Loạt tàu chở dầu diesel Nga chưa thể cập cảng Mỹ

Các tàu chở dầu diesel xuất phát từ Nga dự kiến cập cảng Mỹ đã đổi hướng, dường như vì các công ty e ngại hậu quả pháp lý khi tiếp nhận nhiên liệu Nga.

Một quan chức Nhà Trắng ngày 13/11 cho biết chính quyền Tổng thống Donald Trump đã gia hạn thêm 90 ngày đối với lệnh miễn trừ luật hàng hải, cho phép các tàu treo cờ nước ngoài vận chuyển dầu và các mặt hàng khác có thể di chuyển tự do hơn giữa các cảng của Mỹ.

Quyết định này giúp miễn trừ quy định của đạo luật Jones, vốn yêu cầu hàng hóa lưu thông giữa các cảng của Mỹ phải do các tàu được đóng tại Mỹ, thuộc sở hữu của công ty Mỹ và có thủy thủ đoàn là người Mỹ. Việc áp dụng lệnh miễn trừ nhằm mục đích hạ giá xăng, dầu diesel và phân bón vốn bị đẩy lên cao do cuộc chiến với Iran, thông qua việc gia tăng tính linh hoạt trong vận tải biển và giảm thiểu các nút thắt cổ chai về logistics.

Thông tin được đưa ra trong bối cảnh tàu Agioi Fanendes, chở 300.000 thùng dầu diesel từ Nga, đã giảm tốc khi đến gần đến bờ Đông nước Mỹ hôm 9/11 và bắt đầu di chuyển theo lộ trình zic-zac thay vì cập cảng New York như đăng ký ban đầu.

Đây là trường hợp mới nhất trong số nhiều tàu chở dầu từ Nga thay đổi lộ trình hoặc kế hoạch dỡ hàng khi đang trên đường đến Mỹ. Theo dịch vụ theo dõi tàu biển Kpler, điểm đến mới của con tàu này là Nam Mỹ.

Eastern Mediterranean Maritime, công ty quản lý tàu, cho hay "cảng dỡ hàng chưa được xác nhận".

Tuần trước, ba tàu chở dầu diesel Nga khác cũng đã đổi hướng khi đến gần Mỹ. Theo Kpler, hai tàu đang trên đường đến Brazil, trong khi tàu thứ ba chuyển hướng từ Đại Tây Dương sang Địa Trung Hải và hiện đã cập cảng Ai Cập. Tất cả các tàu này đều từng đăng ký điểm đến là "Bờ Đại Tây Dương", tức là Mỹ, khi rời cảng Primorsk của Nga vào tháng trước.

Dữ liệu từ chính phủ Mỹ cho thấy đến nay không có lô dầu diesel nào từ Nga được nhập khẩu vào Mỹ kể từ tháng 4/2022.

Theo các giám đốc điều hành và chuyên gia vận động hành lang trong ngành, sau thắng lợi của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ gần đây, các công ty Mỹ lo ngại rằng việc tham gia vào bất kỳ giao dịch nào với dầu diesel Nga cũng có thể khiến họ trở thành mục tiêu bị quốc hội khóa mới điều tra.

Một mối lo ngại khác là việc tiếp nhận số dầu này có thể khiến các công ty Mỹ vi phạm lệnh trừng phạt quốc tế. Hiện tại, việc nhập khẩu nhiên liệu từ Nga vẫn bị cấm bởi Anh, Liên minh châu Âu và Thụy Sĩ.

George Voloshin, trưởng bộ phận dữ liệu và thông tin chuyên sâu tại ACAMS, một tổ chức gồm các chuyên gia phòng chống tội phạm tài chính, cho rằng các công ty lo ngại có thể đối mặt với kiện tụng hoặc rắc rối trong tương lai nếu tiếp nhận dầu diesel Nga, dù chính quyền Tổng thống Trump đã cấp phép cho việc này.

Michelle Wiese Bockmann, chuyên gia phân tích cấp cao tại công ty tình báo hàng hải Windward, cho rằng những công ty này sẽ đối mặt nhiều thách thức về chính trị, tuân thủ quy định và thực thi pháp luật.

Mikie Sherrill, thống đốc bang New Jersey, ngày 4/11 gửi thư cảnh báo các cảng và doanh nghiệp rằng việc mua hoặc tiếp nhận dầu diesel từ Nga sẽ dẫn đến án phạt dân sự lẫn hình sự nghiêm khắc.

Ông Trump hôm 9/10 thông báo thỏa thuận với Tổng thống Nga Vladimir Putin, theo đó hơn 300.000 tấn dầu diesel của Nga sẽ được cung cấp ngay lập tức cho thị trường Mỹ và toàn cầu, các lô hàng lớn hơn sẽ tiếp tục sau đó.

Ông Trump coi dầu diesel từ Nga là giải pháp giúp hạ giá nhiên liệu và chi phí sinh hoạt ở Mỹ. Tuy nhiên, hành động này vấp phải sự phản đối của cả nghị sĩ cấp cao từ cả đảng Dân chủ và Cộng hòa tại Quốc hội.

Một tháng sau bài đăng của ông Trump, Nga đã bắt đầu bán dầu diesel trở lại cho các khu vực như Trung Đông, Bắc Phi và Nam Mỹ, nhưng kế hoạch cung cấp loại nhiên liệu này cho Mỹ dường như đang bị đình trệ.

Hoàng Lan (Theo AP, Reuters, WSJ)