 |
|
Gốm men kết tinh. |
Sản phẩm vừa đạt giải 3 cuộc thi Sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam.
Trong sản xuất gốm sứ, việc trang trí cho sản phẩm là rất quan trọng. Để làm việc đó, người ta thường dùng màu vẽ, chạm khắc hoặc đắp nặn để có được hoa văn theo ý muốn. Công đoạn này được thực hiện trước hoặc sau khi tráng men. Nhưng với men kết tinh, người ta không cần đến công đoạn trang trí thủ công. Sản phẩm sau khi được tráng men, nung lên đã tự hình thành hoa văn.
Ông Trần Văn Hợp giám đốc Công ty TNHH Thiên Phước (Bát Tràng, Hà Nội) cho biết, bí quyết nằm ở thành phần hoá chất của men và quy trình nung đặc biệt. Trong men chứa những thành phần nhất định mà ở nhiệt độ cao sẽ kết tinh thành hình hoa. Do đặc điểm "tự phát" này mà mỗi sản phẩm tạo ra có hoa văn, màu sắc khác nhau, không cái nào giống cái nào. Thậm chí nhiệt độ cao một chút, thấp một chút là đã ra hình hoa khác nhau, các sản phẩm nằm ở vị trí khác nhau trong lò nung cũng cho ra nhiều hay ít hoa.
Cũng vì đặc điểm này mà quy trình sản xuất gốm khó khăn hơn nhiều so với bình thường. Ông Hợp cho biết, chỉ cần sai lệch rất nhỏ trong nhiệt độ hay phối liệu là có thể hỏng cả mẻ, không ra hình hoa. Cho tới nay ở Việt Nam mới chỉ có vài trường Đại học (như Đại học Mỹ thuật) có ứng dụng loại men này ở dạng thử nghiệm, hầu hết đều chưa thành công.
Việc sản xuất được gốm men kết tinh đã phá thế độc quyền của gốm sứ Giang Tây, Trung Quốc, giá thành lại rẻ hơn sản phẩm cùng loại của Trung Quốc 5-6 lần.
 |
|
Gốm men huyết dụ. |
Song song với men kết tinh, Công ty Thiên Phước cũng là cơ sở đầu tiên ở Việt nam ứng dụng thành công men huyết dụ, tạo ra gốm có màu đỏ đặc biệt quý. Ông Hợp cho biết cái khó trong chế tạo men huyết dụ là loại men này rất nhạy với lửa, sản xuất rất dễ hỏng. Để tạo ra nó, nhà sản xuất cần phải có quá trình nung đốt phù hợp. Gốm men huyết dụ ra đời đầu tiên tại Trung Quốc từ đời nhà Minh, Thanh, được chế từ ôxit đồng trong quá trình khử. Tuy nhiên, đến nay nhiều nước vẫn chưa học được công nghệ này.
Men kết tinh và men màu của công ty Thiên Phước sử dụng 90% nguyên liệu trong nước, dễ sản xuất, dễ sử dụng, không dùng nguyên liệu độc hại.
 |
|
Xưởng gốm của công ty Thiên Phước. |
Ban giám khảo Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Việt Nam đánh giá: Với việc ứng dụng thành công hai loại men màu quý hiếm trên cho gốm nặng lửa, công ty Thiên Phước đã phá vỡ sự đơn điệu của các sản phẩm cùng loại được sản xuất từ các màu có sẵn trên thị trường, đem lại sắc thái mới cho ngành gốm sứ mỹ nghệ Việt Nam. Sau 2 năm áp dụng, công ty cũng đã xuất khẩu nhiều hàng sang Pháp, được định giá cao gấp 5 lần các sản phẩm sử dụng men thường.
Liên hệ: Công ty TNHH Thiên Phước, xóm 5 thôn Bát Tràng, xã Bát Tràng, Gia Lâm, Hà Nội. ĐT: 04 8740 808; 0913 036 598.
Độc giả có thể trao đổi ý kiến tại đây.
Thuận An