diện rộng. Theo Sở NN&PTNT, toàn bộ 260 hồ đập trong tỉnh đều rơi vào tình trạng khô kiệt. Hồ chứa nước Thạch Nham, công trình thủy lợi trọng điểm có khả năng tưới trên 30.000 ha lúa, hoa màu trải dài ở 7 huyện thị vùng đồng bằng, từ tháng 5/2002 nước đã không qua tràn và hiện mực nước thấp nhất trong vòng 5 năm trở lại đây.

Hai hồ chứa nước Diên Trường và Liệt Sơn theo thiết kế đáp ứng nguồn nước tưới cho 1.000 ha lúa hoa màu nay chỉ cung cấp đủ cho 300 ha lúa. Hiện Quảng Ngãi có 23.500 ha lúa, hoa màu bị khô hạn và 9.100 hộ với 42.500 nhân khẩu bị thiếu nước uống và sinh hoạt.

Tại Bình Định, ông Trần Châu, Phó giám đốc Công ty quản lý, khai thác công trình thủy lợi tỉnh, cho biết toàn tỉnh có 144 hồ chứa nước lớn nhỏ với tổng dung tích hơn 262 triệu m3, nhưng đến thời điểm này đã có đến 142 hồ bị khô kiệt. 2 hồ chứa nước lớn nhất tỉnh là Núi Một chỉ còn 4,5 triệu m3 nước, hồ Ninh Thuận còn 2 triệu m3. Toàn tỉnh đã có hơn 8.700 ha lúa đang bị hạn, trong đó có 7.500 ha lúa mùa. Theo ông Châu, nếu như mở nước tưới cho diện tích lúa đang khô hạn thì chỉ một tuần nữa 2 hồ này cũng sẽ cạn.

Nắng nóng làm cho lưu lượng nước trên các con sông xuống rất thấp. Ngoài sông Hà Thanh không còn dòng chảy thì các sông lớn còn lại đã cạn nước. Lưu lượng sông Kôn hiện còn khoảng 3,5 m3/giây, sông Lại Giang còn 1,5 m3/giây. Ở vùng hạ lưu các con sông lớn này hiện nay không còn nước để phục vụ sản xuất và sinh hoạt. Các huyện bị hạn nặng là Phù Cát, Phù Mỹ, Tuy Phước, Hoài Nhơn.

Tại Phú Yên, chưa năm nào huyện miền núi Sông Hinh, Sơn Hòa lại hạn nặng như năm nay. Gần 2.150 ha lúa, 500 ha sắn, 1.820 ha bắp, 1.000 ha vừng vốn là những cây trồng chính của nông dân đang chuẩn bị thu hoạch cứ héo dần vì khát. Nhiều gia súc, gia cầm đang có dấu hiệu bị bệnh. Và dòng người cầm can, xô nối đuôi nhau đi gần 10 km lấy nước ngày một dài thêm. Nhiều con suối còn sót lại vài vũng nước đục lờ đờ, nhưng có hàng chục người tranh nhau đến tắm giặt.

Ở xã Suối Trai, huyện Sơn Hòa, hằng ngày người dân phải đi 2 km ra suối Dầu để gùi nước. Nước từ suối Dầu mang về không lọc, cũng chẳng kịp đun sôi, bà con cứ để nguyên như vậy mà dùng. Nhưng chỉ hộ dân nào đi sớm về sớm thì mới có nước, còn chậm chân thì chịu về không.

(Theo Tuổi Trẻ)