Lương lãnh đạo SCIC bị cho là còn quá thấp

Giới chuyên gia cho rằng mức lương tháng gần 80 triệu đồng mà lãnh đạo siêu tổng công ty - SCIC được hưởng là quá thấp cho vị trí đứng đầu. Chỉ có điều, người hưởng lương đã đủ tài và đáp ứng được đòi hỏi của công việc chưa.
> Lãnh đạo SCIC không nhận 2 lương / Làm rõ khoản lỗ 31 triệu USD tại Jetstar Pacific

Tiến sĩ Nguyễn Quang A cho rằng mức lương 80 triệu đồng bình quân một tháng mà lãnh đạo Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) chẳng hề cao so với mức mà các CEO một số doanh nghiệp đang hưởng. "So với cách đây khoảng 20 năm, lương của tôi còn cao hơn gần gấp rưỡi", ông Quang A nói.

Lương bình quân của lãnh đạo SCIC gần 80 triệu đồng một tháng. Ảnh: Hoàng Hà.

Theo ông, lương cũng cần phải theo thị trường. SCIC được mệnh danh là siêu tổng công ty, có mô hình hoạt động giống như Tập đoàn Temasek của Singapore, thì thu nhập của cán bộ làm việc tại đây cũng phải được trả với mức xứng tầm. Ở Việt Nam hiện nay, với mức lương 10-15 triệu đồng một tháng may ra kiếm được các ứng viên cho các nhà nhà quản trị, thậm chí chuyên viên cấp trung hay các chức trưởng phó phòng. Lương 78 triệu một tháng chỉ đáp ứng được cấp phó tổng giám đốc. "Còn với vị trí tổng giám đốc một công ty lớn có thể lên đến 100 triệu đồng, 150 triệu đồng hoặc hơn, cái này còn phụ thuộc vào năng lực tài chính, trình độ của người được hưởng. Thị trường không có một barem chung", ông Quang A nói.

Tiến sĩ Nguyễn Quang A cho rằng với một siêu tổng công ty, muốn thu hút được nhân tài, có năng lực thực sự và tạo thành "quả đấm thép" của nền kinh tế thì không có cách nào khác là phải có bảng giá lương hợp lý, thậm chí là cao hơn so với các ngành nghề khác.

Với các tập đoàn kinh tế nhà nước cũng vậy, nếu muốn chúng thực sự trở thành các "quả đấm thép" của nền kinh tế Việt Nam. "Chúng ta không thể nuôi dưỡng nhân tài và thu hút được chất xám nếu chỉ trả cho chức chủ tịch, tổng giám đốc doanh nghiệp Nhà nước với mức 17-40 triệu đồng", ông Quang A nhấn mạnh.

Theo ông, điều khiến dư luận phản ánh mạnh trước kết quả kiểm toán liên quan đến chuyện lương bổng ở SCIC liên quan đến vấn đề tâm lý nhiều hơn. Tức là trong bối cảnh thu nhập của đại bộ phận dân chúng còn quá thấp, nhiều người vẫn chưa đủ cơm ăn, áo mặc nên chuyện lương bổng được "khui ra" lại trở thành vấn đề phản cảm, gây bức xúc trong dư luận.

Để giải quyết vấn đề này, ông Quang A cho rằng cần phải công khai minh bạch cách tức lương cũng như thu nhập thực tế mà các lãnh đạo Nhà nước đang được hưởng. Các doanh nghiệp khối tư nhân đã làm rất tốt vấn đề này, còn khối Nhà nước vẫn còn nhiều khoản chưa rõ ràng và nằm ngoài tầm kiểm soát của cơ quan thuế.

Đồng tình với quan điểm này, chuyên gia tài chính - Bùi Kiến Thành cho rằng SCIC đang quản lý số vốn khoảng 7-8 tỷ USD mà lương lãnh đạo cấp cao được hưởng bình quân chưa đầy 80 triệu đồng (hơn 3.000 USD) là vô lý. Mức thu nhập này không bằng lương của đại diện một quỹ phi chính phủ bé xíu tại Hà Nội hay giám đốc chi nhánh một ngân hàng nước ngoài với vốn điều lệ chỉ khoảng 20-30 triệu USD. "Theo tôi được biết thu nhập của những người giữ vị trí này lên đến vài chục nghìn USD", ông Thành nói.

Theo ông, ở VN, thu nhập của người dân còn thấp nên nói tới con số 70-80 triệu là khủng khiếp, là quá lớn. Tuy nhiên, cần nhìn nhận thực tế, số tiền này chưa đủ trả lương cho vị trí cấp phó phòng của một doanh nghiệp nước ngoài.

Điều ông Thành băn khoăn là hiệu quả công việc mà người được hưởng lương cao đảm nhận. Thu nhập được tính trên hiệu quả công việc và thể hiện năng lực của cá nhân người đó. Nếu hưởng lương cao mà điều hành công việc kém, doanh nghiệp làm ăn sa sút thì cần phải xem xét lại. Ông Thành đề xuất nên áp dụng cách tính lương dựa theo các yếu tố, gồm lương cứng cho vị trí lãnh đạo chủ chốt doanh nghiệp vào khoảng 20.000-30.000 USD một tháng; khoản thu nhập thứ 2 gọi là lương mềm được tính theo hệ số dựa trên kết quả sản xuất kinh doanh.

Một chuyên gia kinh tế đề nghị giấu tên cho rằng cái gốc của vấn đề liên quan đến chuyện lương bổng tại SCIC nằm ở chỗ mô hình mà siêu tổng công ty này hoạt động. SCIC hoạt động theo mô hình của các tập đoàn lớn trên thế giới như Khazanah (Malaysia), Temasek (Singapore) hay CIC của Trung Quốc, DIG của Dubai - mô hình tư bản nhà nước. "Ở đây, tôi muốn nhấn mạnh, lương cao không phải là vấn đề chính, nếu thành tích của họ tốt. Lương thưởng là một yếu tố thu hút nhân tài rất tốt để họ phát huy tài năng. Hãy đừng quên, thu nhập cao, thuế đóng nhiều", vị chuyên gia này nói.

Giới chuyên gia cho rằng vấn đề đang gây bức xúc cho dư luận không hẳn là mức lương cao hay thấp mà lãnh đạo SCIC đang được hưởng. Vấn đề nằm ở chỗ, các khoản thu nhập đã minh bạch hay chưa, người được hưởng lương có đáp ứng được các điều kiện về trình độ, hiệu quả công việc. Do vậy, muốn giải quyết triệt để các tranh cãi cần có một cơ chế tài chính minh bạch.

Hồng Anh - Nhật Minh