 |
|
Cần tập cho trẻ thói quen đi đại tiện hằng ngày. |
Trẻ sơ sinh trong 24 giờ đầu sau đẻ đã thải phân su. Chậm thải phân su có thể do trẻ bị các bệnh bất thường về đường tiêu hoá. Thông thường, mỗi ngày trẻ sơ sinh đi ngoài 4-5 lần, trẻ dưới 1 tuổi mỗi ngày 2-3 lần, trẻ trên 1 tuổi 1-2 lần. Nếu trẻ đi ngoài ít hơn số lần kể trên hoặc phân rắn và khô có nghĩa là đã bị táo bón.
Để phòng chống táo bón phải có một chế độ ăn uống hợp lý và tập cho trẻ thói quen đi đại tiện hằng ngày. Ngoài ra, tuỳ theo nguyên nhân gây táo bón sẽ có những cách chữa cụ thể.
Táo bón do chế độ ăn
- Ở trẻ bú mẹ: Chủ yếu do mẹ bị táo bón (đôi khi mẹ không bị mà con lại bị). Trong trường hợp này chỉ cần điều chỉnh chế độ ăn của mẹ như uống nhiều nước, ăn thêm rau xanh hoặc hoa quả hoặc cho trẻ uống thêm nước sôi để nguội, một ít nước quả và mật ong.
- Ở trẻ ăn sữa bò: Quá trình tiêu hoá sữa bò đã tạo ra nhiều sản phẩm amoniac và axít béo. Hai sản phẩm này liên kết với nhau thành xà phòng, sau đó kết hợp với muối canxi, magiê trong sữa bò (không tan trong phân), tạo nên những cục phân rắn. Cách giải quyết là pha loãng sữa hơn, cho trẻ uống thêm nước rau, hoa quả.
- Ở trẻ thời kỳ ăn bổ sung: Do trẻ ăn quá nhiều bột gây thiếu vitamin B1 làm ảnh hưởng đến co bóp ruột. Cần giảm tinh bột trong chế độ ăn hoặc bổ sung vitamin B1.
- Một số trẻ lười ăn: Thường gặp ở trẻ em suy dinh dưỡng do ăn không đủ số lượng, phân ít, rắn, khô như phân dơi. Cần cho trẻ ăn nhiều bữa, đảm bảo đủ các chất dinh dưỡng.
Ngoài việc điều chỉnh chế độ ăn, các bà mẹ gắng xi cho con ngồi bô, nhưng không nên ngồi bô quá lâu vì như vậy trẻ dễ bị táo bón kinh niên. Để tăng cường vận động thành bụng và nhu động ruột, hằng ngày nên xoa bụng cho trẻ trước khi ăn. Nếu cần thiết thì dùng nước muối sinh lý hoặc thuốc Microlax thụt hậu môn.
Táo bón do nguyên nhân tâm lý
Trường hợp này hay gặp ở trẻ em lớn do thói quen nhịn đi đại tiện vì sợ bẩn, sợ đau khi đi ngoài, hoặc do lười rặn làm phân ứ đọng ở trực tràng.
- Trước hết cần cho trẻ vận động thân thể, chạy nhảy, nô đùa, luyện tập tăng cường cơ thành bụng và cơ tròn hậu môn.
- Cho uống nhiều nước, ăn nhiều thức ăn nhuận tràng như rau xanh (rau khoai lang, rau mồng tơi...), các loại khoai (khoai lang, khoai sọ...) và hoa quả chín (đu đủ, cam, xoài...).
- Nếu cần uống thuốc thì chỉ nên dùng dầu paraphin 10-20 ml/ngày. Tránh dùng các loại thuốc tây mạnh để khỏi gây tổn thương niêm mạc ruột.
Táo bón do thuốc và các bệnh toàn thân
- Một số thuốc có thể làm giảm nhu động ruột gây táo bón như thuốc an thần, các thuốc có codein, viên sắt. Trong trường hợp này nên tạm ngừng dùng thuốc.
- Nếu táo bón do suy giáp trạng bẩm sinh, bệnh nhược cơ, bệnh thần kinh, tâm thần thì phải điều trị theo nguyên nhân, kết hợp với chế độ ăn uống chống táo bón.
- Nếu táo bón do sự bất thường ở đường tiêu hoá như bệnh phình to đại tràng, hẹp ruột, hẹp hậu môn thì cần phải xử lý ngoại khoa.
PGS Đào Ngọc Diễn, SK&ĐS