 |
|
Đến nay, rất hiếm khi người ta quan sát thấy khỉ sử dụng công cụ. |
Từ lâu, các nhà khoa học đã biết rằng loài khỉ mũ sử dụng công cụ trong điều kiện nuôi nhốt, song, chỉ thỉnh thoảng họ mới quan sát thấy chúng làm vậy trong thiên nhiên.
Phát hiện mới nhất gần đây đã khẳng định rằng công cụ được chúng sử dụng hằng ngày, như một thói quen. Những con khỉ mũ sống trên cánh rừng khô hạn Caatinga ở đông bắc Brazil cầm các mảnh đá để đào bới, đập vỡ vỏ hạt, khoét rỗng các cành cây, đào củ cây, thăm dò các lỗ rỗng trên cây hoặc các khe nứt trên đá.
Đào bới là dạng hành động sử dụng công cụ thường xuyên nhất. Khi đó, chúng nắm mảnh đá bằng một tay và dùng nó bập vào đất nhanh chóng, đồng thời tay kia múc đất ra.
Đăng trên tạp chí Science, Antonio Moura và Phyllis Lee cho rằng những quan sát này đã chứng tỏ khỉ mũ rất có kinh nghiệm trong việc hiểu rõ nguyên nhân và hậu quả của hành động, "khôn" hơn nhiều so với những nhận định trước đây.
“Chúng tôi cho rằng phát hiện này là cực kỳ quan trọng trong việc hiểu rõ vai trò của công cụ trong sự tiến hoá về nhận thức”, Moura nói.
Tuy nhiên, các nhà nhân chủng học tại Cambirdge cũng giả định rằng loài khỉ này có thể chỉ sử dụng công cụ trong những điều kiện sinh thái nhất định, chẳng hạn trong những mùa khô hạn kéo dài ở Caatinga. Khi nguồn thức ăn cạn kiệt, việc sử dụng công cụ có vai trò sống còn, cho phép chúng có được nguồn dinh dưỡng cần thiết từ củ vùi sâu dưới đất, mà bình thường không thể lấy được.
Antonio Moura ghi nhận được khỉ mũ sử dụng công cụ tổng cộng 154 lần, từ tháng 10/2000 tới tháng 3/2002.
Việc dùng công cụ thường xuyên đã được biết đến từ lâu ở những loài khỉ hình người cỡ lớn như tinh tinh. Nhưng từ những công cụ thô sơ như vậy cho đến những công cụ mà người nguyên thuỷ làm ra vẫn là một bước nhảy khổng lồ về mặt tư duy.
T. An (theo BBC)