Hạ viện Mỹ do đảng Cộng hòa kiểm soát hôm 12/6 bỏ phiếu với kết quả 216 phiếu thuận và 207 phiếu chống, kết luận Bộ trưởng Tư pháp Tư pháp Merrick Garland coi thường quốc hội. Chỉ có một nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu chống là cựu công tố viên Dave Joyce.
Cuộc bỏ phiếu diễn ra sau khi đảng Cộng hòa yêu cầu Bộ trưởng Garland cung cấp đoạn ghi âm lời khai của Tổng thống Joe Biden trong cuộc điều tra của công tố viên đặc biệt Robert Hur về việc ông Biden giữ tài liệu mật từ thời làm phó tổng thống ở nhà riêng.
Công tố viên Hur hồi tháng 2 kết luận không nên đưa ra cáo buộc nào chống lại ông chủ Nhà Trắng về vấn đề này, dù xác định Tổng thống Biden đã "cố tình" giữ lại những tài liệu về chính sách ngoại giao và quân sự ở Afghanistan.
Tuy nhiên, Hur gây dậy sóng chính trường khi nói đã phát hiện ông Biden suy giảm năng lực trí tuệ và giải thích lý do không truy tố Tổng thống là bởi bồi thẩm đoàn sẽ không muốn kết tội ông vì cảm thấy ông là "người cao tuổi có trí nhớ kém và có thiện chí".
Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson, thành viên đảng Cộng hòa, ca ngợi kết quả bỏ phiếu là "bước quan trọng trong việc duy trì tính toàn vẹn của quy trình và trách nhiệm giám sát của chúng tôi".
"Không phải nhánh hành pháp, quốc hội mới quyết định những tài liệu nào cần để tiến hành các cuộc điều tra của riêng mình. Người từ chối tuân thủ đề nghị hợp pháp của quốc hội sẽ phải chịu hậu quả", ông Johnson cho hay.
![Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Merrick Garland tại buổi điều trần ở Ủy ban Tư Pháp Hạ viện ngày 4/6. Ảnh: AFP](https://vcdn1-vnexpress.vnecdn.net/2024/06/13/afp-20240607-2156059175-v3-hig-5458-1363-1718235623.jpg?w=0&h=0&q=100&dpr=1&fit=crop&s=ECWRf3cmToFOuO11lCea1g)
Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Merrick Garland tại buổi điều trần ở Ủy ban Tư Pháp Hạ viện ngày 4/6. Ảnh: AFP
Nhà Trắng khẳng định các đoạn ghi âm được bảo vệ theo đặc quyền hành pháp dành cho tổng thống và động thái của Hạ viện sẽ khiến Bộ Tư pháp Mỹ rơi vào tình thế khó xử khi phải quyết định liệu có truy tố lãnh đạo bộ hay không.
Bộ trưởng Garland bày tỏ "vô cùng thất vọng" khi đảng Cộng hòa đã "biến quyền lực quốc hội quan trọng thành vũ khí đảng phái".
Đảng Dân chủ tại quốc hội cho biết đã hợp tác với các nhà điều tra đảng Cộng hòa bằng cách cung cấp cho họ 250 trang văn bản ghi lại cuộc thẩm vấn của công tố viên Hur. Họ cáo buộc đảng Cộng hòa yêu cầu bản ghi âm chỉ vì muốn sử dụng nó để gây tổn hại chiến dịch tranh cử của Tổng thống.
Tuy nhiên, Chủ tịch Hạ viện Johnson khẳng định ủy ban điều tra cần đoạn ghi âm để xác minh tính chính xác của văn bản.
Kết quả bỏ phiếu chỉ được coi là mang tính biểu tượng, vì cuối cùng Bộ Tư pháp của ông Garland sẽ quyết định liệu có buộc tội hay không.
Động thái này là sự leo thang mới nhất tình trạng đối địch giữa đảng Cộng hòa và Nhà Trắng trước cuộc bầu cử tổng thống tháng 11. Đảng Cộng hòa trước đó cũng dẫn đầu các cuộc điều tra luận tội ông Biden về cáo buộc tham nhũng, song chưa chứng minh được hành vi sai phạm nào.
"Đảng Cộng hòa tại Hạ viện đang cố đổ lỗi cho Bộ trưởng Tư pháp Garland về sự thất bại của họ trong cuộc điều tra luận tội giả nhằm vào Tổng thống Biden", lãnh đạo số hai của đảng Dân chủ tại Hạ viện Katherine Clark nói.
Garland là Bộ trưởng Tư pháp thứ ba bị Hạ viện kết luận coi thường quốc hội kể từ năm 2012, sau Eric Holder thời tổng thống Barack Obama và Bill Barr thời tổng thống Donald Trump. Bộ Tư pháp không buộc tội trong trong cả hai trường hợp này.
Huyền Lê (Theo AFP, Reuters)