Ông Tuấn cho biết, từng có thời gian sinh sống ở Đài Loan. Bà Tân Thị Thanh Bình, Phó giám đốc Công ty Vĩnh Hưng (chứ không phải giám đốc như trong biên bản thỏa thuận ký với lao động), có mối quan hệ với nhiều công ty môi giới lao động của Đài Loan, trong đó có Công ty môi giới nhân lực Tam Kỳ do ông Tạ Đông Hòa làm chủ (trụ sở ở đường Trung Chính, thành phố Thụ Lâm, huyện Đài Bắc).
Ông Tuấn thừa nhận, công ty không có chức năng xuất khẩu lao động, song từ mối quan hệ với đối tác Đài Loan trong đó có Tam Kỳ, Vĩnh Hưng đã môi giới hoặc liên kết với công ty có chức năng xuất khẩu lao động trong nước để đưa người sang Đài Loan làm việc, chủ yếu là giúp việc gia đình. Từ ngày Đài Loan ngưng tiếp nhận lao động giúp việc gia đình và khán hộ công Việt Nam (20/1/2005), chỉ còn nhận lao động công xưởng, Công ty Tam Kỳ và nhiều công ty môi giới bị thu hẹp phạm vi hoạt động. "Từ đó chúng tôi cũng không liên kết đưa lao động giúp việc sang Đài Loan”, ông Tuấn nói.
Tuy nhiên, theo tìm hiểu của VnExpress, các công ty môi giới nhỏ, trong đó có Tam Kỳ đã liên kết với cá nhân, doanh nghiệp Việt Nam để đưa lao động sang làm việc tại những công xưởng nhỏ, nơi có nhu cầu tiếp nhận lao động nước ngoài bất hợp pháp vì có thể trả lương thấp, không phải đóng phí bảo hiểm lao động, bảo hiểm y tế. Vĩnh Hưng là một bạn hàng của Tam Kỳ. Các bên đã liên kết đưa lao động sang dưới dạng kết hôn.
So với việc xin visa cho lao động công xưởng nhập cảnh vào Đài Loan thì việc xin visa cho các cô gái Việt Nam đi du lịch, sang thăm chồng, song thực chất là xuất khẩu lao động, dễ hơn. Tuy nhiên, để đi theo diện này chỉ có thể là nữ lao động từng đi làm việc ở Đài Loan, còn giữ hộ chiếu cũ. Vì khi làm thủ tục, nhà chức trách bao giờ cũng hỏi “làm sao quen được chồng ở Đài Loan”, thì các “nàng dâu hờ” chỉ cần đưa các giấy tờ này là đủ thuyết phục. Chỉ 2 tuần kể từ ngày nộp hộ chiếu cũ, lao động đã có hộ chiếu mới và visa xuất cảnh.
Lao động không thể biết được chiêu thức lừa đảo kia. Sự thật chỉ vỡ lở khi sang tới Đài Loan, họ phải ký vào giấy kết hôn để công ty môi giới đưa đi khám sức khỏe, rồi làm thẻ cư trú (mỗi năm gia hạn 1 lần). Biết là bị lừa, nhưng vì khoản tiền đã nộp cho Vĩnh Hưng quá lớn (6.000 USD), đa phần chấp nhận ở lại làm việc bất hợp pháp theo sự bố trí của Tam Kỳ. Trường hợp của chị Liên và Thứ đi theo diện kết hôn giả, một người buộc phải về nước sớm, một người đang chịu phạt chỉ là 2 ví dụ ít ỏi. Theo chị Liên, trong 2 tháng tá túc tại Tam Kỳ, có chừng 50 người phải ký vào giấy kết hôn giả như họ.
Trong cuộc trao đổi với VnExpress, ông Vũ Văn Tuấn khẳng định, ngoài chị Liên và Thứ, công ty chỉ đưa thêm 2-3 người nữa sang Đài Loan thông qua hợp đồng với Tam Kỳ. Ông một mực cho rằng Vĩnh Hưng chỉ sai khi không có chức năng xuất khẩu lao động, song vẫn đưa lao động sang theo hợp đồng cá nhân. Còn việc lao động đi làm việc theo diện kết hôn giả, công ty không hề biết.
Theo quy định của pháp luật Việt Nam, nếu lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng cá nhân thì không phải thông qua bất kỳ một công ty nào, chủ sử dụng ký trực tiếp và lo thủ tục cho họ sang. Người lao động sẽ không phải nộp 6.000 USD cho Vĩnh Hưng và tất nhiên không phải nộp phí quản lý hằng tháng cho công ty môi giới Tam Kỳ. Visa cấp cho người đi theo diện này phải là visa lao động, chứ không thể là visa du lịch, hay đi thăm thân nhân như của chị Liên, chị Thứ.
Theo một nguồn tin, cảnh sát Đài Loan đã triệu tập vợ chồng chủ công ty Tam Kỳ vì nghi ngờ có liên quan đến đường dây làm giấy tờ kết hôn giả. Phía cảnh sát cho rằng lao động đã dùng phương pháp kết hôn giả (chỉ trên giấy tờ, không chung sống thực tế) để nhập cảnh trái phép vào Đài Loan làm việc. Hiện những nữ lao động Việt Nam đi theo diện kết hôn giả đang nơm nớp lo sợ bị bắt, bị phạt tù.
Trao đổi với VnExpress, đại diện Cục Quản lý lao động ngoài nước xác nhận Công ty Vĩnh Hưng không có chức năng xuất khẩu lao động, việc đưa người ra nước ngoài làm việc là trái pháp luật. Cục cho biết thêm, gần đây, Ban quản lý lao động Việt Nam tại Đài Loan đã nhận được một số đơn tố cáo của lao động bị lừa đảo đi theo diện kết hôn giả, hoặc dưới một tên khác là “tái định cư”. Hiện có khoảng 100 nạn nhân đang cần được giúp đỡ.
Cục Quản lý lao động ngoài nước đã cảnh báo hơn 100 doanh nghiệp xuất khẩu lao động, đồng thời đề nghị cơ quan công an can thiệp.
|
Quy trình xuất khẩu lao động Doanh nghiệp có giấy phép xuất khẩu lao động phải tìm được hợp đồng cung ứng lao động từ phía đối tác nước ngoài (có thể là với công ty môi giới hoặc chủ sử dụng). Hợp đồng đó phải được mang đến Cục Quản lý lao động ngoài nước để thẩm định tư cách pháp nhân của doanh nghiệp hai bên, tính khả thi của hợp đồng. Về phía Đài Loan, công ty môi giới hoặc chủ sử dụng cũng phải mang hồ sơ xin tiếp nhận lao động nước ngoài đến Bộ Lao động Đài Loan và Văn phòng văn hoá kinh tế Việt Nam tại Đài Bắc để thẩm định. Sau quá trình xem xét của cả phía Việt Nam và Đài Loan, nếu hợp đồng khả thi, các đơn vị tham gia cung ứng và tiếp nhận lao động có đủ tư cách pháp nhân thì mới được phép tuyển chọn lao động. |
Như Trang