'Dư địa còn, tăng ngày nghỉ lễ là hợp lý'

Bổ sung 27/7 là ngày nghỉ lễ mang ý nghĩa tri ân, đồng thời phân bố thời gian các kỳ lễ Tết đồng đều trong bối cảnh dư địa ngày chính thức còn có thể tăng, theo chuyên gia.

Trên nghị trường Quốc hội ngày 9/11, Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết cơ quan soạn thảo tiếp thu đề xuất bổ sung ngày Thương binh Liệt sĩ 27/7 vào danh sách ngày nghỉ hưởng nguyên lương trong dự án Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm. Quy định dự kiến áp dụng từ năm 2027.

Ủng hộ đề xuất bổ sung ngày 27/7 vào danh sách nghỉ lễ, ông Bùi Sỹ Lợi, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Xã hội của Quốc hội, đánh giá tổng số ngày nghỉ lễ của Việt Nam chưa phải thuộc nhóm cao so với nhiều nước, dư địa còn thì bố trí thêm ngày nghỉ lễ là hợp lý.

Ông cho biết khi sửa đổi Bộ luật Lao động năm 2019, một số phương án được đưa ra về việc chọn ngày nào phù hợp bổ sung nghỉ lễ khi tổng ngày chính thức thời điểm ấy là 10. Trong đó có các ý kiến đề xuất ngày Gia đình Việt Nam 28/6, ngày Thương binh Liệt sĩ 27/7, ngày trước hoặc sau dịp Quốc khánh 2/9...

Riêng đề xuất 27/7 là ngày nghỉ lễ hưởng nguyên lương nhận nhiều ý kiến băn khoăn, dù mục đích là để người dân có ngày nghỉ và dành thời gian tham gia hoạt động tri ân người có công. Cuối cùng khi Quốc hội thông qua luật đã bổ sung một ngày trước hoặc sau Quốc khánh, nâng tổng số ngày lễ chính thức lên 11 và giao Chính phủ quyết định căn cứ trên lịch hàng năm.

Nhiều năm nhìn lại, TS Lợi cho rằng bối cảnh xã hội có nhiều thay đổi và 27/7 xứng đáng trở thành ngày lễ có ý nghĩa với dân tộc. Bởi hầu như gia đình, dòng họ nào cũng có người thân đóng góp cho sự nghiệp bảo vệ và xây dựng Tổ quốc, nhiều xã phường đều có nghĩa trang liệt sĩ. Hoạt động tri ân và giải quyết chế độ chính sách cho người có công được cả hệ thống quan tâm đặc biệt. Thêm ngày nghỉ dịp 27/7 tạo điều kiện để các gia đình thăm viếng, tổ chức hoạt động tưởng nhớ người có công, giáo dục con cháu về lịch sử, truyền thống dân tộc.

Chung quan điểm, luật sư Lê Đình Quảng, nguyên Phó ban Chính sách pháp luật và Quan hệ lao động, Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, cho rằng bổ sung 27/7 là ngày nghỉ lễ tạo điều kiện cho người dân tham gia các hoạt động tri ân, tưởng nhớ người có công.

Ở góc độ quan hệ lao động, ông đánh giá có thêm ngày nghỉ dịp 27/7 giúp phân bổ thời gian hợp lý các kỳ lễ trong năm. Bởi tính từ dịp 30/4-1/5 đến Quốc khánh kéo dài bốn tháng mà không có ngày nghỉ lễ chính thức nào, bổ sung dịp này sẽ tạo thêm khoảng nghỉ để lao động có thời gian tái tạo sức lực.

"Trong bối cảnh chưa giảm được thời giờ làm việc dưới 48 giờ trong tuần thì bổ sung ngày nghỉ lễ là hợp lý", ông nhấn mạnh.

Theo chuyên gia, xét số giờ làm việc trong điều kiện bình thường của lao động trong doanh nghiệp vẫn ở mức cao so với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới, trong khi ngày nghỉ lễ hưởng nguyên lương vẫn còn thấp. Kinh tế xã hội ngày càng phát triển, thu nhập đầu người tăng, lao động cần được thụ hưởng thành quả của quá trình này.

Ông Phạm Minh Huân, nguyên Thứ trưởng Lao động Thương binh và Xã hội, đồng tình bổ sung ngày lễ. Song sau mỗi kỳ nghỉ cần nhanh chóng trở lại hoạt động sản xuất kinh doanh, đồng thời nâng cao năng suất lao động. Ngoài ra, những thay đổi về ngày nghỉ cần thông tin sớm cho doanh nghiệp để bố trí kế hoạch kinh doanh, tiến độ đơn hàng.

Cùng với ngày 27/7, dự án luật bổ sung ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 vào danh sách ngày nghỉ hưởng nguyên lương, áp dụng từ năm 2026, nhằm thể chế hóa Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị.

Bộ luật Lao động hiện hành quy định người lao động được nghỉ 11 ngày lễ, Tết hưởng nguyên lương mỗi năm, gồm một ngày Tết Dương lịch, 5 ngày Tết Nguyên đán, một ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, một ngày 30/4, một ngày Quốc tế Lao động và hai ngày Quốc khánh. Nếu cả hai ngày nghỉ mới được bổ sung theo đề xuất, tổng số ngày nghỉ lễ, tết hưởng nguyên lương hằng năm sẽ tăng lên 13.

Hồng Chiêu