 |
|
Đất đồi trọc bị rửa trôi rất mạnh, rất khó phục hồi nguyên dạng. |
Dùng viên sét để gieo giống là giải pháp kỹ thuật đã được nhà khoa học Fukuoka ứng dụng thành công tại Nhật Bản. Một nhóm nghiên cứu tại Khoa Nông học, ĐH Nông lâm TP HCM đã thử nghiệm phương pháp này tại Bình Dương nhằm mục đích tìm ra loại đất sét thích hợp ở Việt Nam, có thể nuôi dưỡng hạt giống cây rừng mọc nhanh trên vùng đất trống đồi trọc.
Nhóm đã thử nghiệm và theo dõi sự phát triển của rừng với 3 quy trình canh tác khác nhau: Làm cỏ, gieo sạ hạt cây rừng (hình thức bán tự nhiên); ươm hạt, chọn, trồng cây bằng cách đào lỗ bón phân (hiện đại) và phương pháp canh tác tự nhiên - dùng viên sét bọc hạt cây rừng, gieo sạ không làm cỏ, không bón phân. Hạt giống được sử dụng là hạt keo lá tràm, keo tai tượng, điều và một số loại cây nông sản ngắn ngày. Những loại đất sét được nghiên cứu là sét trắng, sét vàng, sét gò mối đen và sét gò mối vàng, có tại địa phương.
Đất sét vừa đủ ẩm, nhồi dẻo cán thành tấm có bề dày đều nhau, sau đó dùng khuôn cắt tạo ra những miếng đất sét có diện tích bằng nhau và ấn các loại hạt giống vào rồi vo tròn lại, lăn các viên sét đó vào bột sét khô và tiến hành gieo sạ (hạt giống có thể tích bằng 1/5 thể tích đất sét).
Khi gieo các hạt giống có bọc đất sét xuống đồi trọc, vấn đề còn lại là sự phân hóa của viên sét. Nếu viên sét bị phân rã nhanh trước khi hạt nẩy mầm, hạt có thể sẽ bị côn trùng cắn, số hạt còn lại sẽ thiếu độ ẩm cần thiết cho sự nẩy mầm.
Các loại đất sét làm “áo” cũng được phân tích: Sét trắng khó phân rã ở điều kiện nắng, nhưng gặp mưa thì giập bẹp, lộ hạt. Đất sét vàng và gò mối đen chứa nhiều dinh dưỡng, nhưng phân rã nhanh. Do đó để áp dụng phương pháp này một cách có hiệu quả, các nhà khoa học khuyến cáo nên dùng đất sét trắng cho vùng đất có nhiều hữu cơ và đất sét gò mối sử dụng cho vùng đồi hoang mạc bị rửa trôi mạnh.
Ưu việt hơn phương pháp bán tự nhiên và hiện đại
So sánh 3 phương pháp gieo trồng, kết quả cho thấy: Canh tác theo kiểu bán tự nhiên thì kỹ thuật đơn giản, dễ thực hiện, nhưng phải làm cỏ, bón phân, dùng thuốc trừ sâu, vì vậy chi phí tốn kém hơn và dĩ nhiên sẽ để lại một dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trên cây lá, đất đai. Phương pháp canh tác hiện đại có thể chọn lọc được cây khỏe, cung cấp phân bón dồi dào, trừ sâu triệt để bằng thuốc hóa học, nhưng chi phí cao và gây ô nhiễm môi trường.
Kiểu gieo hạt bọc trong sét tốn ít công lao động. Đầu tư chủ yếu vào giai đoạn làm viên sét, chi phí sản xuất thấp và không làm ô nhiễm môi trường. Ngoài ra, phủ xanh đồi trọc bằng phương pháp này có lượng đất bị rửa trôi ít nhất, bảo vệ được dinh dưỡng không mất đi do xói mòn.
Tại nơi thực nghiệm Tân Uyên, Bình Dương, vùng đồi trọc, dốc núi xưa kia giờ là một rừng tràm mọc xen đu đủ, cây điều, dưới tán điều là thảm đậu và củ sả có vai trò ngăn chặn sự rửa trôi. Giải pháp này cũng là một hình thức giúp nông dân “lấy ngắn nuôi dài”, trong thời gian chờ rừng phát triển đã thu hoạch được một số loại nông sản ngắn ngày, tận dụng tiềm năng của đất.
(Theo SGGP)