Lâm Đồng lên phương án ứng phó với loạt thiên tai

Lâm Đồng dự kiến huy động hơn 20.000 người thuộc các lực lượng, bố trí 1.227 điểm sơ tán tập trung, ứng phó bão, lũ quét, sạt lở đất, ngập lụt, hạn hán và xâm nhập mặn giai đoạn 2026-2030.

Phương án ứng phó với các cấp độ rủi ro thiên tai giai đoạn từ nay đến 2030 đã được UBND tỉnh Lâm Đồng phê duyệt, ngày 28/10.

Lâm Đồng có diện tích tự nhiên hơn 24.239 km2, địa hình trải dài từ cao nguyên đến đồng bằng ven biển; sông suối ngắn, dốc, tập trung dòng chảy nhanh. Trên địa bàn còn có 540 hồ chứa thủy lợi và 65 hồ chứa thủy điện với tổng dung tích 5.177 triệu m3.

Thiên tai tại địa phương được nhận định có xu hướng cực đoan, cục bộ và liên hoàn: Bão kéo theo biển động, mưa lớn, xả lũ hồ chứa, lũ hạ du, sạt lở; hạn hán kéo theo thiếu nước, xâm nhập mặn và cháy rừng.

Để ứng phó, tỉnh sẽ huy động 5.138 người thuộc lực lượng xung kích phòng chống thiên tai, 6.572 dân quân tự vệ, 4.982 người thuộc lực lượng quân sự địa phương, 2.687 cán bộ, chiến sĩ công an, 127 bộ đội biên phòng và 1.083 nhân lực y tế, cùng các lực lượng hỗ trợ khác.

Toàn tỉnh xác định 1.227 điểm sẽ sơ tán tập trung, dự kiến di dời 38.394 người trong tình huống bão đổ bộ và 33.053 người khi xảy ra lũ, ngập lụt. Danh sách hộ dân, nhân khẩu cần sơ tán được chính quyền cấp xã cập nhật hằng năm và trước mỗi đợt thiên tai.

Sơ tán dân trước khi thiên tai chia cắt giao thông

Ở vùng ven biển, bão và áp thấp nhiệt đới thường gây rủi ro trong khoảng tháng 9-12. Các địa bàn trọng điểm gồm Vĩnh Hảo, Liên Hương, Phan Rí Cửa, Hòa Thắng, Mũi Né, Phú Thủy, Phan Thiết, Tiến Thành, Tân Thành, Tân Hải, La Gi, Phước Hội, Sơn Mỹ và đặc khu Phú Quý.

Khi bão có khả năng ảnh hưởng trực tiếp, chính quyền phải kiểm đếm tàu thuyền, thông báo vùng nguy hiểm, tổ chức neo đậu tránh trú, chằng chống nhà cửa và sơ tán người dân tại khu vực ven biển, cửa sông, nhà tạm, nhà yếu. Người dân không được ở lại chòi canh, lồng bè khi có nguy hiểm.

Tùy cấp độ rủi ro, địa phương có thể cấm biển, cho học sinh nghỉ học, dừng hoạt động sản xuất và du lịch tại khu vực nguy hiểm.

Tại miền núi, nguy cơ lũ quét, sạt lở, sụt lún đất tập trung trong mùa mưa, chủ yếu từ tháng 6 đến tháng 10. Các điểm cần chú ý gồm taluy đường đèo Prenn, Mimosa, Bảo Lộc, quốc lộ 27C, 28B và những khu vực ven suối dốc.

Phương án yêu cầu theo dõi lượng mưa, kiểm tra hiện trường và nhận diện dấu hiệu bất thường như nước suối chuyển đục, xuất hiện tiếng động lạ, vết nứt trên đất hoặc cây nghiêng. Khi phát hiện nguy hiểm, chính quyền phải tổ chức sơ tán ngay, không chờ bản tin cảnh báo, đồng thời di dời người dân trước khi đường tiếp cận bị chia cắt.

Với lũ, ngập lụt, các khu vực trọng điểm gồm vùng trũng ven sông Krông Nô, Đồng Nai, La Ngà, sông Lũy, sông Cái Phan Thiết, cửa sông và đô thị. Chính quyền phải theo dõi mực nước, cảnh báo hạ du khi hồ chứa xả nước, sơ tán sớm người dân khỏi vùng có nguy cơ ngập sâu và chốt chặn các ngầm tràn, tuyến đường nguy hiểm.

Ưu tiên nước sinh hoạt khi hạn hán

Hạn hán, nắng nóng thường xuất hiện từ tháng 12 đến tháng 5, tập trung tại Tuy Phong, Bắc Bình và một số khu vực cuối nguồn công trình thủy lợi. Xâm nhập mặn chủ yếu xảy ra từ tháng 1 đến tháng 5 tại cửa sông Lũy, sông Cà Ty và sông Dinh.

Để ứng phó, tỉnh yêu cầu theo dõi lượng mưa, mực nước sông, hồ chứa; rà soát khu vực cuối nguồn và điều tiết nước theo thứ tự ưu tiên, trước hết phục vụ sinh hoạt, sau đó đến chăn nuôi, cơ sở y tế, trường học và sản xuất thiết yếu. Khi thiếu nước nghiêm trọng, địa phương có thể huy động xe bồn, bồn chứa và máy bơm dã chiến để cấp nước khẩn cấp.

Đối với xâm nhập mặn, các đơn vị phải đo độ mặn tại vị trí lấy nước, điều chỉnh lịch lấy nước theo thủy triều và vận hành công trình giữ ngọt phù hợp.

Một tình huống đặc biệt được tính đến là sự cố hồ chứa, đập hoặc xả lũ khẩn cấp. Chủ hồ phải thông báo thời điểm, lưu lượng xả và vùng ảnh hưởng; chính quyền tổ chức cảnh báo hạ du, chốt chặn ngầm tràn, bến đò và di chuyển người dân khỏi vùng ngập. Nếu có nguy cơ vỡ đập, việc sơ tán phải thực hiện khẩn cấp theo bản đồ ngập hạ du và kịch bản bất lợi nhất.

Theo phương án, công tác ứng phó thực hiện theo phương châm "bốn tại chỗ", ưu tiên bảo vệ tính mạng người dân. Khi thiên tai xảy ra, Chủ tịch UBND cấp xã chủ động huy động nguồn lực, bảo vệ và sơ tán người dân khỏi khu vực nguy hiểm; trường hợp vượt khả năng, địa phương báo cáo, đề nghị tỉnh hỗ trợ. Các cơ quan chức năng duy trì trực ban 24/24 giờ khi có thiên tai.

Năm 2025, thiên tai tại Lâm Đồng làm 17 người chết, 21 người bị thương, 20.121 căn nhà bị ngập hoặc hư hỏng. Ao nuôi thủy sản và lồng bè cũng chịu thiệt hại lớn, với tổng giá trị ước tính 1.840 tỷ đồng.

Việt Quốc