Máy xạ trị proton 2.000 tỷ đồng về Việt Nam

Trong đợt đầu tiên, Tập đoàn Mevion (Mỹ) đưa các cấu phần gồm hệ thống đế, hệ thống ghế ngồi xạ trị, máy CT tích hợp trong máy xạ để chụp đánh giá khối u ngay trước và trong khi xạ đến Việt Nam. Các cấu phần này được bảo quản nguyên đai kiện, dự kiến bắt đầu lắp đặt tại Bệnh viện Đa khoa và Ung bướu Tâm Anh Phú Mỹ Hưng, TP HCM vào tháng 12 năm nay, khi khu vực boong-ke của bệnh viện hoàn thiện. Boong-ke nằm chuyên biệt, âm sâu dưới đất, là tiền đề quan trọng để tiếp tục xây lắp các hệ thống thiết bị phần nổi của hệ thống xạ trị hiện đại.

Việc lắp đặt Mevion S250-FIT được đồng thời với quá trình xây dựng Bệnh viện Đa khoa và Ung bướu Tâm Anh Phú Mỹ Hưng, dự kiến hoạt động từ năm 2028. Để sớm hoàn thành việc lắp đặt và đưa thiết bị vào sử dụng, hãng Mevion đã làm việc chi tiết với các chuyên gia của Việt Nam để khớp nối các mốc thời gian sản xuất, vận chuyển theo kế hoạch lắp đặt. Sau đợt tiếp nhận đầu tiên này, các hợp phần tiếp theo sẽ tới TP HCM vào khoảng đầu tháng 12.

TTND.TS.BS.CKII Phạm Xuân Dũng, Giám đốc Trung tâm Ung Bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết hệ thống xạ trị proton của Mevion là hệ thống proton mới nhất được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) cấp phép, thiết kế tinh gọn để lắp đặt được trong các hầm xạ trị tiêu chuẩn hiện nay (tức hầm xạ trị bằng tia X truyền thống - LINAC) trên toàn thế giới. Chiếc máy Mevion S250-FIT đầu tiên trên thế giới được Bệnh viện Đại học Stanford đưa vào sử dụng từ tháng 4. Bệnh viện Tâm Anh là đơn vị đầu tiên tại châu Á đặt mua, theo bản đồ đối tác chính thức của hãng Mevion.

"Siêu máy" xạ trị proton có thiết kế nhỏ gọn (hạ tầng để vận hành chỉ khoảng 100 m2), không cần xây các tòa nhà quy mô lớn phức tạp như cỗ máy proton truyền thống (hạ tầng lên đến khoảng 2.400 m2). Thiết bị cũng đạt yêu cầu cao về độ tinh vi trong thiết kế, sản xuất, lắp đặt đồng bộ nhiều hệ thống cấu thành phức tạp.

GS.BS Quỳnh Thư Lê, Chủ nhiệm bộ môn Xạ trị Ung thư, Đại học Stanford, cho biết xạ trị proton với năng lượng tia xạ được trí tuệ nhân tạo (AI) phân tích chuyên sâu để xác định chính xác vị trí của khối u (kể cả khối u kích thước siêu nhỏ hoặc ở vị trí rất khó). Điểm đặc biệt, chùm tia dừng lại ngay tại vị trí khối u, tập trung gần như toàn bộ năng lượng để tiêu diệt khối u mà không đi xuyên qua phá hủy các vùng lân cận cũng như các cơ quan nằm phía sau khối u như xạ trị photon truyền thống (dùng tia X). Do đó, xạ trị proton tăng cao hiệu quả điều trị, giảm lượng bức xạ không cần thiết, giảm tối đa độc tính và tác dụng phụ lên cơ thể.

Trong giai đoạn đầu ứng dụng máy, Stanford đặc biệt ưu tiên sử dụng cho các bệnh nhân nhi và bệnh nhân trẻ tuổi - những người có nguy cơ cao gặp tác dụng phụ muộn từ xạ trị photon truyền thống (xạ trị bằng tia X). Proton cũng được sử dụng để tái điều trị cho những người bệnh thất bại với các phương pháp trước đó, đồng thời ứng dụng trên một số loại khối u điển hình như u não và ung thư vùng đầu cổ. Những bệnh nhân này thường được điều trị kết hợp với hóa trị, liệu pháp miễn dịch hoặc sau phẫu thuật (trong phác đồ bổ trợ).

Hoạt động bàn giao "siêu máy" xạ trị proton bắt đầu khởi động sau 8 tháng, kể từ ngày Bệnh viện Tâm Anh ký hợp đồng với Mevion. Ngay sau khi ký hợp đồng mua bán, Tâm Anh đã đưa nhiều đoàn chuyên gia, bác sĩ thăm và làm việc tại nhà máy của hãng Mevion. Hai bên cam kết song song chuyển giao công nghệ sử dụng và lắp đặt; đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ bác sĩ, kỹ sư vật lý y khoa tự chủ điều khiển vận hành. Đồng thời, các bác sĩ, chuyên gia của Tâm Anh cũng tới Bệnh viện Đại học Stanford, Mỹ để học hỏi, trao đổi kinh nghiệm thực tế triển khai ứng dụng xạ trị proton trong điều trị nhiều loại bệnh ung thư.

"Những cấu phần đầu tiên về Việt Nam đánh dấu cột mốc quan trọng khi dự án chuyển từ bản vẽ, thiết kế và chuẩn bị hạ tầng sang giai đoạn hiện hữu bằng thiết bị thật". BS.CKII Nguyễn Thế Hiển, Trưởng khoa Xạ trị, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết.

Stanford và Tâm Anh thống nhất thiết lập hợp tác và trao đổi chuyên môn, kinh nghiệm và tư vấn các tình huống lâm sàng, những bài học thực tế trong quá trình lắp đặt, triển khai xạ trị proton. Dự kiến, từ cuối tháng 11, đoàn bác sĩ, kỹ sư Bệnh viện Tâm Anh sẽ đến học tập tại Stanford; sau đó sẽ có thêm nhiều đợt đào tạo kế tiếp để các chuyên gia nắm vững kỹ thuật, vận hành xạ trị proton an toàn và đạt hiệu quả cao nhất tại Việt Nam.

Bác sĩ Xuân Dũng cho biết đơn vị kỳ vọng người bệnh được tiếp cận với các phương pháp điều trị ung thư theo tiêu chuẩn quốc tế ngay tại Việt Nam với chi phí thấp hơn nhiều lần.

Theo bác sĩ Xuân Dũng, ung thư là vấn đề sức khỏe cấp thiết được nhiều quốc gia đưa lên hàng đầu. Khoảng 60% người bệnh ung thư cần được xạ trị. Hiện nay, người bệnh Việt Nam muốn được sử dụng phương pháp điều trị hiện đại như xạ trị proton sẽ phải ra nước ngoài với thời gian chờ đợi nhiều tháng và chi phí rất cao, lên tới hàng chục tỷ đồng. Công nghệ xạ trị proton Mevion (Mỹ) khi được ứng dụng tại Bệnh viện Đa khoa và Ung bướu Tâm Anh trong thời gian tới có hiệu quả cao tương đương thế giới và chi phí thấp hơn hàng chục lần, được hưởng đầy đủ bảo hiểm y tế theo quy định.

Nội dung: Hoài Ân - Ảnh: Tâm Anh, Stanford