Làm gì khi chồng cũ không giao con theo bản án?

Khi bản án của tòa đã có hiệu lực pháp luật và tuyên rõ việc giao con cho chị trực tiếp nuôi dưỡng thì đây không chỉ là quyền của chị, mà còn là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc đối với chồng cũ phải thi hành.

Nguyên tắc này được ghi nhận tại Điều 4 Luật Thi hành án dân sự 2025: Cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan, trong phạm vi trách nhiệm của mình, chấp hành nghiêm chỉnh bản án, quyết định và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc thi hành án; và Người phải thi hành án có điều kiện thi hành án mà không tự nguyện thi hành án thì bị cưỡng chế thi hành án.

Trên cơ sở đó, chị có quyền nộp đơn yêu cầu thi hành án tại cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền theo Điều 30, 31 Luật Thi hành án dân sự để bảo vệ quyền nuôi con hợp pháp.

Đối với nghĩa vụ giao con, Điều 93 Luật Thi hành án dân sự quy định trình tự chặt chẽ. Trước khi cưỡng chế, chấp hành viên sẽ phối hợp UBND cấp xã và các bên liên quan vận động, thuyết phục người phải thi hành án tự nguyện giao con.

Nếu việc thuyết phục không đạt kết quả, cơ quan thi hành án ban hành quyết định cưỡng chế, đồng thời ấn định thời hạn 5 ngày làm việc kể từ khi người phải thi hành án nhận được thông báo hợp lệ để thực hiện nghĩa vụ. Đây là cơ hội cuối cùng để tự nguyện chấp hành, hạn chế áp dụng biện pháp cưỡng chế trực tiếp, tránh ảnh hưởng tâm lý của trẻ.

Hết thời hạn này, nếu vẫn không giao con, theo khoản 2 Điều 93, chấp hành viên có quyền đề nghị cơ quan có thẩm quyền truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Không chấp hành án theo Điều 380 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017).

Theo quy định, người có điều kiện nhưng không chấp hành bản án, quyết định đã có hiệu lực, dù đã bị áp dụng biện pháp cưỡng chế, có thể bị phạt tiền từ 5 triệu đến 50 triệu đồng hoặc phạt tù đến 5 năm, tùy tính chất, mức độ vi phạm.

Quy định này cho thấy việc thi hành bản án không chỉ là nghĩa vụ dân sự mà còn là yêu cầu bắt buộc để bảo đảm hiệu lực của hoạt động tư pháp.

Với trường hợp của chị, hướng xử lý phù hợp là sớm nộp đơn yêu cầu thi hành án, đồng thời theo dõi quá trình giải quyết để kịp thời đề nghị áp dụng biện pháp cưỡng chế theo đúng trình tự.

Nếu chồng cũ tiếp tục không chấp hành sau thời hạn được ấn định, chị có cơ sở pháp lý để đề nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý hình sự, nhằm bảo đảm quyền nuôi con được thực thi trên thực tế.

Thạc sĩ, luật sư Đặng Thị Thúy Huyền
Công ty Luật HPL

>> Quay lại