Tên sách: Gió trên đồng
Tác giả: Nguyễn Kim Châu
NXB Văn hóa văn nghệ
Giá bìa: 44.000 đồng
Tôi ít khi chọn đọc tác phẩm của người mà trước đó chưa biết gì về họ. Vì thế, khi cầm tập truyện ngắn Gió trên đồng, tôi thật sự chưa có niềm tin đây sẽ là tác phẩm đủ sức thu hút tôi.
Một phần của sự nghi ngờ này cũng bởi tôi khá quen với những truyện ngắn của nhiều cây bút miền sông nước viết theo kiểu "kể chuyện đồng bằng".
Ấy vậy mà, tôi bị cuốn hút ngay từ truyện ngắn đầu tiên của tập này: Chuyện đồng bằng. Chuyện kể về mối tình khốc liệt giữa cô gái câm và một gã giang hồ có biệt tài phóng dao, trốn chui trốn nhủi về miệt vườn để rồi một ngày trở thành cứu tinh cho đoàn xiếc. Truyện được viết vào năm 1994, bối cảnh đã lùi xa cùng với những đau đớn của thân phận con người trong một thời đại chìm nổi. Tình yêu đau đớn và hy sinh kiên cường để đưa cái ác về thiện mỹ.
 |
| Bìa sách "Gió trên đồng". |
Cứ lần lượt như thế bằng những câu chuyện xa xăm, kỳ ảo giữa lưng chừng tỉnh thức, Nguyễn Kim Châu tiếp tục "rủ rỉ rù rì" với những câu chuyện huyền ảo ma mị Mùi cỏ, Bãi trâu thần, Kiến ngãi bất vi... Chuyện nào cũng ẩn chứa trong nó những thân phận người trước những cơn gió xô nghiêng của cuộc đời. Ở đó, người phụ nữ luôn phải gánh lấy những đoạn trường, mất mát như trong: Những vết sẹo, Đêm dài, Mùa thua trong vườn bách thảo, Lặng lẽ đồng bằng...
Các nhân vật từ "nhà tôi" đến "nhà người" trong Gió trên đồng lần lượt hòa thành những mảng màu, tô vẽ lên bức tranh loang lổ thiếu vắng ánh sáng của đồng bằng. Trên trang viết, họ khao khát sống, khao khát hạnh phúc, khao khát bứt ra khỏi đời sống của những ngày tuần hoàn mòn mỏi trong vết dấu lặng câm.
Nguyễn Kim Châu luôn có những kết thúc đầy bất ngờ cho các nhân vật. Dù một kết thúc hướng thiện, sự tỉnh thức hay là bi kịch thì mỗi câu chuyện nhà văn đã kể cứ như một giấc mộng dài. Người đọc cứ như thể đi lạc vào đó trong sự hoang hoải của thế giới mộng mị, dằn xé để rồi lối ra có thể là tiếng cười khan, thở dài hoặc giật mình vì những triết lý nông sâu mà tác giả muốn gửi gắm. Nhà văn Dạ Ngân nhận xét: "Tên tác phẩm như là vận, là tình, là kỷ niệm, là máu thịt là tất cả. Thử nghe gió của Nguyễn Kim Châu để thấy cái lý, cái tình và cả sự gắn bó của tác giả với thứ gió này, thứ gió của miền châu thổ rộng như một quốc gia vừa biến động vừa đặc thù mà nơi khác không thể có".
Có thể khi đọc tập truyện này, nhiều người sẽ phải tự hỏi, làm thế nào mà đồng bằng lại bi kịch và đớn đau đến như thế? Đồng bằng của Nguyễn Kim Châu "nhiều gió chứ không phẳng lặng và bình yên". Tác giả chọn lấy những mảng cắt thân phận, đi đến cùng lý giải nó, như nhìn thấu tâm can của nhân vật. Nếu không thuộc về mảnh đất này, có lẽ sẽ chẳng bao giờ ngòi bút có thể chạm đến được.
Có những câu chuyện tôi phải đọc đi đọc lại nhiều lần mới thấm thía được tầng ý mà tác giả muốn gửi gắm.
Và Nguyễn Kim Châu - người đã cầm bút 20 năm - đến tận hôm nay mới ra mắt tập sách đầu tiên.
Tiểu Quyên