Cống ngăn triều Cây Khô là cống ngăn triều lớn, khẩu độ 80 m, quy mô 3 trụ pin, 2 cửa van cống (cao 8,5 m, rộng hơn 40 m), một âu thuyền và một khu nhà quản lý. Hạng mục được triển khai trên sông Cần Giuộc, kết nối giữa huyện Bình Chánh và huyện Nhà Bè.
Cửa van là hạng mục rất quan trọng của cống, giúp điều tiết lượng nước từ các sông vào bên trong. Cống ngăn triều sẽ mở cửa tiêu nước khi mực nước trong kênh lớn hơn ngoài sông, đóng cửa khi nước sông lớn hơn trong kênh và không ảnh hưởng đến giao thông thủy.
Theo ông Nguyễn Tâm Tiến, Tổng giám đốc Tập đoàn Trung Nam (nhà đầu tư dự án), các cửa van được chế tạo tại công xưởng trên bờ, sau đó cần cẩu khổng lồ đưa lên sà lan và vận chuyển đến vị trí lắp đặt. Công việc được thực hiện bởi các chuyên gia nước ngoài phối hợp với đội ngũ kỹ sư, chuyên gia trong nước. Thời gian lắp một cửa van vào vị trí 70-90 ngày.
![Hai cống ngăn triều khổng lồ được lắp đặt tại cống Cây Khô sáng nay. Ảnh: TNG](https://vcdn1-vnexpress.vnecdn.net/2020/08/22/cong-cay-kho-7981-1598072434.jpg?w=680&h=0&q=100&dpr=1&fit=crop&s=1QINHd49aPOjF1c6IinnEA)
Hai cống ngăn triều khổng lồ được lắp đặt tại cống Cây Khô sáng nay. Ảnh: TNG.
Ông Tiến cho biết, 6 cống ngăn triều khổng lồ này phải hoàn thành và được đóng cùng một thời điểm mới đem lại hiệu quả vì chúng hoạt động liên hoàn. "Nếu đóng 5/6 cống cũng không hiệu quả vì nước sẽ theo cống chưa đóng trở ngược vào gây ngập úng cục bộ cho khu vực cửa van không đóng", ông Tiến nói.
Về chất lượng công trình, ông Tiến cho biết theo hợp đồng, nhà đầu tư có trách nhiệm bảo hành công trình 3 năm, nhưng Trung Nam cam kết chịu trách nhiệm trong 5 năm. "Nếu được chọn là nhà vận hành dự án, chúng tôi sẽ gắn bó mãi mãi với tuổi thọ của công trình này", ông Tiến nói và cho biết nếu thành phố kịp giao mặt bằng trong tháng 8, toàn bộ dự án sẽ hoàn thành vào cuối năm nay.
Tại buổi kiểm tra tiến độ và chứng kiến lắp đặt 2 cửa van khổng lồ, Phó chủ tịch UBND thành phố Võ Văn Hoan nói rằng dự án này trải qua nhiều khó khăn về nguồn vốn, mặt bằng, tổ chức thi công nên từng trễ hẹn. Tuy nhiên, đến nay với nỗ lực của nhà đầu tư và sở ngành, quận huyện mọi khó khăn cơ bản được giải quyết.
Ông Hoan cho biết, công trình sắp hoàn thành việc xây dựng nhưng UBND thành phố vẫn còn 5 đầu việc lớn nữa cần hoàn thành sớm để dự án vận hành trôi chảy, phát huy hiệu quả.
Cụ thể, thành phố phải phê duyệt phương án tổ chức, vận hành hệ thống cống; kiểm tra, kiểm toán để đánh giá quá trình đầu tư dự án làm cơ sở kết toán; chuẩn bị đề án tổ chức đấu thầu chọn đơn vị tư vấn, quản lý dự án; xây dựng danh mục các khu đất để thanh toán cho nhà đầu tư và chuẩn bị các kịch bản cụ thể ứng phó việc ngập cục bộ ở ven sông khu vực phía Nam khi dự án hoạt động.
![Mỗi cửa van nặng 230 tấn nên cần phải dùng cầu khổng lồ để lắp đặt. Ảnh: TNG](https://vcdn1-vnexpress.vnecdn.net/2020/08/22/cong-cay-kho-2-8925-1598072435.jpg?w=680&h=0&q=100&dpr=1&fit=crop&s=JhH5eAjkfRGxtYEebHVIvw)
Mỗi cửa van nặng 230 tấn nên cần phải dùng cầu khổng lồ để lắp đặt. Ảnh: TNG.
Dự án chống ngập có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1) được khởi công giữa năm 2016 nhằm kiểm soát ngập do triều, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu cho diện tích 750 km2 với khoảng 6,5 triệu dân thuộc khu bờ hữu sông Sài Gòn và trung tâm thành phố.
Đây là dự án thủy lợi, thuộc quy hoạch 1547 được Thủ tướng phê duyệt nhằm chống ngập úng với giải pháp kiểm soát triều cường. Công trình sau khi hoàn thành giúp thành phố chủ động điều tiết, hạ thấp mực nước ở các kênh rạch, cải thiện khả năng tiêu thoát nước đô thị và tạo cảnh quan môi trường cho khu vực.
Dự án thực hiện theo hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao), tổng mức đầu tư gần 10.000 tỷ đồng với quy mô: 6 cống ngăn triều lớn (khẩu độ 40-160 m) là Bến Nghé, Tân Thuận, Phú Xuân, Mương Chuối, Cây Khô, Phú Định và 7,8 km đê kè ven sông Sài Gòn từ Vàm Thuật đến Sông Kinh với các cống nhỏ khẩu độ dưới 10 m. Địa điểm xây dựng thuộc quận 1, 4, 7, 8, huyện Nhà Bè và Bình Chánh.
Hữu Công