Chương trình dành cho các em khối 6 và 10. Dự án vận hành theo mô hình học tập xoắn ốc, trong đó, học sinh lớp 10 trở thành người dẫn dắt, người kể chuyện và người kết nối để giúp các em tiếp cận truyền thuyết, lịch sử dân tộc qua trải nghiệm trực tiếp. Lịch sử được nhìn từ hai điểm nhìn: người đi trước đang học cách trao truyền và thế hệ tiếp theo đang hình thành những cảm nhận đầu tiên về bản sắc Việt Nam.
Học sinh hai khối 6 và 10 tham gia dự án. Ảnh: SenTia School
Với học sinh khối 6, lịch sử có thể trở nên gần gũi và dễ tiếp cận hơn khi được truyền đạt qua cách tư duy, diễn giải của các anh chị khối 10, những người có khoảng cách độ tuổi và trải nghiệm tương đối gần. Các em lớp lớn dẫn dắt theo mục tiêu hiểu nội dung, khuyến khích đặt câu hỏi về nguyên nhân - hệ quả, ý nghĩa biểu tượng của truyền thuyết để học sinh lớp 6 nhận ra sự hiện diện của những giá trị ấy trong đời sống hôm nay. Cách học này giúp các em hình thành nền tảng tư duy phản biện và khả năng học sâu ngay từ những năm đầu bậc THCS.
Trong quá trình học tập, học sinh lớp 10 nhìn lại truyền thuyết sau quá trình tiếp cận sâu hơn từ thể loại (tự sự dân gian), kết hợp với lịch sử văn minh Văn Lang - Âu Lạc. Việc trực tiếp hướng dẫn khối dưới đòi hỏi các em phải hệ thống hóa, giản lược và diễn giải tri thức mạch lạc, rèn luyện tư duy đa chiều qua những câu hỏi bất ngờ từ người học.
Học sinh lớp 10 giảng cho các em khối 6. Ảnh: SenTia School
Theo đại diện trường, trong kỷ nguyên số, khi học sinh tiếp cận thế giới qua nhiều luồng thông tin đan xen, dự án tại SenTia School đặt lại câu hỏi về cội nguồn và bản sắc bằng cách tiếp cận truyền thuyết như một hình thức cha ông viết sử về nguồn gốc giống nòi và hành trình dựng nước - giữ nước. Từ các truyền thuyết Con Rồng cháu Tiên, Sơn Tinh - Thủy Tinh, Thánh Gióng, Bánh chưng bánh dày, học sinh được dẫn dắt bóc tách yếu tố kỳ ảo và dấu vết lịch sử, đồng thời, soi chiếu những câu chuyện ấy vào đời sống hôm nay để nhận ra truyền thuyết vẫn hiện diện trong nếp nghĩ, hệ giá trị của người Việt hiện đại.
Bà Diệu Hoa - tổ trưởng bộ môn Văn tại SenTia School chia sẻ, bên cạnh học về truyền thuyết, "tìm mình" trong dự án là quá trình đối thoại với lịch sử và chính mình. Khi đứng lớp, học sinh lớp 10 nhận ra mình hiểu sâu đến đâu và có trách nhiệm thế nào với tập thể. Học sinh lớp 6 học cách đặt câu hỏi và bày tỏ quan điểm.
"Mục tiêu của dự án là tạo ra một sản phẩm sân khấu, đồng thời, giúp học sinh nhận diện được năng lực, điểm mạnh và vai trò của mình trong tập thể. Khi được trao niềm tin và không gian để thử - sai - sửa, các em lớn lên một cách tự nhiên, vững vàng hơn", bà nhấn mạnh.
Từ việc học cùng nhau, dạy và cùng sáng tạo, những câu chuyện truyền thuyết quen thuộc được kể lại bằng tư duy học sâu, ngôn ngữ của thế hệ trẻ. SenTia School kỳ vọng lịch sử được gìn giữ và tiếp nối qua trải nghiệm, đối thoại giữa các thế hệ và hành trình hình thành bản sắc Việt Nam của những công dân tương lai.
Từ nền tảng đó, quá trình học tự nhiên chuyển sang giai đoạn sáng tạo. Học sinh khối 10 dẫn dắt việc chuyển hóa truyền thuyết sang sân khấu qua kịch bản, trang phục, đạo cụ và không gian biểu diễn. Học sinh khối 6 quay lại nội dung đã học ở cấp độ cao hơn bằng viết văn đóng vai và trực tiếp tham gia sân khấu hóa.
Học sinh SenTia mang câu chuyện lịch sử, văn hóa lên sân khấu. Ảnh: SenTia School
Gia Linh, học sinh lớp 10, cho biết trong dự án lần này, ngoài việc tham gia biên đạo và biên kịch cho vở diễn, em còn phụ trách phần mỹ thuật sân khấu, đóng góp vào việc trang trí, vẽ họa tiết trống đồng trên ngai vua và làm các mô hình voi, ngựa.
"Nhóm em đã tìm hiểu kỹ về văn hóa Văn Lang - Âu Lạc và các hoa văn trên trống đồng để tái hiện lại chính xác trên sân khấu", nữ sinh nói.
Xuyên suốt dự án, việc đánh giá được thực hiện qua hệ thống tiêu chí đa chiều, tập trung vào mức độ chủ động, khả năng hợp tác, tư duy phản biện, chất lượng sản phẩm và năng lực giải quyết vấn đề. Mỗi sự hiện diện của sản phẩm dự án đều là thành quả của những năng lực liên môn. Ví dụ, một bức tranh nền vẽ trên mành là nỗ lực của các bạn chuyên ban Mỹ thuật trong việc nghiên cứu tác phẩm truyền thuyết, trang phục, hoa văn đặc trưng của văn hóa Văn Lang, Âu Lạc và kết hợp màu sắc - hình khối trên chất liệu dân gian.
Phụ huynh, giáo viên chứng kiến quá trình trải nghiệm sáng tạo của học sinh. Ảnh: SenTia School
Trải nghiệm này giúp học sinh khối 10 phát triển rõ nét năng lực tổ chức, giảng dạy và điều phối hoạt động. Song song, học sinh khối 6 có thể hình thành nền tảng hiểu biết lịch sử gắn với cảm xúc và trải nghiệm cá nhân. Chị Nguyễn Quỳnh Hoa, phụ huynh có con học lớp 10A và 6A2, nhận định dự án này thể hiện ba yếu tố: "Sáng tạo - Ngấm - Thấm".
"'Sáng tạo' là cách các con hỗ trợ nhau, hóa thân và tái hiện các câu chuyện lịch sử một cách dân dã, gần gũi. 'Ngấm' và 'Thấm' là khi cả học sinh lớp 6 và 10 thực sự sống trong vai trò của giáo viên, đạo diễn, diễn viên để hiểu câu chuyện sâu hơn", chị nói.
Trong quá trình xây dựng bài giảng, biên đạo và tập luyện, các em còn trải nghiệm sự bận rộn như đang làm một công việc của người lớn. Các anh chị học sự kiên nhẫn và cảm nhận rõ hơn những điều thầy cô, bố mẹ vẫn dày công truyền đạt, trong khi em nhỏ thấy bài học không còn nằm trên sách vở.
Thiên Minh