Man Utd sẽ chơi thế nào với Pochettino?

Pochettino trở lại Ngoại hạng Anh trong bối cảnh Man Utd cần thay đổi. Sau khi Michael Carrick bị sa thải, nhà cầm quân 54 tuổi tiếp quản đội bóng đang chật vật tìm lại sự ổn định, với những câu hỏi về khả năng phòng ngự lẫn cường độ thi đấu.

Kinh nghiệm dẫn dắt Southampton, Tottenham và Chelsea cho Pochettino sự am hiểu giải đấu. Những nhiệm kỳ tại PSG và tuyển Mỹ cũng cho thấy ông sẵn sàng điều chỉnh triết lý theo lực lượng. Từ các đội bóng cũ, Sky Sports phác họa một số khả năng cho Man Utd dưới thời tân HLV.

Bản thiết kế từ Southampton

Khi nhậm chức tại Southampton tháng 1/2013, Pochettino nhanh chóng chọn sơ đồ 4-2-3-1 làm nền tảng. Hệ thống này không quá khác so với thời người tiền nhiệm Nigel Adkins, nhưng cách vận hành thay đổi đáng kể: đội bóng tích cực gây sức ép ngay bên phần sân đối phương

Trong khoảng một mùa rưỡi dẫn dắt Southampton, Pochettino không thực hiện cuộc cách mạng nhân sự nào. Dejan Lovren và Victor Wanyama là hai bản hợp đồng đáng chú ý trở thành trụ cột, còn phần lớn đội hình được xây dựng từ những cầu thủ sẵn có.

Sau khi thích nghi với yêu cầu của HLV mới, Adam Lallana, Morgan Schneiderlin, Jay Rodriguez, Luke Shaw và Nathaniel Clyne đều tiến bộ. Lallana kể rằng trước khi Pochettino đến, anh thường chơi bên trái hoặc ở vị trí số 10 và có phần được tự do hơn khi đội nhà không có bóng. Nhưng ngay từ ngày đầu, anh nhận ra HLV người Argentina không chấp nhận những cầu thủ được miễn nhiệm vụ phòng ngự.

Cách tiếp cận ấy đặt ra một yêu cầu rõ ràng cho dàn cầu thủ Man Utd hiện tại: mọi vị trí phải tham gia vào hệ thống gây sức ép, từ tiền đạo cho tới hậu vệ.

Hình mẫu ở Tottenham

Tottenham, trong hơn 5 năm làm việc, từ hè 2014 đến tháng 11/2019, là nơi Pochettino thể hiện rõ nhất ý tưởng bóng đá của ông. Giống Southampton, đội bóng thành London nổi bật nhờ sự quyết liệt khi mất bóng. Khi giành lại quyền kiểm soát, Tottenham của Pochettino luôn tìm cách đưa bóng lên phía trước nhanh nhất có thể bằng những đường chuyền trực diện.

Lối chơi ấy chịu ảnh hưởng từ Marcelo Bielsa, người thầy mà Pochettino xem là một trong những HLV tác động lớn nhất tới sự nghiệp cầm quân của ông, bên cạnh Sir Alex Ferguson.

Tương tự ở Southampton, hệ thống 4-2-3-1 tiếp tục là lựa chọn chủ đạo của Pochettino tại Tottenham. Harry Kane đá cao nhất, còn Dele Alli hoạt động phía sau. Sự kết hợp giữa tiền đạo cắm và cầu thủ số 10 mang lại hiệu quả lớn, khi Alli thường xuyên băng lên tận dụng khoảng trống quanh Kane.

Hai hậu vệ biên được khuyến khích dâng cao để mở rộng không gian tấn công. Khi Tottenham có bóng, một tiền vệ trung tâm, thường là Eric Dier, lùi xuống để cùng hai trung vệ tạo thành hàng thủ ba người. Nhờ đó, Alli, Christian Eriksen và Son Heung-min có thể hoạt động gần Kane hơn.

Với nòng cốt là nhiều cầu thủ trẻ, Pochettino đưa Tottenham ba mùa liên tiếp vào top 3 Ngoại hạng Anh và tới chung kết Champions League 2019. Nhưng khi tập thể ấy lớn tuổi hơn, trong khi những sự thay thế phù hợp không đến, Tottenham gặp khó trong việc duy trì cường độ. Pochettino rời đội cuối năm 2019, khép lại chu kỳ hơn 5 năm.

Thích nghi với ngôi sao ở PSG và Chelsea

Không phải lúc nào Pochettino cũng có thể yêu cầu các học trò chơi như Tottenham. Tại PSG, HLV người Argentina phải tìm cách dung hòa ý tưởng của ông với bộ ba Lionel Messi, Kylian Mbappe và Neymar.

Ba siêu sao tấn công không có xu hướng thường xuyên gây sức ép với cường độ cao. Vì thế, Pochettino rời xa phần nào phong cách từng định hình tên tuổi ở Anh. Sơ đồ ông sử dụng nhiều nhất tại PSG là 4-3-3, với hai hậu vệ biên Achraf Hakimi và Nuno Mendes hỗ trợ tấn công.

Trải nghiệm một năm rưỡi tại Paris, từ tháng 1/2021 đến hết mùa 2021-2022, cho thấy Pochettino không cứng nhắc với một hệ thống. Tuy nhiên, đó cũng là ví dụ về việc đặc điểm nhân sự có thể giới hạn mức độ quyết liệt trong cách vận hành mà ông mong muốn.

Sang Chelsea giai đoạn 2003-2024, Pochettino thử sơ đồ 3-4-2-1 trong một số trận đầu mùa, trước khi trở lại với 4-2-3-1. Cole Palmer là một trong những cầu thủ hưởng lợi, ghi 22 bàn và kiến tạo 11 lần tại Ngoại hạng Anh.

Dù vậy, Pochettino không dễ truyền đạt đầy đủ ý tưởng. Ông từng đặt câu hỏi về tinh thần và mức độ nỗ lực của các học trò, đồng thời kêu gọi họ đòi hỏi nhiều hơn ở bản thân lẫn đồng đội.

Khác biệt với Tottenham thể hiện qua thống kê di chuyển. Trong khi đội bóng cũ của Pochettino thường nằm trong nhóm chạy nhiều nhất Ngoại hạng Anh, Chelsea kết thúc mùa 2023-2024 với tổng quãng đường di chuyển thấp thứ ba giải. HLV người Argentina cũng rời đi ngay sau khi Chelsea cán đích thứ sáu ở Ngoại hạng Anh.

Bài học về sự linh hoạt từ tuyển Mỹ

Công việc gần nhất của Pochettino trước khi đến Man Utd là dẫn dắt tuyển Mỹ vào vòng 1/8 World Cup 2026. Tại đây, ông tiếp tục linh hoạt giữa hàng thủ ba và bốn người, đồng thời cho các cầu thủ tấn công hoán đổi vị trí.

Sơ đồ 4-3-3 được sử dụng nhiều nhất. Tuyển Mỹ thắng Paraguay, Australia và Bosnia & Herzegovina trước khi bị Bỉ loại. Pochettino cũng được ghi nhận vì xây dựng tập thể phối hợp gây sức ép đồng bộ: đội bóng đạt trung bình 8 lần đoạt lại bóng ở khu vực cao mỗi trận, thuộc nhóm dẫn đầu giải.

Man Utd có thể thay đổi ra sao?

Theo Sky Sports, Man Utd có thể tiếp tục sử dụng 4-2-3-1, ít nhất trong giai đoạn đầu. Đây cũng là sơ đồ Carrick ưa dùng, nhưng cách lựa chọn nhân sự và nhiệm vụ của từng vị trí có thể khác.

Nếu muốn đẩy cao hàng thủ, Pochettino có thể cần tốc độ của Leny Yoro để bọc lót khoảng trống phía sau. Ở cánh trái, sức trẻ và khả năng vận động của Patrick Dorgu có thể là lựa chọn được ưu tiên hơn kinh nghiệm của Luke Shaw. Tại trung tuyến, thể chất của Carlos Baleba có thể hữu ích trong việc tranh chấp và bao quát.

Bruno Fernandes nhiều khả năng vẫn giữ vai trò quan trọng ở vị trí số 10. Nhưng câu hỏi là liệu tiền vệ 32 tuổi có thể thường xuyên băng lên phía sau tiền đạo, như cách Alli từng làm trong những năm sung sức nhất ở Tottenham.

Pochettino vốn có tiếng phát triển cầu thủ trẻ, từ Kane, Alli cho tới Palmer. Tại Man Utd, những gương mặt như Shea Lacey có thể mang lại thêm năng lượng, dù việc sử dụng cầu thủ trẻ còn phụ thuộc vào phong độ và mức độ thích nghi.

Thách thức của Pochettino nằm ở chỗ Man Utd hiện có một trong những đội hình xuất phát nhiều tuổi nhất Ngoại hạng Anh. Ông từng xây dựng thành công Tottenham từ sức trẻ, nhưng đội bóng ấy cũng khó duy trì cường độ khi các trụ cột lớn tuổi hơn

Những con số di chuyển càng cho thấy quy mô công việc. Theo dữ liệu Opta, Man Utd đã chạy tổng cộng 1.194 km tại Ngoại hạng Anh mùa này, đứng thứ 19 giải. Họ xếp thứ 14 về số lần nước rút và thứ 16 về quãng đường nước rút.

Quãng đường chạy không phản ánh toàn bộ chất lượng pressing. Dù vậy, để tạo ra sức ép đồng bộ như tại Tottenham hay tuyển Mỹ, Pochettino sẽ cần cải thiện khả năng vận động và phối hợp của cả tập thể

Khi có bóng, Man Utd cũng có thể được khuyến khích tấn công trực diện và phản công nhanh hơn. Nhưng giống những gì từng làm ở PSG hay tuyển Mỹ, HLV Argentina có thể phải tìm điểm cân bằng giữa triết lý và lực lượng thực tế.

"Nếu không thay đổi, bạn sẽ chết", Pochettino nói gần đây. Khả năng thích nghi ấy có thể quan trọng tại Old Trafford, nơi ông tiếp quản một đội hình rất khác so với Tottenham trong những năm thành công nhất.

Nhật Tảo (theo Sky Sports)