PGS.TS Trương Gia Bình, Chủ tịch Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA) cho biết, giao thông thông minh đã bắt đầu được triển khai và đã tạo ra một số chuyển biến tích cực tại Việt Nam nhưng vẫn chưa thực sự phổ biến. Bên cạnh đó, các con số thống kê vẫn cho thấy một thực trạng đáng buồn: Trung bình mỗi năm tai nạn giao thông cướp đi sinh mạng của khoảng 9.000 người. Ngoài ra, vấn nạn tắc đường tại các thành phố lớn cũng làm tăng chi phí xã hội.
Ông Phạm Minh Tuấn, Tổng giám đốc Công ty FPT IS, chia sẻ rằng đa số đều hiểu việc ứng dụng CNTT để có một hệ thống giao thông thông minh quan trọng như thế nào nhưng vẫn tồn tại ba vướng mắc khiến hệ thống này chưa thể triển khai trên diện rộng. Thứ nhất là về quy trình, lập một dự án CNTT ở Việt Nam mất quá nhiều thời gian, thường phải 2-3 năm. Thứ hai là vốn vì mọi người khi đầu tư công nghệ thường tỏ ra thận trọng do bỏ ra lượng tiền lớn mà chưa biết chắc hiệu quả thế nào. Thứ ba là việc chưa có các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia nên nhiều bên ngại triển khai vì sợ lệch chuẩn.

Ông Phạm Minh Tuấn (trái) và ông Trương Gia Bình giới thiệu các giải pháp giao thông thông minh với Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam và Cựu Thủ tướng Nhật Yukio Hatoyama. Ảnh: Thanh Nga.
"Xét về tiêu chuẩn kỹ thuật, tại sao Mỹ lại áp dụng nhanh được công nghệ? Là vì họ không cầu toàn. Đừng kỳ vọng sự cầu toàn khi ứng dụng mà cứ ứng dụng đi rồi sẽ hoàn thiện. Chu kỳ sống của các công ty công nghệ rất ngắn, chỉ 2-3 năm mà cứ chờ chuẩn mới triển khai thì thiết bị đã lạc hậu rồi. Các tiêu chuẩn nhiều khi cũng được cập nhật, thay đổi cho phù hợp theo công nghệ mới nhất, vì vậy phải luôn có tinh thần vừa làm vừa hoàn thiện mới sớm đi vào thực tế", ông Tuấn cho hay.
Về vốn, ngành giao thông cách đây bốn năm thường kêu thiếu vốn để xây dựng các tuyến đường mới, để bảo trì bảo dưỡng nhưng hiện đã giải quyết tốt vấn đề bằng cách xã hội hoá. Đầu tư vốn cho giao thông thông minh cũng chỉ bằng vài phần nghìn so với đầu tư hạ tầng giao thông.
Về quy trình, Quyết định 80/2014/QĐ-TTg quy định thí điểm về thuê dịch vụ CNTT trong cơ quan nhà nước, có hiệu lực từ ngày 15/2/2015, đã rút ngắn đáng kể quy trình. Thuê ngoài dịch vụ CNTT không chỉ tạo cơ hội lớn cho doanh nghiệp CNTT nội mà còn giúp các cơ quan nhà nước tối ưu hóa chi phí, tăng năng suất và hiệu quả quản lý nguồn nhân lực.
Điển hình, việc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam quyết định bắt tay với FPT để cung cấp Hệ thống vé tàu điện tử theo phương thức thuê ngoài dịch vụ CNTT được đánh giá là một bước tiến đột phá, thể hiện sự "dũng cảm" của ngành đường sắt vì trước đó họ vẫn kiên trì với phương thức bán vé truyền thống tại ga. Ông Tuấn cho rằng thuyết phục được ngành đường sắt là thành công lớn bởi thay đổi nhận thức về đầu tư CNTT của các cơ quan, doanh nghiệp Nhà nước không phải là chuyện dễ dàng.
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cũng nhấn mạnh trong Diễn đàn cấp cao ICT Summit 2015 tại Hà Nội sáng 25/6 rằng chính sách thuê ngoài dịch vụ CNTT mặc dù rất được mong chờ nhưng chưa có được bước tiến cần thiết như mong đợi. "Điều quan trọng nhất là phải thay đổi tư duy. Việc này không chỉ với các cơ quan nhà nước, như đặt ra dịch vụ để cộng đồng doanh nghiệp lập dự án cung cấp dịch vụ mà về phía các doanh nghiệp CNTT cũng không nên ngồi đợi mời thầu rồi mới tìm đến, mà cần phát triển các dịch vụ, ứng dụng và chủ động chào hàng các cơ quan nhà nước", Phó Thủ tướng chia sẻ.
Trong khi đó, Cựu thủ tướng Nhật Bản Yukio Hatoyama cho biết trước đây, điều kiện đường bộ ở Nhật tồi tệ đến nỗi bị gọi là "chiến tranh giao thông". CNTT đã đóng vai trò lớn để thay đổi tình trạng này, cụ thể là trong việc tăng cường sự an toàn cơ học của các phương tiện giao thông, hỗ trợ tạo nên bước đột phá trong hệ thống tín hiệu giao thông, dẫn đầu trong công nghệ chăm sóc y tế khẩn cấp và nhiều mặt khác. Ông cho rằng một yêu cầu cấp thiết với Việt Nam là cài đặt thiết bị báo hiệu điều khiển bằng CNTT ở các ngã tư càng nhiều càng tốt.
TS. Bùi Mạnh Hải, nguyên Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, cho biết Việt Nam cũng đang quyết liệt triển khai việc ứng dụng CNTT vào giải quyết các bài toán về giao thông. Trong đó, Cục CSGT đang triển khai hệ thống trung tâm điều hành giao thông tại hai thành phố lớn là Hà Nội và TP HCM. Hệ thống phạt nguội bằng hình ảnh cũng đã được đưa vào sử dụng và theo ghi nhận cho thấy kết quả khả quan trong việc thay đổi ý thức của người tham gia giao thông, chấn chỉnh về trật tự an toàn giao thông.
Đẩy nhanh ứng dụng CNTT phát triển giao thông thông minh, giảm thiểu ùn tắc, tai nạn cũng là một trong tám thông điệp chính của Diễn đàn cấp cao ICT Summit năm nay.
Tám thông điệp chính của Diễn đàn ICT Summit 2015
Châu An