 |
|
Chênh lệch nhiệt độ ngày đêm đang thu hẹp lại, nhưng điều bí ẩn là khoảng cách này lại mở rộng ra vào cuối tuần. |
Chênh lệch nhiệt độ ngày-đêm (DTR - chênh lệch giữa mức cao nhất trong ngày và thấp nhất ban đêm) khá nhỏ vào những ngày bình thường, nhưng lại tăng cao từ thứ bảy tới thứ hai, là khoảng thời gian cuối tuần. Hiện tượng này vốn không hề tồn tại trong tự nhiên.
Nghiên cứu do tiến sĩ Piers Forster, tại phòng thí nghiệm Khí tượng và Đại dương học quốc gia Mỹ, và tiến sĩ Susan Solomon, Đại học Reading (Anh) phối hợp thực hiện. Bộ đôi đã thu thập thông tin về sự thay đổi của DTR từ khoảng 10.000 trạm quan trắc mặt đất trên toàn thế giới trong vòng 40 năm qua. Họ phát hiện thấy ở một số khu vực, đặc biệt là các thành phố tại Mỹ, Mexico, Nhật Bản và Trung Quốc, DTR trung bình từ thứ bảy đến thứ hai lớn hơn so với từ thứ tư đến thứ sáu.
Quan sát đã chỉ ra rằng, DTR thu hẹp lại khoảng 0,5 độ C mỗi thập kỷ ở nhiều khu vực, do nhiệt độ tối thiểu ban đêm đã tăng hơn so với ban ngày. Sự khác biệt DTR giữa các ngày trong tuần và cuối tuần cũng là khoảng 0,5 độ C.
Cũng theo nhóm nghiên cứu, hiện tượng này rất phổ biến và có thể quan sát được tại các khu vực khác nhau và cách xa nhau như Mexico và Trung Quốc. “Chúng tôi kết luận rằng hiệu ứng cuối tuần là một hiện tượng địa vật lý ngắn hạn và có phạm vi ảnh hưởng lớn, nhất thiết liên quan đến con người”, nhóm nghiên cứu nhận định.
Mặc dù cơ chế chính xác gây nên "hiệu ứng cuối tuần" vẫn chưa rõ ràng, nhóm nghiên cứu phỏng đoán rằng thủ phạm có thể là các sol khí (những hạt bụi lơ lửng được giải phóng vào khí quyển từ các quá trình công nghiệp và giao thông) đã làm ảnh hưởng đến lớp mây che phủ bầu trời, từ đó tác động đến khí hậu.
Nhiệt độ lớp không khí sát mặt đất trên toàn cầu đã tăng trong thế kỷ qua, và các nhà khoa học hy vọng việc hiểu rõ biến thiên DTR có thể giúp làm sáng tỏ xem bao nhiêu phần trăm trong số thay đổi đó là do các hoạt động của con người.
Bích Hạnh (theo ABConline)