Iran có thể đã tập kích 'đảo dẫn đường' của Oman
Iran dường như đã tấn công hệ thống định vị hàng hải, dùng để hỗ trợ hoạt động vận chuyển dầu mỏ ở Hormuz, trên đảo Didamar của Oman.
Thông tin được 3 nguồn am hiểu vấn đề tiết lộ với hãng thông tấn Reuters hôm 11/11, nhưng chưa rõ mức độ thiệt hại cụ thể sau đòn tấn công. Thời điểm xảy ra cuộc tấn công không được đề cập.
Video xuất hiện trên mạng xã hội hôm 9/11 cho thấy khói bốc lên từ hòn đảo được Reuters xác định là Didamar, nhưng không rõ thời điểm ghi hình. Ảnh vệ tinh tổng hợp do hệ thống Copernicus của Liên minh châu Âu (EU) chụp sáng 8/11 cũng thể hiện dấu hiệu nhiệt tại khu vực này.
Khói bốc lên tại đảo Didamar trong video đăng ngày 9/11. Video: X/Osint613
Theo hai nguồn tin trong lĩnh vực vận tải biển và một nguồn tin an ninh hàng hải, cuộc tập kích có thể chỉ gây ảnh hưởng hạn chế đối với hoạt động vận chuyển thương mại ở eo biển Hormuz, do còn một số hệ thống định vị dự phòng được đặt ở những địa điểm khác.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, và giới chức Oman chưa bình luận về thông tin.
Một quan chức Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 9/11 tuyên bố "hệ thống hỗ trợ định vị mà đối phương lắp đặt ở các bãi đá phía nam eo biển Hormuz đã bị phá hủy", nhưng không nêu địa điểm cụ thể. Quan chức này khẳng định không tàu thuyền nào đi vào "tuyến đường trái phép", hoạt động vận chuyển dầu qua tuyến hàng hải này đã "ngừng lại hoàn toàn" sau sự việc.
Hãng thông tấn Fars News của Iran ngày 10/11 dẫn bài đăng từ các tài khoản theo dõi thông tin tình báo nguồn mở cho biết đó là đảo Didamar, nhưng không đề cập chi tiết.
Đảo Didamar trong ảnh vệ tinh chụp hồi năm 2023. Ảnh: Reuters
Didamar nằm ở ngoài khơi bán đảo Musandam thuộc Oman, gần tuyến hàng hải phía nam của eo biển Hormuz. Trên hòn đảo có một hải đăng được xây dựng từ năm 1914. Thiết bị vô tuyến và radar ven bờ tại đây dường như được dùng để theo dõi tàu thuyền và điều phối hoạt động giao thông hàng hải.
Theo Reuters, vụ tấn công xảy ra trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của các nước vùng Vịnh trong tháng 9 và tháng 10 được khôi phục về mức hơn 80% so với trước khi xung đột bùng phát. Nguyên nhân là quân đội Mỹ hỗ trợ hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz, cũng như Arab Saudi tăng cường xuất khẩu dầu mỏ thông qua cảng Yanbu giáp biển Đỏ.
Các nước xuất khẩu dầu ở vùng Vịnh ngày càng sử dụng nhiều biện pháp thay thế để tăng lượng dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz, ví dụ tiến hành hoạt động chuyển dầu giữa tàu với tàu ở ngoài khơi Oman và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).
Vị trí đảo Didamar (chấm xanh). Đồ họa: OpenStreetMap
Phạm Giang (Theo Reuters, Fars)