From: David Doan
To: webmaster@vnexpress.net
Sent: Monday, January 28, 2002 8:44 AM
Subject: Khong nen bat buoc du hoc sinh ve nuoc
Cô Trần Mai Anh đã đưa ra một vài lý do tại sao không nên bắt buộc du học sinh về nước, trong đó có lý do tế nhị như là cơ hội lập gia đình không cao đối với nữ sinh về nước. Mặt khác, hiệu quả của sự đóng góp từ xa của các du học sinh sẽ cao hơn nếu họ ở trong nước. Tôi thấy điều đó rất đúng, ví dụ, chỉ cần 50% tiền lương của hàng nghìn, thậm chí hàng trăm nghìn du học sinh làm việc ở hải ngoại, thì ngân sách nhà nước đã có một khoản thu đáng kể. Chẳng hạn Mỹ, họ bắt buộc đóng vào ngân quỹ quốc gia như là một dạng thuế, tạm gọi là thuế du học. Nếu làm như vậy, không bao lâu ngân sách nhà nước chúng ta sẽ thặng dư và không cần phải đi xin xỏ tiền mấy nước giàu có hơn mình để xây dựng trường học, bệnh viện, cầu đường, khách sạn, vũ trường, massage như hiện nay. Tôi nghĩ đó là cách đóng góp cụ thể và hiện hữu nhất. Nếu có gì không đúng xin mọi người thứ lỗi cho.
From: "Nguyen Thanh Luu"
To: <webmaster@vnexpress.net>
Sent: Saturday, January 26, 2002 7:17 PM
Subject: Ve viec quan li LHS o nuoc ngoai
Kính gửi báo VnExpress,
Trước hết nhân dịp năm mới xin chúc quý báo và toàn thể cán bộ phóng viên một năm mới an khang thịnh vượng.
Thưa quý báo, hôm qua tôi có đọc bài góp ý của bạn Trần Mai Anh về việc có nên bắt buộc lưu học sinh phải về nước hay không. Tôi rất đồng ý với ý kiến của bạn Mai Anh. Tôi cũng là một lưu học sinh Việt Nam ở nước ngoài nên rất bức xúc về vấn đề này. Vì vậy tôi xin có một vài ý kiến liên quan đến cung cách quản lý lưu học sinh của Bộ GD&ĐT hiện nay.
Trước hết tôi muốn nhấn mạnh là hiện nay cơ chế quản lý lưu học sinh cứng nhắc của bộ GD&ĐT đã vô tình đưa đến tình trạng "Việt Nam hại Việt Nam". Tôi có anh bạn học rất giỏi, sau khi tốt nghiệp master bằng học bổng lấy từ nguồn viện trợ phát triển của một chính phủ nước ngoài cho Việt Nam, anh ấy đã được trường ĐH nơi anh ấy học ưu tiên cấp học bổng làm tiếp PhD. Tuy vậy, do Bộ GD&ĐT có cơ chế buộc anh ấy phải về nước hai năm công tác nên suất học bổng đã rơi vào tay một sinh viên nước khác. Nên nhớ rằng để được một học bổng như vậy là rất khó khăn, đòi hỏi sự nỗ lực vượt bậc của tự thân sinh viên. Hiện nay ngân sách Nhà nước phải bỏ ra hàng trăm nghìn đôla để gửi một lưu học sinh đi nước ngoài làm PhD, trong khi lại làm mất suất học bổng của anh bạn tôi vào tay người khác. Như vậy rõ ràng là chính cơ chế của Bộ GD&ĐT đã làm tổn hại cho Việt Nam. Vừa mới đây, Bộ GD&ĐT đã thoáng hơn bằng cách cho phép sinh viên tự xin được học bổng có thể ở lại học tiếp nhưng với điều kiện là họ phải đang công tác ở viện nghiên cứu hoặc trường đại học. Tôi xin hỏi lãnh đạo Bộ GD&ĐT: Thế có nghĩa là các tổng công ty không cần PhD à? Nếu đúng là như thế thì chả lẽ các quan chức của Bộ GD&ĐT đi nước ngoài nhiều mà không nhận thấy nhu cầu chất xám của các công ty lớn trên thế giới chăng?
Bộ GD&ĐT có thể viện cớ là chống "chảy máu chất xám", nhưng liệu chống bằng biện pháp như vậy có hiệu quả không? Tôi nghĩ rằng Nhà nước ta nên xem xét lại vấn đề này. Việc chống chảy máu chất xám phải bằng biện pháp cải tiến điều kiện làm việc, phương pháp quản lý khoa học... chứ không phải bằng "ngăn sông cấm chợ". Học xong ở nước ngoài, sau đó về nước làm việc trong một điều kiện hết sức khó khăn, cơ chế quản lý khoa học lạc hậu và nhiều tham nhũng như hiện nay, thì đến một chuyên gia tầm cỡ quốc tế cũng bó tay. Tôi cho rằng, nếu Bộ GD&ĐT giúp Nhà nước sử dụng hiệu quả đội ngũ chất xám hiện có ở trong nước, sao cho người tài được trọng dụng còn kẻ bất tài, nịnh hót thì bị thải loại, thì cũng đã đủ đưa Việt Nam phát triển cao rồi. Hơn nữa, việc sinh viên Việt Nam ở lại nước ngoài làm việc cũng mang lại nhiều ích lợi cho đất nước, ví dụ làm cầu nối cho Việt Nam ra quốc tế về mặt khoa học, đóng góp kiến thức, tài chính cho đất nước, nâng cao vị thế của tri thức Việt Nam trên thế giới...
Xin có mấy lời như vậy. Rất mong lãnh đạo Bộ GD&ĐT xem xét và dũng cảm thực thi các biện pháp cải cách mạnh mẽ hơn nữa để sớm đưa Việt Nam phát triển nhanh chóng hơn trong thế kỷ này.
Kính thư.