 |
|
Ảnh của Saddam Hussein đang được bán trên đường phố Jordan. |
Luật sư của cựu tổng thống Khalil al-Dulaimi cho biết ông cần 3 tháng nữa để chuẩn bị cho công việc bảo vệ thân chủ, và để các luật sư phương tây và Ảrập khác tham gia đội biện hộ. Ông đã gặp Saddam Hussein hôm qua tại một địa điểm không được công bố, và cho biết tinh thần của cựu tổng thống "rất cao".
"Chúng tôi sẽ tiếp tục phản đối tính hợp pháp của tòa án này, và vẫn đang làm như vậy hàng ngày. Chúng tôi tuyên bố nó là không hợp hiến và không đủ khả năng xét xử một tổng thống hợp hiến của Iraq", vị luật sư nói.
Tuyên bố của luật sư Khalil al-Dulaimi cho thấy có lẽ chiến lược biện hộ của ông không tập trung vào các chi tiết của cuộc thảm sát, mà nhằm vào những vấn đề lớn hơn như tính pháp lý và năng lực của phiên tòa do quân đội chiếm đóng Mỹ dựng nên năm 2003. Iraq chính thức trở thành quốc gia có chủ quyền vào tháng 6/2004.
Cựu tổng thống Iraq bị cáo buộc ra lệnh thực hiện vụ thảm sát gần 150 người Shiite ở làng Dujail, phía bắc Baghdad năm 1982, sau một vụ mưu sát không thành nhằm vào Saddam Hussein.
Dự kiến lời cáo buộc sẽ được đọc trong phiên tòa khai mạc hôm nay. Nếu bị kết tội, cựu tổng thống Iraq có thể lãnh án tử hình, bằng cách treo cổ.
Các công tố viên của tòa án đặc biệt đang chuẩn bị các vụ án khác nhằm vào cựu tổng thống và các phụ tá, trong đó có vụ liên quan đến Chiến dịch Anfal giết chết 180.000 người, việc trấn áp người Kurd và Shiite năm 1991 và vụ tấn công bằng vũ khí hóa học năm 1988.
Hiện chưa rõ bản án nếu được tuyên sau phiên tòa hôm nay có thực hiện ngay mà không chờ đến cáo buộc từ những vụ việc khác hay không. Cựu tổng thống có quyền kháng cáo bản án liên quan đến vụ làng Dujail. Tuy nhiên nếu lời khiếu nại không được chấp thuận thì án sẽ được thi hành trong vòng 30 ngày.
Thủ tướng Iraq Ibrahim al-Jaafari, một người Shiite khi còn đang lưu vong đã kịch liệt phản đối Saddam Hussein, tỏ ra rất mong muốn bản án dành cho cựu tổng thống thi hành, dù là án gì đi nữa.
"Chúng tôi không cố sức lên mặt trăng", al-Jaafari nói. "Đối với (Saddam), vụ Dujail và Anfal là quá đủ. Tòa án này là công bằng và công khai, ông ta có luật sư và mức án đưa ra sẽ tương xứng với tội ác".
Nhiều người Iraq, đặc biệt là người đa số Shiite và thiểu số Kurdish - hai cộng đồng được cho là bị đàn áp nhiều nhất trong 23 năm cầm quyền của Saddam Hussein, mong mỏi cơ hội được nhìn thấy cựu tổng thống nước này ra trước công luận để trả lời về những hành động của mình.
Tuy nhiên một số người Shiite tỏ ra thông cảm với Saddam.
"Làm thế nào mà Saddam có đựoc một phiên tòa công bằng trong khi Iraq vẫn chưa có chính phủ? Ai có thể xét xử ông ta", Ismail Makki, một người Hồi giáo Shiite nghèo ở Basra nói.
"Giờ chúng tôi không có điện, không được an toàn", ông nói tiếp với giọng phẫn nộ. "Nếu ông ta còn nắm quyền, cuộc sống của chúng tôi đã khá hơn".
Một người Shiite khác, dược sĩ Taher al-Sahab ở thành phố Karbala, lên tiếng bênh vực Saddam Hussein.
"Ông ấy không có tội. Ông ấy sẽ không có được một phiên tòa công bằng ở Iraq", al-Sahab nói.
Được hỏi về vụ thảm sát hàng nghìn người Shiite mà Saddam Hussein bị cáo buộc đã ra lệnh thi hành, al-Sâhb nói: "Giờ đây nhiều người Shiite chết vì bom hơn thế nữa".
Một số người khác thì vui sướng bởi họ thấy phiên tòa là cơ hội để trả thù. Mohammed Najm có người anh mất tích sau khi bị quân đội của Saddam đưa đi cách đây hơn 10 năm, nói rằng anh muốn thấy cựu tổng thống chết.
"Saddam không cần ra tòa. Lão ta cần cái máy chém", Najm ở thành phố Sadr nói.
Hiện có nhiều mối quan ngại từ các tổ chức nhân quyền, rằng phiên tòa sẽ bị ảnh hưởng của những chính trị gia như al-Jaafari và Mỹ, và rằng phiên tòa xử Saddam Hussein sẽ tạo điều kiện cho những lời buộc tội và "công lý của kẻ mạnh".
T. Huyền (theo AP)