Ký ức về cối xay gạo của những người lính Điện Biên
Để chuẩn bị lương thực cho trận Điện Biên Phủ, lực lượng hậu cần với sự giúp đỡ của đồng bào Tây Bắc đã huy động hàng trăm cối, xay xát 7.500 tấn gạo nuôi bộ đội.
Tại buổi giao lưu kỷ niệm 60 năm chiến thắng Điện Biên Phủ được tổ chức ngày 6/5 ở TP HCM, đại tá Trần Thịnh Tần - nguyên Cục trưởng Cung cấp (sau nay là Tổng cục Hậu cần, Bộ Quốc Phòng) cho biết để chuẩn bị lương thực cho chiến dịch Điện Biên Phủ, hàng trăm cối xay xát gạo, công trường xay xát gạo bí mật mọc lên chỉ cách Điện Biên Phủ 5-6 km. Dù hoàn cảnh khó khăn nhưng không khí làm việc vô cùng phấn khởi.
Theo người cựu cán bộ hậu cần, việc cung cấp lương thực cho một đội quân lớn ở địa bàn xa, địa thế hiểm trở trong một thời gian dài là vấn đề vô cùng khó khăn. Đây cũng là điều mà địch không thể ngờ Việt Minh có thể làm được. Lúc đầu, với phương châm "đánh nhanh, thắng nhanh", chỉ cần độ 4.000 tấn gạo nhưng đến khi chuyển sang giai đoạn "đánh chắc, tiến chắc" thì Tổng cục Cung cấp lúc bấy giờ rất lo và tính toán phải cần đến 27.000 tấn gạo. Để chuẩn bị cho cuộc chiến, các cán bộ hậu cần phải lên Tây Bắc trước để xem xét tình hình, chuẩn bị gạo và vận động nhân dân, làm sao bảo đảm đủ lương thực cho chiến dịch.
Đại tá Trần Thịnh Tần (người cầm micro) - nguyên Cục trưởng Cục cung cấp nay là Tổng cục hậu cần (Bộ Quốc Phòng) tại buổi họp mặt. Ảnh: Trung Sơn
"Khi đánh trận Điện Biên, trung ương có chủ trương vận động chứ không ép buộc bà con Tây Bắc hỗ trợ khoảng 6.000 tấn, vì lúc đó đồng bào mới giải phóng, nghèo lắm. Không ngờ cuối cùng được bà con các dân tộc ủng hộ đến 10.000 tấn lúa", ông Tần móm mém kể và cho biết chừng ấy gạo khai thác tại chỗ "thật quá tuyệt vời" trong bối cảnh đó nên Tổng cục Cung cấp quyết định thành lập các công trường xay xát ngay tại mặt trận để xay lúa ra 7.500 tấn gạo.
Để phục vụ chiến dịch, bà con vét sạch bồn lúa rồi đến các công trường có hàng trăm máy để xay xát gạo giúp. Không khí rất nhộn nhịp, mọi người hát hò suốt ngày đêm để động viên nhau hoàn thành nhiệm vụ phục vụ bộ đội đánh giặc. Những câu như: "Em là con gái Vĩnh Yên, vượt qua vùng địch em lên với chàng", hay "Nhanh tay lên chị em ơi, thêm một cân gạo diệt một đời thằng Tây"... dù đã qua 60 năm vẫn làm những cựu chiến binh nhớ da diết.
Kỷ niệm khó quên về những tháng ngày chuẩn bị cho chiến dịch lịch sử ấy trong lòng những người lính năm xưa còn là cảnh các xe tải, xe thồ nườm nượp đi lên Tây Bắc. Những câu hò í ới tình đồng giao, tình đồng hương hò reo lên chiến trường như một ngày hội.
"Dù đường xá vô cùng khó khăn nhưng mọi người đều rất hồ hởi. Đó là một niềm tin tất thắng, quyết tâm tiêu diệt cứ điểm Điện Biên Phủ dưới sự lãnh đạo của Đảng và Hồ Chủ Tịch", ông Tần nói. "Với 7.500 tấn gạo này cùng với sự giúp đỡ của cộng số gạo từ các tỉnh đưa lên và từ bạn bè quốc tế viện trợ không những đủ nuôi bộ đội đánh thắng Điện Biên Phủ mà còn đủ nuôi hàng vạn du kích".
Những người làm công tác hậu cần đã góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ chấn động địa cầu. Ảnh tư liệu
Bên cạnh những người làm công tác hậu cần, đại tá Phạm Văn Sinh - nguyên Cán bộ Văn phòng Tổng cục chính trị - cho biết, lực lượng TNXP dù không trực tiếp lên Điện Biên cầm súng nhưng với nhiệm vụ san lấp đường xá cho xe cộ lưu thông, tải thương... cũng góp phần làm nên chiến thắng vẻ vang của dân tộc. Họ lấy 4 câu thơ "Không có việc gì khó/ Chỉ sợ lòng không bền/ Đào núi và lấp biển/ Quyết chí ắt làm nên" mà Bác Hồ đã nói với TNXP ở Thái Nguyên năm 1950 để làm động lực vượt qua gian khó nhằm cho đường xá thông suốt.
Sau trận chiến, TNXP lại có nhiệm vụ thu dọn chiến trường, tải thương, thu nhặt chiến lợi phẩm như bom, pháo cao xạ... Trong đó có rất nhiều bom hẹn giờ, có thể nổ bất cứ lúc nào nhưng anh em vẫn dũng cảm, sẵn sàng hy sinh để hoàn thành nhiệm vụ.
Cũng tại buổi họp mặt, Thiếu tướng Bùi Nam Hà - Trung đoàn trưởng Trung đoàn 88 trong chiến dịch Điện Biên Phủ cho hay, cách đây nửa thế kỷ không ai dám mơ rằng, 60 năm sau mình vẫn còn sống và có hạnh phúc được cùng các đồng chí, đồng đội và đồng bào chào mừng kỷ niệm chiến thắng Điện Biên Phủ.
"Chúng ta bùi ngùi tưởng nhớ biết bao anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống để có ngày hôm nay. Đặc biệt là người anh Cả đã qua đời khi chỉ còn vài tháng nữa là kỷ niệm 60 năm chiến thắng Điện Biên Phủ. Chúng ta nguyện sẽ mãi mãi phát huy tinh thần Điện Biên Phủ trong sự nghiệp đổi mới và xây dựng đất nước", Thiếu tướng Nam Hà chia sẻ.
Trung Sơn